|

جمعیت

شهاب‌الدین طباطبائی

توفانِ بعد از آرامش شروع شده بود. حجم عجیب و غریبی از شلوغی و تکاپو آرامشِ هولناکِ اجباری را که حالا با اعلام مشترک مقامات دولتی و ناظران مستقل بین‌المللی تمام شده بود، بر هم زد و چنان غیرطبیعی که غیر از دولت، همه تحلیلگران و جامعه‌شناسان غیردولتی را هم غافلگیر کرد. از آن جنس غافلگیری‌هایی که حتی شبیه غافلگیری مسخره مقامات شهرداری در پی بارش هر برف پیش‌بینی‌شده هم نبود.

مردمی که مقابل رستوران‌ها و کافه‌ها یا قبرستان‌ها و آرایشگاه‌ها در انتظار ورود صف کشیده بودند، از خوشحالی و دلتنگی و فشار افسردگی گریه می‌کردند. سالن‌های پذیرایی و اتاق‌های جلسات و کنفرانس ادارات و شرکت‌ها هم از جمعیت سرریز شده بود، اینها انبوه آدم‌هایی بودند که در مراسم سخنرانی و یادبود به‌جاماندگان یا ترحیم درگذشتگان حاضر می‌شدند. پارک‌ها و مراکز تفریحی هم به اندازه قبرستان‌ها مملو از جمعیت بودند. کم‌کم دکه‌های روزنامه‌فروشی هم شلوغ می‌شدند. کمتر از یک ماه مانده به پایان سال، کسی به فکر تدارک برای سال نو نبود. اتفاق حیرت‌انگیز مهمی افتاده بود، همه در یک تصمیم جمعی جداگانه مشغول استفاده از لحظه‌ها بودند. گویا آینده‌ای در کار نبود، هرچه بود همین حالا بود، که ممکن بود دوباره نبودنش تکرار شود. همه چیز به طرز عجیب و باورنکردنی در حال وقوع بود. حتی درپیش‌بودن مناسبتی که هر صد سال فقط یک بار اتفاق می‌افتاد، کسی را وسوسه نکرده بود. در شرایطی کمتر از یک ماه مانده به آغاز قرن جدید، زندگی به روشی غیرقابل باور و تازه در جریان بود. در چند روز ابتدای غافلگیری اکثر شرکت‌های بیمه ورشکسته شدند، میزان سپرده‌های بانکی به پایین‌ترین حد خود در قرن گذشته رسید، پول‌های کلان خارج‌شده از حساب بانکی افراد متمول بی‌آنکه تبدیل به ارز خارجی یا سرمایه‌گذاری در بورس یا خرید ملک و ماشین شود، سخاوتمندانه در حساب‌های دهک‌های پایین و متوسط توزیع می‌شد. هماهنگی این امور برعهده افرادی از طبقات مختلف اجتماعی به همراه بخشی از کاندیداهایی بود که در انتخابات سال قبل یا وارد رقابت‌ها نشده بودند یا به هر دلیلی به مجلس راه نیافته بودند. شلوغی بی‌سابقه هیئت‌های حل اختلاف و شعب دادگاه‌ها و مجتمع‌های قضائی اتفاق دیگری بود که همه را شوکه کرد. رکوردی باورنکردنی ثبت شد، مقامات و تحلیلگران باز هم غافلگیر شدند. هیچ یک از جمعیت حاضر در صف‌های منظم برای اقامه دعوی نیامده بودند، مردمی که ساعت‌های طولانی در نوبت برای پس‌گرفتن شکایت و دادن رضایت بودند، برای هم از تجربیات دوران انزوای اجباری خودخواسته‌شان می‌گفتند. در همه جا صفوف شلوغ تبدیل به مراکزی برای تبادل تجربه و انتقال حقایقی جذاب از زندگی‌هایی بود که در مدت آرامش اجباری به دست آمده بود. زندگی به نحوی که تا قبل از این سابقه نداشت با نشان‌دادن لذت‌هایی بسیار ساده در جریان بود. شواهد نشان می‌داد این بار مردم مصمم بودند دولت را غافلگیر کنند. مردم عادی این بار بعد از مواجه‌شدن با آنچه ابتدا غیرممکن و فاجعه به حساب می‌آمد، واکنشی درست و حساب‌شده نشان داده بودند و حالا ارضاشده از ایفای درست و به‌موقع مسئولیت‌های فردی و اجتماعی‌شان چیزهایی زیباتر از قبل برای دیدن و لذت‌بردن پیدا کرده بودند. چشم‌هایش را به سقف سفید اتاق دوخت، نفسش را بعد از مدت‌ها به آرامی بیرون داد، تا اینجای داستان را یک‌نفس خوانده بود، صورتش را با دقتی بغض‌کرده طوری دزدید که چشمش با چشم‌های پراشک و صورت‌های دردکشیده و ذهن‌های لذت‌چشیده هم‌اتاقی‌هایش تلاقی نکند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.