|

تأسیسات برق ۳۱۱ روستا و زیرساخت‌های آب ۲۴۰ روستا در پنج استان آسیب دید

گرداب کرونا و سیلاب

لیلا مرگن: بهارهای سیل‌آسای ایران تمامی ندارد. شاید این آغاز راهی باشد که سرنوشت سیاست‌گذاری در ایران را تغییر می‌دهد. دومین نوروز سیلابی کشور را در حالی آغاز کردیم که تمام شهرهای کشور مثل دیگر نقاط جهان درگیر مبارزه با بیماری کروناست. در حال حاضر نوار جنوبی کشور درگیر سیلاب شده است اما این‌بار برخلاف سال 98 که اوج بحران در استان خوزستان متمرکز شده بود و کمتر نامی از دیگر استان‌ها شنیده می‌شد، پنج استان کرمان، بوشهر، هرمزگان، سیستان‌وبلوچستان و فارس بیشترین آسیب را از سیلاب دیده‌اند. آن‌طور که میثم جعفرزاده، مدیرکل دفتر بحران و پدافند غیرعامل وزارت نیرو به «شرق» می‌گوید: در سیلاب اخیر به تأسیسات برق دست‌کم 311 روستا و زیرساخت‌های آبی 240 روستا آسیب وارد شده است و اکیپ‌های عملیاتی در حال حل مشکلات ناشی از سیلاب هستند. ازآنجاکه آب یکی از ابزارهای اصلی برای مقابله با کرونا به عنوان یک بیماری ویروسی جهانگیر است، تأمین آب سالم برای مناطق درگیر سیلاب به‌منظور مقابله با این بلایی که بر سر ایران آوار شده، امری ضروری است اما مدیر کل دفتر بحران و پدافند غیرعامل وزارت نیرو اطمینان می‌دهد که قبل از وقوع سیلاب، پیش‌بینی‌های لازم برای تأمین آب تمام مناطق کشور انجام شده است. این در حالی است که روستاییان سیستان‌وبلوچستان به‌ویژه آنهایی که درحال‌حاضر در حاشیه رودخانه کاجو در آب محصور شده‌اند، گویا پیش از وقوع سیلاب هم به آب سالم دسترسی نداشته‌اند. وقوع سیلاب در دو نوروز پیاپی زنگ خطری است که از ناسازگاری اقلیمی برای ایران حکایت دارد. برای سازش با این پدیده، نیازمند برنامه‌های مدونی هستیم اما آیا چنین برنامه‌هایی در کشور وجود دارد؟ سیلاب در آستانه سال جدید خانمان ساکنان جنوب کشور را بار دیگر تهدید کرد. درحالی‌که فقط سه ماه از باران‌های سیل‌آسای سیستان‌وبلوچستان می‌گذرد، این استان مرزی واقع در جنوب شرق کشور دچار بحرانی دوباره شد. رودخانه کاجو طغیان کرد و برخی روستاها را محصور کرد. باران بارید و بخش‌هایی از استان‌های فارس، بوشهر، هرمزگان و کرمان را درگیر بحران کرد. براساس آمارهای ارائه‌شده از منابع رسمی 10 استان کشور درگیر سیلاب شده‌اند اما مسئولان وزارت نیرو شدت سیلاب در پنج استان را بیش از نقاط دیگر اعلام می‌کنند.
سیلاب سنگین در پنج استان
میثم جعفرزاده، مدیرکل دفتر بحران و پدافند غیرعامل وزارت نیرو، در گفت‌وگو با «شرق» عنوان می‌کند: پراکندگی سیلاب سال جاری بیش از تصور بود. پنج استان هرمزگان، کرمان، سیستان‌وبلوچستان، فارس و بوشهر هر کدام به نوعی شرایط خاص خود را داشتند. این پنج استان بیش از دیگر نقاط دچار آسیب شد. او سیلاب هرمزگان را سنگین توصیف می‌کند. به گفته مدیرکل دفتر بحران و پدافند غیرعامل وزارت نیرو، ورودی سدهای «میناب» و «شمیل و نیان» در سیلاب اخیر تا نزدیک پنج‌هزارمتر مکعب بوده است، اما از آنجا که مخازن سدها مقداری خالی نگه داشته بود، این سازه‌ها توانسته‌اند پیک (نقطه اوج) سیلاب را بگیرند. او ادامه می‌دهد: 125 روستا در استان هرمزگان در ابتدای حادثه بی‌برق شد. مشکل 115 روستا برطرف شد. در حوزه آب شرب در هرمزگان نیز 24 روستا مجموعا بدون آب شد که مشکلات 17 روستا حل و شرایط آب‌رسانی آنها به حالت عادی برگشت. در هفت روستای باقیمانده به دلیل شرایط سیلابی، کار برای تیم عملیاتی سخت است که با فروکش‌کردن سیلاب ترمیم شبکه پیگیری خواهد شد
جعفرزاده درباره وضعیت استان کرمان می‌گوید: در این استان در مجموع حدود 135 روستا مشکل برق پیدا کرد. با فعالیت اکیپ‌های عملیاتی بخشی از این مشکلات رفع شد و 35 روستا باقی مانده است. در مجموعه آب هم در 163 روستا، چاه‌ها و خطوط انتقال آسیب جدی دید که تا این لحظه، مشکل 90 روستا برطرف شده است. او اضافه می‌کند: در سیستان‌وبلوچستان در حوزه برق 20 روستا مشکل پیدا کرد. 11 روستا مشکلش کاملا برطرف شد. در 9 روستا واقع در محدوده بین نیکشهر و ایرانشهر مشکل عدم دسترسی داریم که اگر سیلاب فروکش کند، تیم‌های عملیاتی مستقر خواهند شد. در حوزه آب هم 34 روستا دچار مشکل شده که از این تعداد 18 روستا مشکلش برطرف شده است و 16 روستا به‌دلیل تخریب جاده دسترسی و عدم امکان تردد به روستا، همچنان مشکل دارند و شرایط برای تعمیر و بازسازی سخت شده است. مدیرکل دفتر بحران و پدافند غیرعامل وزارت نیرو بیان می‌کند: در استان بوشهر بخشی از شهرستان کنگان مشکل بی‌برقی پیدا کرده بود. خوشبختانه شرایط این منطقه درحال‌حاضر نرمال است. دو روستای ما در شهرستان کنگان مشکل آب داشتند. آب‌رسانی با تانکر به این دو روستا در حال انجام است. او درباره وضعیت استان فارس می‌گوید: در فارس در ابتدای حادثه، 30 روستا بدون برق شد. شرایط برق پایدار در همه این روستاها ایجاد شد. در حوزه آب 17 روستا بدون آب شد که 12 روستا مشکلش کاملا برطرف شده است و پنج روستا همچنان مشکل دارند. البته یک‌سری مخازن ذخیره داریم و مشکل بی‌آبی در منطقه نداریم. جعفرزاده درباره وضعیت سیلاب در استان‌های خراسان شمالی و جنوبی، گیلان و مازندران هم خسارات وارده را جزئی توصیف می‌کند.
دشواری کار ناشی از شیوع کرونا
تلفیق کرونا و سیلاب فاجعه‌ای است که ذهن هر برنامه‌ریزی را درگیر می‌کند. قطعی برق در هر نقطه از کشور به مفهوم ایجاد مشکل برای تأمین آب. چه برسد به آنکه در جریان سیلاب تأسیسات و زیرساخت‌های آبی یک شهر یا یک روستا هم دچار مشکل شود و مردم به آب سالم برای شست‌وشوی مداوم دست‌ها دسترسی نداشته باشند. مدیرکل دفتر بحران و پدافند غیرعامل وزارت نیرو اطمینان می‌دهد که در هیچ نقطه‌ای از کشور مشکلی برای تأمین آب نداریم و در روستاهایی که امکان حل مشکل وجود نداشته است از ذخایر مخازن و تانکرها استفاده می‌شود. او عنوان می‌کند: آب بحث اصلی در حوزه پیشگیری از کروناست. از سال قبل به همه ارگان‌ها و مجموعه‌ها دستورالعمل داده شد که به لحاظ کاری، عملیاتی و کیفیتی شرایط را ایزوله نگه دارند تا مشکلی برای تأمین آب به‌وجود نیاید. مصرف آب در برخی از مجموعه‌های ما نزدیک 40 درصد افزایش یافته است. اگرچه عدم مدیریت مصرف مشهود است اما فعلا با توجه به اینکه شست‌وشو مؤثرترین راه مبارزه با کروناست، تلاش کردیم با جدیت مسئله تأمین آب را پیش ببریم. جعفرزاده به سختی کار همکاران خود هم اشاره کرده و می‌گوید: در هر استان درگیر 30 تا 40 تیم عملیاتی مشغول فعالیت است. دستور قرنطینه برای مجموعه‌های خدماتی اجرا نشده است. تیم‌های ما علاوه بر رعایت مسائل بهداشتی باید به مسائل دیگر هم توجه داشته باشند، اما با وجود همه این مشکلات به کار خود ادامه داده‌اند.
شکستن بند خاکی و آسیب به 66 خانه در تیس
بلوچستان که هنوز زخم تخریب‌های قبلی و سیل دی‌ماه 98 را بر چهره دارد، براساس گفته منابع محلی بار دیگر در همان مناطق قبلی درگیر سیلاب شده است. رودخانه کاجو برخی روستاهای حاشیه‌اش را محاصره کرده است. پیش‌بینی می‌شود اواسط هفته بعد هم بارش رخ دهد و سیلاب بیاید. سیلاب خانه‌های تیس را هم خراب کرده است. عبدالرحیم کردی، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار، در گفت‌وگو با «شرق» درباره خسارات سیلاب به محدوده تحت مدیریت خود عنوان می‌کند: بارندگی به‌شدت دوره قبل در جنوب و نوار ساحلی نداشتیم. خسارت جزئی در روستای تیس داشتیم زیرا بند خاکی بالادست روستا شکست و آب داخل روستا آمد. حدود 66 خانه مسکونی آسیب دید. 19 خانه باید کامل بازسازی شود و مابقی به تعمیرات نیاز دارند.
او می‌گوید: در حوضه دشتیاری به دلیل تخلیه مخزن سدها، سیلاب کنترل شد. با توجه به پیش‌بینی‌های انجام‌شده و اطلاعات هواشناسی، انتظار ما این است که بحرانی جدی در حوزه جنوب استان نداشته باشیم.
سیلاب‌های خفیف‌تر خوزستان، نسبت به سال 98
تصاویر منتشرشده در فضای مجازی نشان می‌دهد که برخی بندهای خاکی در استان خوزستان دچار شکست شده و مزارع مردم را آب برده است. داریوش بهارلویی، مدیر برنامه‌ریزی منابع آب و سخنگوی آب و برق خوزستان، درباره وضعیت سیلاب نوروز 99 و بندهای شکسته شده در خوزستان به «شرق» می‌گوید: سیلاب‌ها مشابه پارسال نیست. اگرچه احتمال سیلاب هست اما از لحاظ شدت و تداوم مشابه سال قبل نیست. سدهای استان ظرفیت مکفی دارند که تا 20 فروردین هر نوع جریان سیلابی را مهار کنند. بعد از آن براساس پیش‌بینی هواشناسی سعی می‌کنیم رهاسازی در حد تاب‌آوری رودخانه‌ها باشد که به پایین‌دست به‌هیچ‌وجه آسیبی وارد نشود. خوش‌بینیم که بدون سیلاب و حادثه در پایین‌دست، امسال را پشت‌سر بگذاریم. به گفته او، درحال‌حاضر در حوضه کرخه و دز احتمال بروز سیلاب وجود دارد در‌حالی‌که در حوضه مارون و زهره در استان خوزستان، با کسری 40 درصدی میزان آورد مواجه هستند. بهارلویی می‌گوید: امسال ظرفیت خالی سدهای استان بیشتر از سال قبل است. 2.8 میلیارد متر مکعب فضای خالی بیشتر ایجاد شده است که سیلاب‌ها را مهار کند.
او ادامه می‌دهد: در چهار تا پنج منطقه از استان خوزستان شکست بندهای خاکی به دلیل لوله‌گذاری توسط مردم اتفاق افتاده بود که عمدتا در انتهای حوزه کرخه بود. مشکلات تمام این بندها به جز یک نقطه به سرعت حل شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.