سلام بر آدمهای جديد!
گیتی صفرزاده
اینطور که معلوم است، این اولين مطلبم در روزنامه «شرق» امسال است و از اتاق فرمان اشاره میکنند که از کجا معلوم این آخرین مطلب زندگیات نباشد! شوخی بینمکی در این روزهای کرونایی است اما من شوخی را دوست دارم(که همیشه میگویند درون هر شوخی، ردپایی از حرف جدی هم هست) و در پایان سال عجیب و پرحادثهاي که گذشت، بسیاری داغدار شدند، دوست دارم تا زندهام کمی سرخوشانهتر به این سال و درسهایش نگاهش کنم. البته که سالي كه گذشت، درسهای بزرگتری حکما برای کسانی که مناصب بزرگتری دارند، داشته که به حول و قوه الهی امیدواریم فرصت نشاندادن درک درسها را داشته باشند؛ وگرنه حسرتش باقی میماند و روایتی هست که دوزخ چیزی نیست جز حسرت فرصتهای ازدسترفته. حالا بیخود نسخه نپیچم برای دیگران، دنبال حرف خودم باشم که بهعنوان یک انسان، آنهم در این عصر و روزگار و بهویژه در این کشور و این سال پرحادثه، چه چیزی یاد گرفتم. خوب که فکر میکنم، میبینم مهمتر از هرچیزی فهمیدم که دروغ آنقدرها هم بد نیست. تو را به خدا بیاعصاب نشوید و بگذارید حرفم را تا آخر بزنم. من جزء آن دسته آدمهایی بودم که تا همین یک سال پیش به نظرم گفتن بخشی از
حقیقت، بهتر از دروغ گفتن بود. یعنی یکجور قرص و قایمی سرم را بالا میگرفتم و میگفتم دروغ نگفتم، فقط همه حقیقت را نگفتم. احساسم این بود که با دروغگفتن سر عدهای را کلاه میگذارم ولی با گفتن بخشی از حقیقت هم خودم را از انگ دروغگویی خلاص میکنم، هم هزارویک توجیه منطقی و مصلحتاندیشانه دیگر دارم برای نگفتن بخشی از حقیقت. اما عواقب این راستگویی نصفه-نیمه بسیار فاجعهبارتر بود. تصور کنید همین ماجرای ویروس کرونا، یا ماجرای اینکه چرا فلان چیز اینطوری شد یا بهمان چیز چطور اتفاق افتاده یا همه اتفاقهای سال ۹۸ از ابتدا تا انتها را، آن کسی که درباره واقعه دروغ میگوید، یک بار سرراست نگاه خودش را به ما نشان داده و ما هم فاصله خودمان را با او فهمیدهایم اما کسانی که بخشی از حقیقت را میگویند، همیشه ما را در این دودلی نگه میدارند که کدام قسمت حقیقت را و بنا به چه مصالحی حذف کردهاند؟ آیا مصالح موردنظر آنها همان مصالح من است؟ آیا نیمهحقیقتگویان اجتماعی، سیاسی و اقتصادی، بیشتر دلشان نمیخواهد آنوری از حقیقت را نشانمان بدهند که مطلوب خودشان است؟ و اساسا این نیمهحقیقتها بیشتر شبیهسازی حقیقت نیست تا دلمان خوش
شود که در دام دروغ نیفتادهایم؟ اینطوری میشود که ما ناگهان در فضایی قرار میگیریم پر از حقیقتهای نصفهنیمه که نه میتوان به کلی نادیدهشان گرفت و نه توسل به آنها راهی پیش پایمان میگذارد. درست مثل هزاران فایل صوتی و تصویری که در ایام کرونایی یا سیلزدگی یا امثالهم به دستمان میرسید و گرچه هیچکدام به تمامی دروغ نبودند اما پارههای جاماندهای داشتند که فهمیدنشان میتوانست کل ماجرا را تغییر دهد؛ نتیجهاش این شد که اوایل شروع به دستوپا زدن کنیم، به گمان خودمان با شنیدن هر اطلاعات حقیقتگونهای حرکتی نشان دهیم اما چون آن اطلاعات کامل یا دقیق نبودند، روزبهروز بیاعتمادتر، مرددتر و مشکوکتر شویم و درنهایت احساس کنیم موجودات منفعلی هستیم که هیچ کاری ازمان برنمیآید؛ ما ماندیم و ناامیدی. روی بدتر ماجرا این است که آنکسانی که حقیقت را نیمه میگویند-چهبسا خود ما- کمکم امر بهمان مشتبه میشود که آن مطلب نصفهنیمهای که میگوییم، همه حقیقت است؛ آنوقت برایش یقه میدریم، به خاطرش بقیه را سرکوفت میزنیم و دارودسته برای خودمان راه میاندازیم. هرروز مرز جدیدی میآفرینیم و تکهپارهتر میشویم.
سال پرحادثه ۹۸ را به آخر رساندهايم. خیلیها سری تکان میدهند و میگویند ما دیگر آن آدمهای سابق نمیشویم. خدا را شکر، بهتر است آدمهای دیگری شویم، آدمهای تازهای که میدانند دروغ خیلی بد است و حقیقت نصفهنیمه از آن بدتر.
سال نو بر آدمهای نو، مبارک.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.