گزارش اختصاصی «شرق» از شرایط کشوری که بیشترین قربانیان کرونا را ثبت کرده است
ایتالیا در چنگ کرونا
لیلا انصاری، خبرنگار ساکن ایتالیا: بر اساس آمارهای جهانی، ایتالیا تا شب شنبه با فوت بیشتر از چهار هزار نفر بیشترین تعداد قربانیان کرونا را ثبت کرده است؛ حتی بیشتر از کشور چین که این ویروس ابتدا از آنجا پیدا شد. ایتالیا چند روز است که در قرنطینه کامل است و مردم جز برای کار یا خرید ضروری و مراجعه به پزشک اجازه خروج از منزل را ندارند. کونته، نخستوزیر ایتالیا، چند روز بعد از اعلام قرنطینه کل کشور در پیامی توییتری برای مردم نوشت: «هیچگاه در تاریخ تا این اندازه نیاز به اتحاد نداشتیم». در چند روز گذشته با روند صعودی غیر قابل تصور مرگومیر، دولت اعلام کرد در حال وضع قوانین جدید سختتری برای قرنطینه است که در ساعات آینده به مردم اعلام میشود. تمام اماکن عمومی حتی پارکها در کشور تعطیل است. مدارس و دانشگاهها بهطور کامل تعطیل است و امتحانات در صورت اجبار بهصورت آنلاین برگزار میشود و احتمال تمدید تعطیلی مدارس تا سپتامبر (شهریورماه) وجود دارد. فرانکو لوکاتلی، رئیس شورای عالی بهداشت (وزارت بهداشت) هم میگوید: بستن مدارس و دانشگاهها، با وجود مخالفتهای زیاد، بسیار کارآمد و مفید بوده است و این تعطیلی به همراه سایر اقداماتی که انجام شد، از بحرانیتر شدن اوضاع جلوگیری کرد. با وجود تمامی این تمهیدات رشد غیر قابل تصور آمار مرگومیر که در روز جمعه به ۶۲۷ نفر در یک روز رسید، دولت را مجبور به وضع قوانین شدیدتر امنیتی با کمک گرفتن مستقیم از ارتش در قرنطینه شهرها کرده است. وزیر دفاع لورنزو گورینی، آمادهباش کامل نیروهای یگان حفاظت خیابانی ارتش برای مدیریت اضطراری کروناویروس را تأیید کرد. وی گفت: نیروهای مسلح آماده هستند تا وظیفه ملی خود را انجام دهند؛ همانطور که قبلا هم در جبهه بهداشت و امنیت فعال بودهاند. در استان لمباردیا که از مراکز اصلی شیوع ویروس کرونا است، در پی درخواست چند روز اخیر فرماندار لمباردیا از ارتش برای کمکرسانی در کنترل شهرها و قرنطینه کامل آنها از امروز تعداد زیادی از نیروهای ارتش در شهر میلان مستقر شدند. از شهر برگامو که بالاترین آمار مبتلایان را دارد، در روزهای گذشته تصاویر غمگینی از کامیونهای ارتش که در حال حمل اجساد به شهرهای اطراف هستند، در رسانهها منتشر شد؛ چون در شهر برگامو به علت تعداد بالای مرگومیر فضا و امکانات برای این کار وجود نداشته است. تعطیلی تمام مراکز عمومی که قرار بود تا سوم آوریل ادامه داشته باشد، تا پایان آپریل تمدید شد و دولت اعلام کرد وضعیت را مجددا ارزیابی میکنیم تا در صورت لزوم تعطیلی را تمدید کنیم. در رم پایتخت ایتالیا نیز وسایل نقلیه عمومی (مترو، اتوبوس و ترن) فقط تا ساعت 9 شب فعالیت دارد، همچنین تعداد این وسایل نقلیه عمومی به نصف کاهش داد شده و فعالیت اتوبوسهای شبانه هم متوقف شده است. ادارات بهصورت دورکاری یا با ساعات کاری کمتر فعالیت میکنند. در استانهای شمالی مثل ونتو و لومباردیا که مرکز شیوع بیماری هستند، ادارات بهطور کامل تعطیل شده است. چرا کرونا در ایتالیا شایع شد؟ درباره علل شیوع و مرگومیر بیش از انتظار ویروس کرونا در ایتالیا بحثهای زیادی در رسانههای تصویری و مکتوب مطرح شده است، توریستیبودن کشور، اهمیتندادن دولت به قطع پروازها از چین در روزهای اول و کنترلنکردن توریستها بهویژه توریستهای چینی، وجود کارخانههای چینی در ایتالیا بهویژه در شمال کشور و در ادامه جدینگرفتن موضوع ویروس کرونا از طرف مردم تا چند هفته اول حتی در استانهای شمالی که روزانه آمارهای ابتلا بالا میرفت، از علل شیوع کرونا در ایتالیا عنوان میشود. حتی بعد از قرنطینه این استانها هم هنوز درصد بالایی از مردم با بیتوجهی به شرایط موجود از خانه خارج میشوند و گفته میشود دولت از طریق جیپیاس متوجه شده است که تعداد زیادی از افراد در خانههای خود نیستند. دلیل تفاوت آمار ایتالیا با دیگر کشورها در کنفرانس خبری اخیر درباره علت آمار مرگومیر بالا در ایتالیا، از مسئول حفاظت مدنی ایتالیا سؤال شد و او در جواب گفت؛ توجه کنید که ما در ایتالیا عدد «جانباختگان مبتلا به کرونا» را اعلام میکنیم و نه «کسانی که مستقیما بر اثر ابتلای به کرونا فوت میکنند». اگر در آلمان تصمیم این است که فقط جوان ۲۸سالهای را که بر اثر کرونا و با ذاتالریه شدید فوت شده است، در آمار محاسبه کنند، کاملا واضح است که در آخر در روز فقط پنج نفر به آمار اضافه میشود. چون طبق روشی که در آلمان وجود دارد، اگر یک فرد ۹۰ساله به کرونا مبتلا بوده و بیماری قلبی و ریهای هم داشته بمیرد، اعلام میکنند آن شخص بر اثر کرونا نمرده است و در آمار ذکر نمیشود. ولی ما در ایتالیا همه این موارد را مرگ بر اثر کرونا میدانیم. در ضمن او به میانگین سنی بالای جمعیت در ایتالیا هم بهعنوان یکی از دلایل آمار بالای مرگومیر اشاره کرد. طبق آماری که دو روز پیش منتشر شد، مردان حدود ۸۰ساله بیشترین قربانیان ایتالیایی در پی شیوع ویروس کرونا هستند. مؤسسه عالی بهداشت، چند روز قبل با انتشار گزارشی اعلام کرد میانگین سنی افراد مبتلا به ویروس کرونا در ایتالیا ۷۹.۵ سال است و ۷۰ درصد قربانیان مردان هستند. این مؤسسه پس از مطالعه دو هزار و سه مورد از دو هزارو ۵۰۳ بیمار جانباخته تا روز سهشنبه گذشته به چنین نتیجهای دست یافت؛ هرچند تعداد جانباختگان در روز چهارشنبه به نزدیک سه هزار نفر رسید. اما از میان دو هزار و سه قربانی شناساییشده توسط مؤسسه عالی بهداشت، ۷۰۷ نفر بین ۷۰ تا ۷۹ سال، ۸۵۲ نفر بین ۸۰ تا ۸۹ سال و ۱۹۸ نفر بالای ۹۰ سال داشتند. فقط پنج قربانی کمتر از ۴۰ سال داشتهاند که همگی مرد بوده و گرفتار بیماریهای مزمن دیگر نیز بودهاند. در این میان ۱۷ نفر از جانباختگان کمتر از ۵۰ سال داشتهاند. در کل، اغلب متوفیان از بیماریهای چون فشار خون بالا، دیابت و بیماریهای قلبی رنج میبردهاند. ایتالیا در تسخیر پلیس و ارتش اما در نهایت به نظر میرسد قرنطینهکردن کل کشور از طرف دولت جواب داده است و تعداد زیادی از مردم این روزها خطر را درک کردهاند و در خانه ماندهاند و با آوازخواندن و خواندن سرود ملی ساعت شش هر روز در بالکنها سعی در امیددادن به یکدیگر دارند. حضور نیروهای پلیس کاملا در شهر احساس میشود. در شهر رم برای مثال پلیس بهویژه در ایستگاههای مرکزی مترو و خیابانهای اصلی شهر حضور دارد و رفتوآمد افراد بهطور جدی بررسی میشود. فرم مخصوصی از سوی وزارت کشور ایتالیا ارائه شده که لازم است توسط افراد در هنگام خروج از منزل تکمیل و در صورت مواجهشدن با پلیس ارائه شود. در این فرم علاوه بر مشخصات فردی، شخص که در خارج از منزل یا محل کار تردد دارد باید یکی از دلایل: ۱- عزیمت به محل کار ۲- عزیمت به منزل ۳- عزیمت به پزشک و مرکز درمانی ۴- عزیمت جهت خرید را انتخاب و تحویل پلیس دهد. ارائه اطلاعات غیرواقعی موجب پیگرد قضائی میشود. در تازهترین تصمیم اعلام شد اگر فردی نیاز به پزشک یا دارو داشته باشد، با تماس با پزشک خود از او یک کد میگیرد و با آن کد برای گرفتن دارو به داروخانه مراجعه میکند. از جمله بحثهای مهم این روزها در صفحات اجتماعی ایتالیایی، تعطیلکردن کامل کارخانهها و کمکگرفتن از ارتش برای دقیق اجراشدن قوانین قرنطینه است. در واقع عده زیادی از مردم نگران ناکافیبودن قوانین و کارهای دولت برای مهار بیماری هستند. برای مثال از استانهای شمالی هر روز تعداد زیادی برای کار به سوئیس میروند و برمیگردند و این نبود کنترل یا قطعنشدن این رفتوآمدها برای مردم نگرانکننده است. البته نه فقط در استانهای شمالی در شهرهای بزرگی مثل رم هم روزانه تعداد زیادی از کارگران کارخانهها برای کار به شهرهای اطراف میروند و شب بازمیگردند. که با وجود اعلام جلسه دولت برای وضع قوانین جدید قرنطینه احتمالا بسیاری از این نگرانیها برطرف خواهد شد. پیرها و مریضها بستری نمیشوند در استانهای شمالی به دلیل تعداد بالای بیماران، پزشکان اینروزها بهصراحت بحث گزینش بیماران را به میان آوردند؛ افراد بالای ۸۰ سال که آمار بسیار بالایی در جامعه پیر ایتالیا دارند یا افراد دارای بیماریهای خاص که امکان زندهماندنشان کم است، ممکن است دیگر به آیسییو نروند. فرماندار استان لومباردیا باز از مردم خواست در خانه بمانند. او گفت اگر وضع به همین منوال ادامه پیدا کند، ما دیگر نمیتوانیم پاسخگوی بیماران باشیم. تاکنون ابتلای دو هزارو ۶۲۹ نفر از کادر بیمارستانی به ویروس کرونا تأیید شده است و هفته گذشته خبری از مرگ یک پزشک به دلیل کمبود امکاناتی مثل دستکش نیز منتشر شد. از شهرهای جنوبی مثل سیسیل خبر از کمبود وسایل میرسد. استاندار سیسیل از کمبود امکانات در شهرهای جنوبی میگوید. بحثهای سیاسی و اجتماعی تلویزیونی از اینکه شرایط موجود فرصتی برای اروپاست که اتحاد خود را نشان دهد و اظهار تأسف از اقدامات دولتهای اروپایی و کوتاهی آنها برای کمک به ایتالیا. در این میان دولت هم با اعلام قوانین جدید درباره مالیات و هزینههای آب و برق و پرداخت حقوق به کارمندان سعی در آرامکردن مردم و ترغیب آنان به در خانه ماندن دارد. با اعلام رئیسجمهور ایتالیا، قانون «کورا ایتالیا» یا بسته حمایتی دولت با امضای شورای وزیران قابل اجرا شد که شامل ۲۵ میلیارد یورو میشود. تعلیق وامها و تخفیف و تأخیر در پرداخت وامها و مالیاتها، حمایت از کارمندان و کارگران روزمزد یا کمک به مستأجران برای پرداخت اجارهبها، بعضی از این قوانین است. همچنین دولت میخواهد شرکت هواپیمایی آل ایتالیا را که با شرایط پروازی موجود و در واقع با قطع پروازها در حال ورشکستگی است، بهطور کامل دولتی کرده و سهام آن را بخرد. در دنیای فوتبال که بخش بسیار مهمی از زندگی ایتالیاییهاست هم وینچنزو اسپادافورا، وزیر ورزش ایتالیا گفته است که به احتمال زیاد رقابتهای سریA از تاریخ ۳ می(۱۴ اردیبهشت) دوباره از سر گرفته میشود یا بازیها بهصورت پلیآف برگزار میشود که همه اینها فعلا در حد حدس و گمان است. ۷۰۰ میلیون یورو ضرر اقتصادی فقط برای فوتبال سریA ایتالیا پیشبینی میشود که شامل حق پخش بازیها و تبلیغات است. به نظر میرسد موضوع اصلی و نگرانکننده بعد از موضوع شیوع ویروس کرونا، موضوعات اقتصادی باشد. اقتصاد بحرانزده ایتالیا که تقریبا ۱۰ سال است درگیر رکود و بحران است، اینروزها کاملا در حال نابودشدن است. اقتصاد ایتالیا وابسته به توریست و مالیات مردم است. اینروزها نه توریستی وجود دارد و نه مردم پولی برای پرداخت مالیات دارند. برای اقتصاد ایتالیا زیان حدود 900 میلیارد یورویی پیشبینی شده است. حدود 15 هزار شرکت کوچک و بزرگ با از دست دادن 60 هزار فرصت شغلی، با خطر تعطیلی و بستهشدن مواجه هستند و احتمالا دولت برای جبران مجبور به گرفتن وام از بانکها خواهد شد تا به وعدههایی که به مردم داده عمل کند و این نوید روزهای سخت اقتصادی را در ایتالیا میدهد. در این میان در بحثهای اقتصادی صحبت از کمکهایی است که باید اروپا به ایتالیا بکند تا از این شرایط بگذرد و این کمک به همه اروپاست و در این شرایط بحرانی ترس از یونانشدن ایتالیا وجود دارد. چین اما شریک خوبی برای ایتالیا بوده و اینروزها با فرستادن بستههای وسایل پزشکی و بهداشتی و کادر درمانی در صدر اخبار ایتالیا قرار دارد و حتی کمپینهایی برای تشکر از چینیها در فضای مجازی به وجود آمده است. سلبریتیها به کمک مردم آمدند و در این میان میتوانیم از نقش مهم هنرمندان و افراد مشهور ایتالیایی که در اینروزها برای کمک به وضعیت موجود در ایتالیا به میدان آمدهاند هم حرف بزنیم. کیارا فرانی، اینفلوئنسر مشهور و همسر خوانندهاش فده از اولین کسانی بودند که خودشان صد هزار یورو کمک کردند و با درخواست کمک از مردم توانستند حدود ۳/۳ میلیون یورو برای کمک به بیمارستانهای شهرهای شمالی جمعآوری کنند. یا دوناتلو ورساچه 200 هزار یورو به بیمارستان میلان کمک کرد. سیلویو برلوسکونی، نخستوزیر سابق ایتالیا هم مبلغ ۱۰ میلیون یورو به بیمارستانهای منطقه لمباردی جهت مبارزه با شیوع ویروس کرونا کمک کرد. بهطور کل میتوان گفت درست است در ظاهر ایتالیا هنوز در مهار ویروس کرونا موفق نبوده است اما روندی که دولت در پیش گرفته است احتمالا با وضع قوانین سختگیرانهتری ادامه خواهد داشت و این امید وجود دارد که این بیماری در ایتالیا روند نزولی پیدا کند. در این میان همکاری و همراهی خوب رسانهها، خبرگزاریها و روزنامهها با دولت را نمیتوان نادیده گرفت. نقدهای بجا و به دور از غرضورزی و همکاری با دولت یا کمکنکردن به شایعهسازی در جامعه و اعتماد به دولت بین مردم و اهالی رسانه بسیار به چشم میآید. درواقع یک اتحاد کامل ملی برای گذر از این بحران به خوبی دیده میشود که با این شعار زیبای این روزهای ایتالیاییها همراه است؛ «امروز با فاصله از هم میایستیم تا فردا همدیگر را محکمتر در آغوش بگیریم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.