دستمال كاغذي و كرونا
كرونا وحشتي همهگير را در جهان به وجود آورده است. در اين ميان، نكته رفتارهاي تهاجمي و حمله به فروشگاهها و انباركردن آذوقه و وسايل بهداشتي در سراسر جهان است. عكسهايي عجيب كه از انگليس منتشر شده است و قفسههاي خالي را نشان ميدهد. در استراليا صحنههاي زدوخورد و چاقوكشي و حتي دعوا بر سر دستمال كاغذي، در فرانسه كمبود ژل ضدعفوني به طور مستمر گزارش ميشود، در آمريكا نيز كمبود دستمال كاغذي با صحنه غل و زنجير زدن بر آنها شكل ديگري به خود گرفته است. در اين ميان ژاپن از كشورهايي است كه تعداد مبتلايان آن نيز در حال افزايش است، ژاپن نيز شاهد كمبود دستمال كاغذي بوده و هست. چنديپيش علي نوراني خبرنگار بخش فارسي راديو ژاپن در مطلبي كه در صفحه اجتماعي «شرق» نوشته بود، درباره روند برخورد مردم و مسئولان ژاپن با بيماري كرونا نوشت و به تفصيل درباره امكانات و شيوه عملكرد مسئول توضيح داد. اما اين بار به سراغ او رفتهايم تا درباره دو نكته، يكي نحوه رفتار مسئولان در زمينه انتشار اخبار و ديگري درباره عملكرد مردم در روزهاي اوج كرونا بپرسيم. بهخصوص وقتي خبرهايي نظير احتكار و فروش بالاتر از قيمت از يک سياستمدار محلي منتشر ميشود. آن هم در حالي كه دولت اين كشور ميخواهد فروش مجدد ماسک در سايتهاي حراجي و مزايده در ژاپن را ممنوع کند تا جلوي سوءاستفاده دلالان گرفته شود. اما اين خبرنگار درباره تصاوير منتشره از فروشگاهها و خاليبودن قفسهها مينويسد: «مغازهها که خالي نيستند و ما به طور روزانه از فروشگاههاي مختلف خريد ميکنيم و مشکلي در اين زمينه وجود ندارد. اما درباره دستمال توالت چند روز پيش در فضاي مجازي شايعه شد که مواد اوليه آن از چين وارد ميشود و بنابراين بهخاطر کرونا بهزودي ورود آنها متوقف خواهد شد که زود مشخص شد دروغ بوده و تقريبا تمام دستمال توالت و پوشک مصرفي در ژاپن در کشور توليد ميشود. اما با آنکه انجمن توليدکنندگان دستمال کاغذي و دولت اطمينان دادهاند که اصلا مواد اوليه دستمال توالت با ماسک متفاوت است، باز هم بهخاطر نگراني بهوجودآمده در مردم، قفسهها بعد از چيدهشدن بلافاصله خالي ميشوند و پيداکردن دستمال توالت و دستمال کاغذي مشکل شده است. بخشي از علت هم حريصشدن عده محدودي از افراد در اين شرايط است. يک بسته دستمال توالت 9 يا 12 تايي حداقل يک هفته دوام ميآورد. اما عدهاي شروع به خريدن و انبارکردن اين مواد ميکنند و باعث دامنزدن به نگراني و کمبود در انبار ميشوند، چون محصول حجيمي هم هست و لابد انبارکردنش براي فروشگاههاي کوچک دردسر دارد». از او درباره تصوير متفاوت اكنون مردم در مواجهه با كرونا و ساليان پيش در مواجهه با سونامي ميپرسيم و اينكه انگار انتظار از ژاپنيها اين است كه در هر حالتي نظم را رعايت كنند. او كه چندسالي است در توكيو زندگي ميكند، ميگويد: «تا جايي که من ميبينم رفتار مردم ژاپن تغيير چنداني نکرده است. من در زمان زلزله و سونامي سال ۲۰۱۱ ژاپن نبودم اما آنچه شنيدم، اين بوده که آن زمان کمبود جدي در مواد غذايي باعث جيرهبندي غذا شده بود. البته مقايسه شرايط امروز با زلزله ۹ريشتري و سونامي عظيمي که منجر به فاجعه ذوب هستهاي نيروگاه اتمي فوکوشيما شد و بسياري از بخشهاي کشور را تعطيل کرد، اصلا درست نيست. در کنار زلزله و سونامي، ترس از تشعشعات اتمي سراسر ژاپن را فرا گرفته بود و ادعاي آلودهشدن مخزن سدها بر اثر باران و حتي بطريهاي پلاستيکي ساختِ ژاپن باعث شده بود همه به دنبال بطريهاي آب آشاميدني مخصوصا از نوع وارداتي باشند. الان کمبود جدي در هيچ کدام از مواد ضروري وجود ندارد. وقتي محصولي کمياب ميشود مغازهها هر روز بيشتر از يک عدد/بسته به شما نميفروشند. تنها مواد ناياب، ماسک و ژلهاي ضدعفوني دست هستند که بخش توليد نميتواند کفاف تقاضاي بسيار انبوه مردم را بدهد. يعني اگر در هر کشوري قرار باشد مردم از روي ترس به هر محصولي هجوم بياورند، بلافاصله انبارها خالي خواهد شد زيرا حجم تقاضا ناگهان دهها و صدها و گاه هزاران برابر ميشود. درباره واکنش مردم فکر ميکنم توقع و اطلاعات ما از ژاپنيها هميشه دور از واقعيت بوده. درست است که فرهنگ بسيار خاصي دارند، از کودکي در کار گروهي آموزش ميبينند و وفاداري و تعلق به گروه، سازمان و کشوري را که عضو آن هستند از مهمترين وظايف و افتخارات خود ميدانند اما باز هم مردم ژاپن موجودات فضايي نيستند. ترس و نگراني از يک ويروس واگيردار و کمبود مواد روزمره آنها را هم مضطرب ميکند. شايد به نسبت بسياري از کشورها حرفشنوي بيشتري از دستورالعملها دارند. به نظرم يک دليل که ويروس کرونا در ژاپن رشد کندي داشته اين است که سطح بهداشت فردي و گروهي در ژاپن بسيار بالاست. البته اين مسئله به تنهايي و لزوما کافي نيست. يعني ممکن است هفته آينده ناگهان شيوع ويروس در اينجا از کره جنوبي و ايران هم جلو بزند، اما چيزي که من ميبينم سطح بالاي بهداشت و تميزي در مردم و جامعه است».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.