|

رئیس‌جمهوری روزهای کرونایی‌ را چگونه می‌گذراند

کنترل از راه دور

شرق: سال پرفرازونشيب 98 به ايستگاه آخر که رسيد، مردم کم کم آماده مي‌شدند تا با شروع نوروز غم اين سال را با عيد و سفر فراموش کنند اما سوغاتي از چين همه ماه اسفند را درگير خود کرد؛ کرونا. اولين اخبار از مبتلاشدن دو نفر در قم حکایت داشت و همين باعث شد تا مسئولان نيز ابراز خطر کنند. رئيس‌جمهوري دستور ايجاد «ستاد ملي مديريت بيماري کرونا» را داد. حسن روحاني روز چهارم اسفند به وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشکي مأموريت داد تا ضمن تشکيل جلسات مستمر اين ستاد از تمام توان مجموعه‌هاي ذي‌ربط به منظور کمک به جلوگيري از شيوع و ريشه‌کني هر چه سريع‌تر اين بيماري بهره گرفته و به طور مستمر به او گزارش دهد. ستادي که مصوبات آن به گفته رئيس‌جمهور مانند مصوبات شوراي عالي امنيت ملي اعتبار دارد. هرچند رئيس‌جمهور بارها در سخنراني‌هاي خود از کرونا و فعاليت‌هاي دولت در خصوص مقابله با آن گفت اما منتقدان تلاش‌هاي دولت را کافي نمي‌دانستند. يکي از پيشنهادها براي کنترل اين ويروس، قرنطينه بود که دولت و رئيس‌جمهوري زير بار آن نرفتند و حتي روز گذشته نيز حسن روحاني ‌‌در جلسه مشترک ستاد اقتصادي دولت با نمايندگان فعال اقتصادي، گفت: «نه امروز و نه در ايام نوروز و قبل و بعد از آن قرنطينه نداريم و همه در کسب‌وکارشان آزادند و خدمات دولت نيز به طور معمول به مردم خواهد رسيد». او دو هفته پيش نيز در جلسه هيئت دولت گفته بود: «چنين چيزهايي در تصميمات کشور وجود ندارد. قرنطينه محله و شهر نداريم. آنچه قرنطينه است، قرنطينه فرد است. يعني اگر فردي علائم اوليه‌اي داشت اين فرد بايد قرنطينه شود». روحاني در روزهايي که کرونا همه کشور را فرا گرفته، اجازه تعطيلي مراکز دولتي را نداد و حتي در اولين جلسه ستاد ملي مقابله با کرونا که روز سه‌شنبه ششم اسفند برگزار شد، گفت: «از روز شنبه همه روال‌ها با صورت عادي خواهد بود. مگر مورد خاص و شرايط ويژه را ستاد ملي به آنها اعلام مي‌کند و اجتهاد در برابر نص نبايد داشته باشيم. همه موظف هستند از ستاد اطاعت کنند». سخناني که با انتقادات زيادي مواجه شد، چراکه منتقدان افزايش آمار مبتلايان را نتيجه اتخاذ چنين تصميمي مي‌دانند. همين باعث شد تا حسام‌الدين آشنا به عنوان مشاور حسن روحاني در اين خصوص توضيحاتي دهد. آشنا درباره سخنان آن روز رئيس‌جمهوري در توييتي نوشت: «رئيس‌جمهور دقيقا چه‌ گفت؟ «اگر اين ستاد موردي را از شنبه لازم ديد، اگر مدرسه‌اي، دبيرستاني، دانشگاهي، محل اجتماعي، مورد خاص را اگر تشخيص داد خودش اعلام مي‌کند؛ بنابراين از روز شنبه همه روال‌ها به صورت عادي در کشور خواهد بود مگر مورد خاص با شرايط ويژه که خود ستاد ملي آنها را اعلام مي‌کند». اين سخن حساب‌شده را تبديل ‌کردند به اينکه رئيس‌جمهور گفته از شنبه همه چيز عادي مي‌شود. در حالي که او روال‌هاي عمومي اداره کشور را عادي اعلام کرد تا جلوي فروپاشي نظام اداري و هرج‌ومرج را بگيرد». روحاني در اين مدت با استانداران البرز، اصفهان، مرکزي و خراسان رضوي تلفني صحبت کرد و پس از دريافت گزارش کارگروه مديريت آثار اقتصادي شيوع ويروس کرونا دستور داد سه بسته حمايتي در اختيار اقشار کم‌برخورداري که کسب‌وکار آنان در آستانه سال نو، لطمه و خسارت جدي ديده‌، قرار گيرد. با اين حال موج انتقاد به کم‌کاري رئيس‌جمهور و دولت کم نشد، برخي نمايندگان مجلس از روحاني خواستند که شخصا رياست جلسات ستاد ملي کرونا را برعهده بگيرد و حتي رئيس قوه قضائيه نيز گفت: «ستاد مبارزه با کرونا در سطح عالي‌ترين مسئولان کشور است، يعني اينکه اين ستاد عالي است و بايد علي‌القاعده با رياست رئيس‌جمهور تشکيل جلسه دهد و اجراکردن مصوبات را پيگيري کند». همين سخنان باعث شد تا رئيس‌جمهور در جلسه هفته گذشته هيئت دولت اعلام کند: «دوستان بدانند که در هر هفته حداقل يک جلسه با رياست و مديريت من برگزار مي‌شود و شنبه گذشته اين جلسه برگزار شد، شنبه آينده نيز برگزار خواهد شد. اين جلسات در ايام تعطيلات نوروزي نيز برقرار است و اگر من مشکلي داشته باشم، آقاي معاون اول در اين جلسات حضور پيدا خواهد کرد». روحاني روز شنبه به صورت ويدئوکنفرانس رياست جلسه «ستاد ملي مقابله با کرونا» را برعهده گرفت و روز گذشته نيز در جلسه مشترک ستاد اقتصادي دولت با نمايندگان فعال اقتصادي شرکت کرد. او همچنين به صورت ويدئوکنفرانس با مديران، پزشکان، پرستاران و پرسنل بيمارستان امام خميني گفت‌وگو کرد. برخي اما همچنان حضور کم‌رنگ حسن روحاني در روزهاي گذشته را به حساب غيبت و نقش کم‌رنگ رئيس‌جمهور در مديريت کرونا گذاشته بودند. طعنه‌هايي که باعث شد حسام‌الدين آشنا در توييتي به آنان پاسخ دهد. او نوشت: «رئيس‌جمهوري مسئوليتي ۴×۳۶۵×۲۴ ساعته است؛ نه تعطيلي دارد و نه مرخصي! روحاني مطابق وظيفه‌اش، در اين جمعه ۲۵ تماس تلفني بين ۱۵ تا ۴۵ دقيقه‌اي با مسئولان اجرائي، بهداشتي و مردم عادي داشته است و ۱۹ نامه جداگانه براي سران کشورهاي خارجي را با هماهنگي وزارت خارجه تنظيم و ارسال کرده‌ است». آقاي جهانگيري کجاست؟ هرچند فعاليت‌هاي روحاني در چند روز پايان سال براي مديريت و مقابله با کرونا بيشتر شده، اما بايد منتظر ماند و ديد آيا حجم انتقاد‌ها به او نيز کم مي‌شود؟ و آيا از عملکرد دولت در مدت شيوع کرونا راضي خواهند بود. در همين خصوص ناصر ايماني، تحليلگر مسائل سياسي، درباره نوع عملکرد دولت در موضوع کرونا به «شرق» گفت: «من از عملکرد دولت آقاي روحاني در مواجهه با کرونا چندان تعجب نکردم، زيرا در حوادث طبيعي پيشين مانند سيل و زلزله نیز همين‌طور عمل کرده بود. دولت دچار نوعي لختي و کندي در تصميم‌گيري در سطوح بالا و تصميم‌های جدي و مهم است و معمولا دير اقدام مي‌کند و وقتي هم که اقدام مي‌‌کند، آن‌قدر آرام‌ عمل مي‌کند که تا به خودش بيايد، حادثه تمام شده و پيامدهايش را بر جاي گذاشته است. واقعيت اين است که مسئوليت‌پذيري مسئولان دولت بسيار ضعيف است. البته در شرايط کنوني نبايد دولت را تخريب کرد و علت‌هاي اصلي نوع عملکرد دولت را بعدها خواهيم گفت؛ اما به اجمال مي‌توان گفت دولت عملکرد مناسبي در حوادث ندارد. مسئولان مي‌توانستند و اکنون هم مي‌توانند با همراهي نهادهاي ديگر ساماني جدي به مقابله با کرونا بدهند». او ادامه داد: «به‌هر‌حال وقتي مقام معظم رهبري به نيروهاي نظامي دستور مي‌دهد که به موضوع کرونا ورود کنند، نشان‌دهنده آن است که عملکرد دولت ضعيف ارزيابي شده است؛ هرچند ايشان فرموده‌اند که نيروهاي نظامي هم بايد زير نظر ستاد مقابله با کرونا فعاليت کنند؛ اما اگر دولت مسئوليت‌هاي خود را انجام مي‌داد، نيروهاي نظامي به‌طور طبيعي به دولت کمک مي‌کردند و ديگر نيازي به دستور رهبري نبود. اکنون مشاهده مي‌شود که استانداران خودشان استان‌ها را قرنطينه مي‌کنند؛ گرچه تصميم‌های آنها درست بوده است، اما چرا اين تصميم‌ در مرکز گرفته نمي‌شود؟ چرا دولت نمي‌تواند يک تصميم راهبردي و قاطع بگيرد؟ من نمي‌گويم که تمام مشکلات ناشي از کرونا بر عهده دولت است، زيرا در بسياري از کشورها کرونا به‌طور‌ کامل کنترل نشده؛ اما سخن آن است که دولت مي‌توانست بسيار بهتر از اين عمل کند. گويا دولت هنوز به ابعاد گسترده و خطرناک ويروس کرونا پي نبرده است. واقعا آقاي جهانگيري در مقطع کنوني چه مي‌کند؟ او از ابتداي موضوع کرونا هيچ حضوري در مديريت امور نداشته است. آقاي روحاني هم که مي‌گويد هفته‌اي يک بار در جلسه مقابله با کرونا شرکت مي‌کند. چرا بايد وزير بهداشت مسئول ستاد مقابله با کرونا باشد؟ در تمام کشورها مسئول چنين ستادي بالاتر از وزير بهداشت است. علت اين موضوع اين است که هيچ‌کس جز وزير بهداشت مسئوليت نپذيرفت». ايماني درباره پيامدهاي اقتصادي کرونا و راهکارهايي که دولت مي‌تواند در پيش بگيرد هم گفت: «هرچه موضوع بيشتر طول بکشد، ابعاد اقتصادي‌اش گسترده مي‌شود. دولت بايد در يک مقطع کوتاه ضربتي عمل کند؛ براي مثال اگرچه يک ماه قرنطينه کامل يا نسبي شهرها پيامدهاي منفي اقتصادي در پي دارد؛ اما اگر چند ماه کرونا ادامه داشته باشد و زنجيره شيوع‌ آن قطع نشود، بي‌ترديد پيامدهاي اقتصادي بسيار سنگين‌تري را به جاي مي‌گذارد. خوشبختانه اکنون در آستانه نوروز هستيم و ايام تعطيلات نوروز فرصت مناسبي است که زنجيره انتقال گسسته شود. دولت مي‌تواند تعطيلات را تا نيمه فروردين ادامه دهد و تعطيلات ادارات به يک هفته محدود نشود. از سوي ديگر لازم است که دولت به همراه قواي نظامي مانع انجام سفر شوند و ورود مردم به شهرها را کنترل کنند تا سفر در ايام عيد تقريبا به صفر برسد تا اميدوار باشيم بعد از تعطيلات عيد شيوع کرونا کاهشی چشمگير داشته باشد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.