|

«شرق» از تلاش‌هاي انجام‌شده براي جبران کمبود الکل در بازار گزارش مي‌دهد

بازگشت متروکه‌ها

ليلا مرگن: صاحبان کارخانه‌هاي متروکه الکل‌سازي که پیش‌تر به تولید محصولات غیرمجاز می‌پرداختند، اين روزها تارهاي عنکبوت تنيده‌شده بر دستگاه‌هاي خود را تکانده‌اند تا به صف مقدم مبارزه با کرونا بپيوندند. کمبود ژل ضدعفوني‌کننده و الکل در بازار در صدر گلايه‌هاي مردمي قرار دارد. اين کالاها اين روزها در ايران و جهان به کيميا تبديل شده و تقاضا براي آن افزايش يافته است. الکل ماده‌اي حياتي براي مقابله با کروناست، زيرا علاوه بر کاربردهاي پزشکي اين محصول، از آن به‌عنوان ماده اوليه کارخانه‌هاي توليدکننده مواد ضدعفوني‌کننده هم استفاده مي‌شود، به‌همين‌دليل مديران وزارت صمت نه‌تنها صدور پروانه براي توليد اتانول را که به‌دليل اشباع ظرفيت کشور متوقف شده بود، از سر گرفته‌اند، بلکه روندها را به نحوي تسهيل کرده‌اند که هرکس کارخانه‌اي متروکه داشته، وارد اين فضا شود. آن‌طور‌که محسن صفدري، معاون مدير کل دفتر صنايع غيرفلزي وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) به «شرق» مي‌گويد: اين روزها سه کارخانه جديد به ظرفيت الکل‌سازي کشور اضافه شده است. يک کارخانه در خراسان شمالي بعد از 13 سال وارد مدار توليد شده و مجتمع کشت و صنعت هفت‌تپه که حاشيه‌هايش در سال گذشته در مطبوعات همواره مطرح بود، موفق شده است پروانه کارخانه الکل‌سازي خود را دريافت کند و به ظرفيت خطوط توليدي خود بيفزايد. کيوان گردان، مدير کل دفتر صنايع برق و الکترونيک وزارت صمت هم به «شرق» مي‌گويد بيش از صد واحدي که در صنايع آرايشي و بهداشتي فعال بودند يا مواد غذايي توليد مي‌کردند، مجوز تغيير کاربري خطوط خود را دريافت کرده‌اند تا مواد ضدعفوني‌کننده توليد کنند. در اين روزهاي کرونايي، مصرف الکل در کشور تقريبا دو برابر شده است و دولت تلاش مي‌کند از مسير واردات و افزايش توليد، نيازهاي مضاعف جامعه را تأمين کند تا در فرداي بدون کرونا، تلفات حاصل از اين ويروس مرموز که به‌ هيچ‌کس حتي بالاترين مقامات سياسي هم رحم نمي‌کند، به حداقل برسد.غرولندها بر سر کمبود مواد ضدعفوني‌کننده در فضاي مجازي تمامي ندارد. هنوز هم دغدغه اصلي مردم نبود مواد ضدعفوني‌کننده در بازار است. از شيوع برندهاي تقلبي در بازار تا قيمت نجومي براي الکل و ساير فراورده‌هاي آن ذهن مردم را درگير خود کرده است. تنها راه مبارزه با ويروسي چاق و چرب که حرف‌و‌حديث‌ها بر سر انتقالش از يک نوع خفاش به انسان همچنان ادامه دارد، شست‌وشوي مرتب و ضدعفوني‌کردن دائمي دست‌ها اعلام شده است. کسي نمي‌داند نخستين فرد مبتلاشده به اين ويروس چه کسي است و راه اصلي پيشگيري از آن چيست، اندک دانسته‌هاي فعلي بشر درباره ويروسي که در سال 2020 پاندمي (همه‌گيري جهاني) شد، مصرف الکل به‌عنوان ماده اوليه توليد مواد ضدعفوني‌کننده را به‌شدت افزايش داده، به‌همين‌دليل توليد الکل دغدغه‌اي جدي براي دولت است. در همين راستا، فيلم‌هايي در فضاي مجازي منتشر شد که نشان مي‌دهد کارگران هفت‌تپه که مطالباتشان از کارفرما، در سال گذشته هميشه خوراک رسانه‌ها بوده، درحالي‌که با يک نوع ماده -که حتي به داخل دهان و چشم‌هايشان هم نفوذ مي‌کند- ضدعفوني مي‌شوند، راهي مزارع نيشکر شده‌اند تا توليد الکل را افزايش دهند. در خبرها آمده بود که کارخانه شمس که پيش از انقلاب الکل توليد مي‌کرد، بعد از مدت‌ها دوباره وارد مدار شده است و خبرهاي ديگري درباره خطوط جديد توليد الکل براي رفع دغدغه مردم منتشر مي‌شود. 3 کارخانه جديد الکل‌سازي واقعيت امر چيست؟ آيا خطوط توليد الکل در ايران رو به افزايش است؟ محسن صفدري، معاون مدير کل دفتر صنايع غيرفلزي وزارت صمت، به «شرق» از راه‌اندازي سه واحد جديد الکل‌سازي در کشور خبر مي‌دهد.او مي‌گويد: يک واحد الکل آذربايجان در شهر اردبيل به‌تازگی با ظرفيت اسمي شش‌ميليون‌و 750 هزار ليتر در سال (15 هزار ليتر در روز) راه‌اندازي شده است. يک واحد هم در خوزستان توسط شرکت کشت و صنعت هفت‌تپه، با ظرفيت تقريبا 10 هزار ليتر در روز فعاليت مي‎کند.صفدري ادامه مي‌دهد: يک واحد توليد الکل نيز در خراسان شمالي داريم. شرکت آساک قوچان حدود 13 سال تعطيل بود و به همت همکاران ما در استان و دانشگاه علوم پزشکي خراسان شمالي، مجددا راه‌اندازي شد و به‌زودي وارد مدار توليد مي‌شود. اين واحد هم روزي چهار تا پنج هزار ليتر الکل توليد مي‌کند.او به اين پرسش که آيا شرکت کشت و صنعت هفت‌تپه در گذشته الکل توليد نمي‌کرد، اين‌گونه پاسخ مي‌دهد: سازمان غذا و دارو به اين واحد اصلا مجوز نمي‌داد، ولي در جريانات اخير، با رايزني‌هايي که ما کرديم و پيگيري خود شرکت، سازمان غذا و دارو براي آنها مجوز توليد صادر کرد.معاون مدير کل دفتر صنايع غيرفلزي وزارت صمت درباره فعال‌شدن مجدد شرکت شمس در تهران که قبل از انقلاب در اين حوزه فعال بوده است، می‌گوید: درباره فعال‌شدن شرکت شمس اطلاعاتي ندارم و بايد از انجمن بپرسم که آيا فعال شده است يا نه. اگر هم فعال شده باشد، رأسا با هماهنگي سازمان غذا و دارو و علوم پزشکي کار خود را آغاز کرده است.به گفته او سال‌هاست صدور مجوز توليد اتانول به‌دليل اشباع کشور براي توليد اين محصول، متوقف شده بود؛ اما روز چهارشنبه گذشته در ستاد مقابله با کرونا مصوب مي‌شود که به هر واحدي که متقاضي توليد الکل است، 24ساعته از طرف دانشگاه علوم پزشکي استان‌ها مجوز توليد داده شود.صفدري ادامه مي‌دهد: درصورتي‌که واحدهاي توليدي ماشين‌آلات نصب داشته و آماده توليد باشند، دانشگاه‌هاي علوم پزشکي دانشگاه‌ها رأسا بدون دخالت سازمان غذا و دارو و با تشخيص آنها مي‌توانند مجوز فعاليت براي چنين واحدهايي صادر کنند؛ مشابه همان اتفاقي که براي هفت‌تپه افتاد. توليد اين شرکت درحال‌حاضر به 10 هزار ليتر رسيده است. پرداخت مطالبات معوق و افزايش توليد الکل آن‌طور که معاون مديرکل دفتر صنايع غيرفلزي وزارت صمت مي‌گويد: کشت و صنعت هفت‌تپه بعد از مدت‌ها توانسته است براي واحد توليد الکل خود مجوز دريافت کند اما آيا پيش از اين، محصولات شرکت هفت‌تپه بدون مجوز توليد مي‌شده است؟ آيا حال که اين شرکت با تمام ظرفيت فعال است، مطالبات معوق کارکنان خود را هم پرداخت کرده است؟ ابراهيم ابول‌زاده از کارشناسان بازنشسته شرکت نيشکر هفت‌تپه در گفت‌وگو با «شرق» با تأکيد بر اينکه اين شرکت در گذشته هم توليد الکل داشته است، از تسويه مطالبات کارگران اين شرکت خبر مي‌دهد.او مي‌گويد: ظرفيت واحد توليد الکل هفت‌تپه در گذشته 10 هزار ليتر در روز بوده که اين روزها به حدود 15 هزار ليتر در روز رسيده است.ابول‌زاده درباره مراحل توليد الکل در شرکت هفت‌تپه بيان مي‌کند: بعد از اينکه کارگران ني را به کارخانه آوردند، نيشکر شست‌وشو داده شده و آسياب مي‌شود. به اين ترتيب شربت ني را مي‌گيرند و بعد از آن، اين شربت در سه مرحله پخت مي‌شود.او اضافه مي‌کند: در فرايند توليد اسيد سولفوريک و مواد ديگر هم به شربت نيشکر اضافه شده و شربت حرارت‌ديده را بعد از مرحله سوم، داخل سانتريفيوژ مي‌کنند تا دانه‌بندي انجام شده و شکر به دست آيد. خروجي سانتريفيوژ ملاس ناميده مي‌شود که هنوز 40 درصد قند دارد و از اين ملاس الکل به دست مي‌آيد. از هر سه ليتر ملاس يک ليتر الکل به دست مي‌آورند. توليد مواد ضدعفوني‌کننده با تغيير کاربري خطوط نيشکر هفت‌تپه که الکل محصول فرعي آن است، يکي از کارخانه‌هاي مهم توليد الکل در کشور است اما با يک گل بهار نمي‌شود و با وجود اضافه‌شدن چند کارخانه توليد الکل در کشور، باز هم نياز به الکل داريم. کيوان گردان مدير کل دفتر صنايع برق و الکترونيک وزارت صمت در گفت‌وگو با «شرق» درباره راهکارهاي ديگر تأمين الکل و مواد ضدعفوني‌کننده مورد نياز کشور عنوان مي‌کند: بخشي از مجوزهاي توليد مواد ضدعفوني‌کننده را سازمان غذا و دارو مي‌دهد. بر اساس اطلاعاتي که دارم، بيش از صد مجوز صادر کرده‌اند که يک‌سري خطوط توليد مواد آرايشي و بهداشتي و مواد غذايي، تغيير کاربري دهند و مواد ضدعفوني‌کننده توليد کنند.او اضافه مي‌کند: در الکل هم ظرفيت توليد را بالا برديم. خوشبختانه يک‌سري ذخاير از قبل داشتيم که وارد مدار کرديم. عملا نسبت به قبل از برنامه کرونا، مي‌توان گفت که دو برابر بيشتر، الکل وارد واحدهاي توليدي مواد ضدعفوني‌کننده شده است. قبلا به زور روزي 200 هزار ليتر الکل در کشور مصرف مي‌شد. اکنون تقريبا روزي 450 هزار ليتر الکل به واحدهاي توليدي ارسال و تبديل به مواد ضدعفوني‌کننده، ژل و مواد شست‌وشو مي‌شود.گردان اضافه مي‌کند: يک‌سري خطوط توليدي تغيير کاربري داده‌اند. خطي بوده است که مواد ضدعفوني توليد نمي‌کرده اما دستگاه‌هاي اين کارخانه قابليت توليد مواد ضدعفوني‌کننده را داشته؛ به همين دليل تغيير کاربري داده است. دستگاه‌هاي خطوط توليد مواد آرايشي و بهداشتي و صنايع غذايي اين قابليت را دارند اما بيشتر واحدهاي توليد مواد آرايشي و بهداشتي خطوط خود را تغيير داده‌اند. صادرات الکل مازاد حرکت توليد الکل در کشور شکل گرفته است اما روزهاي کرونايي هم به پايان مي‌رسد و ما مي‌مانيم و توليد محصولي اضافه که بايد براي آن از امروز تدبيري داشته باشيم. محسن صفدري معاون مديرکل دفتر صنايع غيرفلزي وزارت صمت در اين رابطه مي‌گويد: محصول مازاد را مي‌توانيم صادر کنيم. اکنون به همان ميزاني که توليد الکل را افزايش داديم، تعداد واحدهاي ضدعفوني‌کننده هم افزايش يافته است.او ادامه مي‌دهد: با تبديل الکل به مواد ضدعفوني‌کننده مي‌توانيم ارزش‌افزوده ايجاد يا اينکه الکل را به صورت خام صادر کنيم. تا قبل از شيوع کرونا (در سال‌هاي اخير)، سالانه 10 ميليون ليتر الکل به صورت ميانگين صادرات کرده‌ايم.صفدري تأکيد مي‌کند: در شرايط کنوني صادرات اقلام مقابله با کرونا از جمله الکل، ضدعفوني‌کننده، ماسک و لباس ممنوع شده است. واردات تسهيل شده و حقوق ورودي اين اقلام به کف رسيده است و با تعرفه صفر درصد واردات انجام مي‌شود.او با اشاره به سخنان مديران انجمن صنايع آرايشي و بهداشتي و تعاوني اين انجمن از ورود يک محموله 15ميليون‌ليتري الکل از مرز آستارا به کشور خبر مي‌دهد.معاون مديرکل دفتر صنايع غيرفلزي وزارت صمت بيان مي‌کند: هر بازرگاني که درخواست واردات الکل داشته باشد، در اسرع وقت و در کوتاه‌ترين زمان با حذف تشريفات اداري، سازماني، گمرکي و بانکي به او مجوز واردات مي‌دهيم.او اضافه مي‌کند: بر اساس اطلاعاتي که دارم، تعاوني صنايع شوينده، آرايشي و بهداشتي در حال تدارک براي واردات پنج ميليون تن الکل به کشور است. تأمين و توزيع الکل مورد نياز 22 واحد آرايشي و بهداشتي که تغيير خط داده‌اند و مدل توليد خود را که شوينده بوده روي توليد مواد ضدعفوني‌کننده برده‌اند، بر عهده تعاوني صنايع شوينده، آرايشي و بهداشتي گذاشته شده است. اين واحدها روزانه 130 هزار ليتر اتانول مصرف مي‌کنند و با هماهنگي و مديريت تعاوني، از الکل رازي نياز الکل اين واحدها تأمين مي‌شود.به گفته او وزارت صمت روزانه نزديک به 400 هزار ليتر الکل به واحدهاي توليد ضدعفوني‌کننده تحويل مي‌دهد. تمام مصارف ديگر الکل براي ديگر صنايع مثل سرکه‌سازي، حلال‌سازها و شيشه‌شوي‌ها را در حال حاضر و تا پايان بحران کرونا ممنوع اعلام کرده‌ايم تا تمام الکل و ذخيره استراتژيک کشور به توليد ضدعفوني‌کننده اختصاص داده شود.معاون مديرکل دفتر صنايع غيرفلزي وزارت صمت تأکيد مي‌کند در شرايط کنوني تقريبا بيش از 350 هزار ليتر در روز الکل توزيع مي‌شود. کل توليد کشور هم 200 هزار ليتر در روز است و بقيه نياز از محل ذخاير استراتژيک واحدهاي توليدي تأمين مي‌شود.به گفته او در حال حاضر شش ميليون ليتر ذخيره استراتژيک الکل داريم و مردم در اين زمينه اطمينان خاطر داشته باشند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.