|

خيال راحت پوتين تا 2036

اين تصور و باور كه ولاديمير پوتين، رئيس‌جمهوري روسيه، بدون جاروجنجال قدرت مطلق خود را رها خواهد كرد و از مسير دموكراتيك كرسي خود را به ديگري واگذار مي‌كند، توهمي بيش نيست. همان‌طور‌كه انتظار مي‌رفت دوماي تحت كنترل كاخ كرملين بدون هيچ رأي منفي به قانوني رأي مثبت داد كه پوتين 67ساله را بدون دردسر خاصي تا سال 2036 در قدرت نگه مي‌دارد. تغييرات در قانون انتخابات رياست‌جمهوري مسكو براي برداشتن محدوديت دوره‌هاي نامزدي رياست‌جمهوري با ۳۸۲ رأي مثبت و ۴۴ رأي ممتنع در مجلس سفلاي پارلمان روسيه (دوما) تصويب شد و هيچ نمايند‌ه‌اي رأي منفي نداد. با اين رأي سال‌هاي رياست جمهوري پوتين صفر شده و او مي‌تواند دو دوره شش‌ساله ديگر در انتخابات نامزد شود.اصلاحات برنامه‌ريزي‌شده توسط پوتين منجر به نخستين تغييرات در قانون اساسي از سال ۱۹۹۳ به اين سو خواهد شد. تغييراتي که رأي مثبت دوما را با خود دارد و در شوراي فدراسيون روسيه نيز اين تغييرات در دستور کار قرار خواهد گرفت. «اصلاحات» يادشده در ۲۲ آوريل به رأي مردم گذاشته خواهد شد؛ البته رفراندومي که نتيجه آن لاز‌م‌الاجرا نخواهد بود. پيش‌تر «حزب روسيه متحد» طرحي را پيشنهاد کرده بود که براساس آن يا محدوديت زماني براي دوره رياست‌جمهوري برداشته شود يا قوانين طوري تغيير کنند که پوتين بتواند مجددا کانديداي رياست‌جمهوري شود. حال ولاديمير پوتين مي‌گويد چنين تغييري جاي نگراني ندارد؛ زيرا موتور اصلي «اصلاحات» در قانون اساسي خود او بوده است. او در سخنراني‌ پس از جلسه دوما گفت در اصل اين مردم روسيه‌اند که مي‌خواهند او در قدرت بماند. پوتين طوري سخن مي‌گفت که گويا تنها به اين خواست گردن نهاده و نقشي در آن نداشته است. او براي تأکيد بر «بي‌طرفي» خود در سخنراني‌‌اش گفت اين اصلاحات «بايد به تأييد دادگاه قانون اساسي نيز برسد و روشن شود که چنين تغييراتي با اصول و مفاد اصلي قانون اساسي مغايرتي ندارد». اواسط ژانويه سال جاري ميلادي ولاديمير پوتين يک‌سري تغييرات قابل توجه را در سيستم سياسي روسيه اعلام کرد؛ از جمله تقويت نظام پارلماني و دستگاه‌هاي دولتي که تا اين زمان بيشتر نقش مشورتي داشته‌اند. ساير اصلاحات مورد نظر او بيشتر به مسائلي مانند دادرسي، ارزش‌ها، موضوعات اجتماعي و الهي مربوط مي‌شدند که به شکلي مبهم فرمول‌بندي شده بودند. همين حالا نيز رئيس‌جمهور روسيه نفوذ بسياري در کل دستگاه دولتي و نهادهاي اصلي قدرت اعمال مي‌کند؛ اما برنامه پوتين اين است که در آينده حرف آخر را در تمام ارکان‌ اصلي قدرت بزند: در ترکيب اعضاي دادگاه قانون اساسي، انتخاب دادستان کل و ساير دادستان‌ها و در نهادي به نام شوراي حکومتي که هم‌اکنون در قانون اساسي وارد شده است. کيريل روگوف، کارشناس مسائل سياسي روسيه، نگران است که اعمال نفوذهايي که پوتين را گذر زمان به کرسي نشانده، اکنون وارد قانون اساسي نيز بشود. او مي‌گويد: «ما همين حالا نيز حکومتي اقتدارگرا داريم که اقتدارگراتر مي‌شود؛ به عبارتي اقتدارگرايي نهادينه شده است». دردسرهاي رياست‌جمهوري دوباره اكنون تنها يك واقعيت وجود دارد كه پوتين ديگر در داخل كشورش به اندازه گذشته محبوب نيست. اقتصاد روسيه آشفته است و جنگ نفتي كه تزار روس به‌تازگي به راه انداخته، شرايط را بدتر خواهد كرد و اين در حالي است كه فساد نيز از كنترل كاخ كرملين خارج شده است. اما پوتين ثابت كرده كه فقط در يك مسير شكست نمي‌خورد و آن ابقا در قدرت است؛ اما اين ابقاي قدرت در داخل روسيه معنايی به غير از سركوب شديدتر مخالفان و لشكركشي بيشتر ندارد. حضور پوتين در كسوت رياست‌جمهوري روسيه چشم‌انداز خوبي را در خارج از مرزهاي روسيه ترسيم نمي‌كند. او كه در سال‌هاي اخير به‌دنبال نفوذ در خاورميانه و تأثيرگذاري در تمامي معادلات بين‌المللي بوده، اكنون نيز در انديشه بسط قدرتش در جهان است. به گفته تحليلگران، قدرت تامه پوتين در داخل روسيه، به معناي اخلال بيشتر در نظم بين‌المللي، قدرت‌گرفتن پوپوليسم راست‌گرايانه و ازبين‌رفتن ليبراليسم است.آن‌هم در شرايطي كه او هم‌اكنون دونالد ترامپ، رئيس‌جمهوري ايالات متحده را در دستان خود دارد و اگر ترامپ نيز براي بار دوم سكان هدايت كاخ‌ سفيد را در دست بگيرد، بدون شك نمي‌توان پاياني براي چالش‌هاي كه اين دو رئيس‌جمهور در جهان به راه خواهند انداخت، متصور شد. حتي اگر جو بايدن كه اكنون كانديداي پيشرو حزب دموكرات به شمار مي‌رود، در انتخابات آينده ترامپ را شكست دهد، باز هم نمي‌توان چشم‌انداز خوبي را براي حل چالش‌هاي جهاني متصور شد. بايدن زماني كه معاون اول باراك اوباما، رئيس‌جمهوري سابق آمريكا بود، سعي كرد به روشي متفاوت، در سياست‌هاي دوجانبه با مسكو تجديدنظر كند كه موفقيت‌آميز نبود؛ بنابراين اگر او بتواند وارد كاخ ‌سفيد شود، شانس زيادي در برابر پوتين تماميت‌خواه نخواهد داشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.