تولید میلیاردها ماهی برای نمایش و سرگرمی

نوروز با مرگ میلیون‌ها ماهی قرمز همراه است. آمار جهانی تولید ماهی قرمز سالانه حدود 200 میلیون عدد است و این در حالی است که گفته می‌شود حدود 30 میلیون از آن در ایران تولید می‌شود. اما ماهی قرمز تنها یک گونه از انواع ماهیانی است که به اصطلاح «ماهیان زینتی»* خوانده می‌شوند. بر اساس گفته مدیرکل دفتر آبزیان آب شیرین معاونت توسعه آبزی‌پروری سازمان شیلات سالانه 250 میلیون عدد ماهی زینتی در کشور تولید می‌شود.

ماهیان زینتی عموما در شرایط بسیار بدی نگهداری شده و پس از مرگ به سرعت با ماهی دیگری جایگزین می‌شوند. عدم اطلاع از شرایط نگهداری، ظرف نامناسب، دما، غذای نامناسب و استرس‌های محیطی از جمله مهم‌ترین عواملی است که سبب رنج، افسردگی و در نهایت مرگ این حیوانات در شرایط اسارت می‌شود. حتی بهترین آکواریوم‌های خانگی هم نمی‌توانند تنوع محیط طبیعی یک ماهی را فراهم کنند. متأسفانه در باور عموم اطلاعات نادرستی وجود دارد مبنی بر اینکه ماهی‌ها حافظه ندارند یا درد را احساس نمی‌کنند. این مسئله در افزایش خشونت نسبت به این حیوانات نقش مهمی داشته است. ارزش تجارت ماهیان زینتی در دهه‌های گذشته رشد چشمگیری داشته است. بین سال‌های 2000 تا 2011 ، صادرات جهانی ماهی‌های زینتی از 181 میلیون دلار به 372 میلیون دلار افزایش یافته است. بیشتر این ماهیان در آسیا تولید می‌شوند. تخمین زده می‌شود تجارت ماهیان زینتی تا پنج میلیارد عدد در سال باشد. حمل‌ونقل ماهیان زینتی بسیار استرس‌زا و مرگ‌آور است و گاه می‌تواند به مرگ 73 درصد آنها منجر شود. از آنجا که پرورش ماهیان زینتی آب شور دشوار و در بسیاری از موارد غیرممکن است، طبق گفته پتا (PETA) حدود 98 درصد ماهی‌های آب شور که در بازار فروخته می‌شوند از طبیعت گرفته شده‌اند و متأسفانه بخش قابل توجهی از این گونه‌ها در خطر انقراض قرار دارند. ماهی‌های آب شور با استفاده از سم سیانید شکار می‌شوند. این مسئله باعث می‌شود حدود 75 درصد این ماهی‌ها در ساعات اولیه صید بمیرند. استفاده از سم سیانید بر دیگر ماهی‌های موجود در محیط و همچنین مرجان‌ها نیز اثر مخرب و مرگ‌بار دارد. گفته می‌شود سالانه حدود یک میلیارد ماهی از پنج‌هزارو 400 گونه برای نگهداری در آکواریوم‌ها از طبیعت جدا می‌شوند. رهاسازی ماهیان غیربومی یکی دیگر از آسیب‌های این صنعت است که می‌تواند اکوسیستم‌های محلی را با مشکل مواجه کند. آگاهی‌رسانی برای بهبود کیفیت زندگی این حیوانات، وضع قوانین سختگیرانه و نظارت بر قاچاق و تولید ماهی‌ها از جمله راهکارهایی است که باید مورد توجه قرار گیرد. *ماهی زینتی (Ornamental fish) به آن دسته از ماهیان گفته می‌شود که برای سرگرمی و نمایش در آکواریوم‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد و مصرف خوراکی ندارد. این واژه حتما برخلاف حقوق حیوانات و بر اساس نگاه منفعت‌طلبانه از حیوانات پدید آمده است.