|

۲ هفته از شيوع کرونا در کشور مي‌گذرد و خبري از قرنطينه و تعطيلي ادارات نيست

اضطراب بين خانه و خيابان

معصومه اصغري : حالا بيش از دو هفته است که تهران و تعداد زيادي از شهرهاي کشورمان در شرايط اضطرار و نزديک به قرمز در شيوع ويروس کرونا قرار دارند و حتي مسئولان هم به نداشتن درک‌ کامل از وضعيت انتشار و ابتلاي اين ويروس اذعان دارند؛ اما خبري از قرنطينه شهرها و تعطيلي ادارات نيست. شهروندان از مراجع مختلفي توصيه به ماندن در خانه مي‌شوند و استرس و نگراني بخش زيادي از جامعه را در بر گرفته؛ اما هم‌زمان اجبار به حضور در محل کار هنوز برداشته نشده است و کماکان شهروندان در اماکن عمومي متعددي با احتمال بالاي ابتلا به کرونا حضور دارند. البته بسياري از شرکت‌ها و سازمان‌ها تا حدي که شرايط و مقررات به آنها اجازه مي‌داده، کارمندان خود را شيفتي يا دورکار کرده‌اند و در برخي ديگر که تعطيلي در کار نبوده، کارمندان تلاش کردند با نوبت کاري و شيفت‌گذاشتن مدت‌زمان حضور خود در بيرون از خانه را کمتر کنند؛ اما مسئله اينجاست که بيش از دو هفته است که مردم ايران و به‌ویژه شهرهاي درگير با ويروس کرونا در اين شرايط يک بام و دو هوا قرار گرفته‌اند و وضعيت‌شان هر روز وخيم‌تر شده است. اين بي‌تفاوتي و کوچک‌انگاري موضوع، زماني بيشتر براي مردم نگران‌کننده شد که رئيس‌جمهور در هيئت دولت دو هفته قبل اعلام کرد: «از شنبه همه‌چيز به روال عادي برمي‌گردد»؛ اما خيلي زود وزير بهداشت اعلام کرد که شرايط در هفته اول اسفند نگران‌کننده است و هفته سختي را پيش‌رو داريم؛ اما باز هم موضوع قرنطينه سراسري و تعطيلي ادارات در کار نبود. به عبارتي در‌حالي‌که رئيس‌جمهور مي‌گفت همه چيز عادي است، وزير بهداشت اعلام کرد شرايط نگران‌کننده‌اي داريم و در شرايطي که همه از الزام قرنطينه و ماندن در خانه صحبت مي‌کردند، تعطيلي و قرنطينه‌اي در کار نبود و کارمندان مجبور بودند سر کار خود حاضر باشند. اين دوگانگي در هفته بعد با همان شرايط نگران‌کننده و آماري که يکباره تعداد فوتي‌هايش به مرز ۳۰۰ نفر رسيده، ادامه دارد و هنوز مسئولان تصميمي درباره آن نگرفته‌اند؛ تصميمي که نگرفتن آن مساوي با تهديد جان تعداد بيشتري از مردم کشورمان است. در اين دو هفته مسئولاني در رده‌هاي مختلف درباره شهرهايي که وضعيت نگران‌کننده دارند يا سرعت بالايي در انتشار و تعداد مبتلايان داشته‌اند، بر قرنطينه کامل و تعطيلي ادارات تأكيد داشتند؛ اما ستاد ملي مديريت بيماري کرونا و رئيس آن که وزير بهداشت است، درباره اين موضوع هيچ ورودي نداشت و مقامات بالاتر هم تصمیمي جدي اتخاذ نکردند. همه اينها در حالي بود که هفته گذشته دو استان گيلان و مازندران در فاصله چند روز تبديل به استان‌هاي پرخطر با تعداد بالايي از مبتلايان و فوتي‌ها شدند و مردم عصباني و معترض در ورودي شهرها با مسافران مقابله کردند. به عبارتي اين نبود تدبير و مديريت درباره جلوگيري از انتشار بيماري باعث شد مردم در مقابل مردم قرار بگيرند و خيلي زود تصاوير و فيلم‌هايي در فضاي مجازي از درگيري مردم در شهرهاي مختلف منتشر شد و هنوز هم اين روند ادامه دارد. مترو و بي‌آرتي، عامل سيار انتشار کرونا هفته گذشته شهروندان در شهرهايي که بيشترين آمار را داشتند، با حضورنیافتن‌شان در اماکن عمومي تا حدي که امکان داشت، چهره خلوتي را به تهران و برخي ديگر از شهرها دادند؛ اما بسياري از الزامات زندگي نمي‌گذارد شهروندان در خانه بمانند. فعال‌بودن ادارات دولتي، بانک‌ها، مؤسسات حقوقي و بيمه‌اي، شهرداري‌ها و... باعث مي‌شود شهروندان براي موارد مهمي که مجبورند اقدام کنند تا بيشتر از اين متضرر نشوند. در‌اين‌ميان حساب کارمندان ادارات مختلف هم جداي از بقيه بود که در هر شرايطي مانند آلودگي هوا و اعتراضات خياباني و هر واقعه سياسي و اجتماعي ديگري بايد سر کار حاضر شوند. هفته گذشته وقتي در مترو و اتوبوس‌هاي همواره مملو از جمعيت پايتخت حضور به هم مي‌رسانديد، حتي در ساعات اوج ترافيک با تعداد محدودي از شهروندان روبه‌رو بوديد که به‌خوبي مي‌توانستند فاصله يک متر را رعايت کنند؛ اما روز شنبه و به‌ویژه روز گذشته تصاويري در فضاي مجازي از مترو و اتوبوس‌هاي تهران منتشر شد که باز هم شهروندان با نزديک‌ترين فاصله جانبي رودرروي هم و آويزان از اتوبوس و مترو بودند؛ اما اين تصاوير نگران‌کننده از عوامل سيار انتشار کرونا در تهران تنها يک عکس در يک لحظه نبود و از اين روزها ساعت‌ها به طور مداوم تکرار شده است و خدا مي‌داند چقدر به تعداد مبتلايان افزوده شده است. اگرچه شهرداري تهران از دو هفته قبل اعلام کرده که شبکه حمل‌ونقل عمومي را حداقل دوبار در طول روز ضدعفوني مي‌کند، اما در شرايطي که اين حجم از جمعيت قرار است از اين ناوگان استفاده کنند، نمي‌توان گفت که ضريب ابتلا چقدر با اقدام به ضدعفوني کاهش مي‌يابد. اما در ميان مسئولان شهري هم تنها چند عضو شورا بودند که در مورد الزام به قرنطينه و تعطيلي ادارات به طور صريح تأكيد داشتند و اين تأكيد و صراحت را از سوي رئيس شوراي شهر يا شهردار تهران شاهد نبوديم. درست است که مسئوليت اعلام چنين موضوعي با وزير بهداشت يا مقامات بالاسري اوست، اما اگر اين حساسيت و نگراني از سوي اين مسئولان احساس شده، مي‌توانستند اين الزام را اعلام کنند. به نظر مي‌رسد اعلام رسمي و تأكيد چنين موضوعي از سوي فردي مانند شهردار تهران که مسئوليتي مستقيم در مورد پايتخت و وقايع آن دارد و درعين‌حال در هيئت دولت حضور دارد و مي‌تواند دلايل خود را رودررو تشريح کند، مي‌توانست اثرگذار باشد. البته شهرداري برخي از امور شهري را براي شهروندان تسهيل کرده يا استمهال کرده است. روز گذشته هم مهلت پرداخت عوارض شهري را تا پايان ارديبهشت‌ماه تمديد کردند. باوجوداين حجت نظري، عضو کميسيون فرهنگي و اجتماعي شهرداري تهران، از دولت به دليل عدم تعطيلي کشور يا استان‌هايي که بالاترين ابتلا به کرونا را دارند گلايه کرد و گفت: جاي تعجب است با اينکه دولت توصيه به خانه‌نشيني دارد، اما اقدام به تعطيلي کشور نکرده و حتي مي‌توانست استان‌هايي را که بالاترين نرخ ابتلا را دارند تعطيل کند، اما اين کار را نکرده و تعجب‌آورتر اينکه صداوسيما از يک طرف با پخش برنامه‌هاي مختلف مردم را دعوت به خانه‌نشيني مي‌کند، اما از سوي ديگر برنامه‌هايي را نشان مي‌دهد که لازمه آن حضور در مراکز خريد و محل‌هاي پراجتماع است. همين اعتراض را تعدادي از نمايندگان شوراي شهر و مجلس شوراي اسلامي ساير شهرها، از جمله گيلان و مازندران هم داشتند. محمدرضا تابش، نايب‌رئيس فراکسيون اميد مجلس شوراي اسلامي، روز گذشته پيشنهاد تعطيلي قطعي ادارات يا شيفتي و دورکاري‌کردن کارمندان را دوباره مطرح کرد و گفت: اين اقدام مي‌تواند زنجيره ارتباطي بيماري کرونا را قطع کند. اگر اقدامات لازم با قاطعيت انجام شود، اين وضعيت تا خردادماه بيشتر ادامه نخواهد يافت. محمدرضا نجفي، نماينده مردم تهران، با طرح اين سؤال که چطور بدون تعطيل‌کردن ادارات از مردم مي‌خواهيم در خانه بمانند؟ خطاب به وزير بهداشت گفت: عادي‌نمايي کشور بزرگ‌ترين خطاي مديريتي ممکن در اين برهه است. درحالي‌که هر روز با ابعاد تازه‌اي از بحران مواجه مي‌شويم، توصيه به عادي‌کردن ساعات کار ادارات و ... کاملا غلط است. وي افزود: «آقاي دکتر نمکي بايد قاطعانه و استوار مطابق تکاليف حرفه‌اي و وجداني، در برابر اين قبيل فشارها ايستادگي کند و به‌عنوان دبير ستاد ملي به آقايان روحاني و رئيسي دستور تعطيلي محاکم و ادارات را در اسرع وقت ابلاغ کند؛ حفظ سلامت مراکز تجمعي مانند پادگان‌ها و مقر نيروهاي امنيتي- انتظامي بسيار مهم است، ايزوله‌سازي يا چاره‌انديشي براي جلوگيري از آلودگي اين مراکز بسيار بااهميت است». اما گويا اين بلاتکليفي يا به بياني عدم درک شرايط تنها در سطوح بالا نيست و مسئولان وزارت ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري با مدير توسعه مديريت وزارتخانه ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي در مورد موزه‌ها در نوروز اختلاف داشتند و اما دست‌آخر مونسان حکم تعطيلي را داد و خيال همه را راحت کرد و کاش دولت و مقامات ديگر تصميم‌گير هم در مورد تعطيلي ادارات و قرنطينه کامل برخي شهرها اين حکم آخر و قطعي را بدهند و خيال مردم نگران را راحت کنند. اين خيال راحت متأخرمانده در حالي است که در کشورهايي که همانند ايران درگير با آمار بالاي مبتلايان و رشد سريع شيوع هستند، قرنطينه سراسري در بيشتر شهرها يا کل کشور اعلام شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.