کسي «حسرت» فيلم ديدن را بر پرده بزرگ سينما دارد!
گروه هنر: چيزي تا آغاز سال جديد باقي نمانده و به روال سالهاي پيش، فيلمهايي براي اکران نوروز در نظر گرفته شده است. وضعيت غافلگيرکنندهاي که به سبب شيوع ويروس کرونا بسياري از کسبوکارها را تعطيل و مردم را خانه نشين کرد، باعث شد تا صحبت چگونگي اکران نوروز سال 99 هم به حاشيه کشيده شود. هرچند در اين ميان برخي از سينماگران به دنبال راهحلي براي آسيبهاي اقتصادي سينما بعد از گذشت از شرايط بحراني هستند.هر يک از زاويه متفاوتي به شرايط کنوني سينماي ايران و اتفاقاتي که ممکن است بعد از عبور از بحران چالشهاي بسياري براي سينما ايجاد کند نگاه ميکنند. اميرحسين علمالهدي کارشناس سينما درباره شرايط بحراني اين روزها به «شرق» گفت: «در اين فضاي تلخ و پراسترس يک «ويروس» صحبت از سينما و آسيبهايي که به دليل اين شرايط ميبيند کمي شبيه کمدي است! جايي که خسارتهاي روحي و رواني و از همه مهمتر جاني در ميان است ضرر نهايت ۵۰ ميليارد توماني سينما، کجاي دغدغه مردمان اين سرزمين است! حال که به مدد فراگير شدن پخش فيلمهاي آنلاين مردم ميتوانند از طريق اين شبکهها و شبکههاي مجاز و غيرمجاز ديگر در دوران قرنطينه فيلمهاي روز را ببينند، ديگر کسي «حسرت» فيلمديدن را بر پرده بزرگ سينما دارد! سينما خيلي وقت است در سلايق دولتهای اين سرزمين «قرنطينه» است! بالاترين مسئول فرهنگي کشور در توييتهاي هر روزهاش (وزير محترم فرهنگ و ارشاد اسلامي) يادي از سينما کرده است که حالا ما به دنبال آسيبهاي اين «ويروس» بر پيکره نحيف سينما باشيم!؟ البته رئيس محترم سازمان سينمايي از ضرر ۶۰۰ ميليوني هر روزه سينما ياد کرده و به دنبال راهکار براي بازنده اصلي اين «ويروس» سينماداران است! و چه بايد کرد بعد از عصر «پساکرونا»: طبيعي است که ماهها بايد بگذرد تا وضعيت عادي شود ولي تا عادي شدن وضعيت چه بايد کرد؟ نظر نگارنده اول بازسازي فضاي تخريب شده رواني فعالان سينما است که قاعدتا دولت هم از نظر مالي و هم از نظر معنوي وظيفه اين بازسازي را برعهده دارد. چگونگي اين بازسازي روشن است و وقتي دولتي توان مقابله با يک «ويروس» را ندارد حداقل در سال ۹۹ سختگيريهايش را کم کند و بگذارد حيات طبيعي بر پيکر نحيف سينما بعد از ساليان زياد شکل بگيرد! شايد بعد از زمانه «پساکرونا» بايد جور ديگري مدیریت کنند! زمانهاي که نشان داد دولت توان مديريت بحرانهاي مختلف را ندارد چه اصراري دارد اين عدم توانايي را بر «گرده» فعالان فرهنگي و هنري سوار کند و اقتدارش را در «سينما» به رخ بکشد! بعيد ميدانم با وضعيت مالي دولت امکان جبران ضرر سينما را داشته باشد اما حداقلش اميدواريم بعد از اين زمانه شاهد «دولت مهربان» باشيم! دولتي که اقتدارش را در برداشتن بار زائد سينما به رخ بکشد در اين عصر «پساکرونا» و... و اما بعد از رفع بلا «کرونا» طبيعي است که دولت بهجاي تفکر کهنه «قرعهکشي فيلمها» بايد به دنبال اغناي مالکان فيلمها و بالاخص سينماداران باشد و در يک پروسه زماني منطقي سينما را از وضعيت «اغما» خارج کند تا شرايط حداقل به شرايط ماقبل ويروس (اکران فيلمها را ميگويم) برگردد... چگونگي برگشتن به شرايط منطقي، بستگي به نوع مواجهه دولت با سينما دارد و بايد منتظر باشيم که آيا دولت «پساکرونا» تغيير ميکند يا اينکه همچنان ميخواهد در سينما «اقتدارگرا» باشد!». سکوت و سکون وزارت ارشاد منوچهر محمدي تهيهکننده سينما و سينمادار با اشاره به اينکه سال 98 نيز سال رکود سينماي ايران بود به ايسنا گفت: «سال ۹۸، از جنبههاي مختلف سال خيلي خوبي براي سينماي ايران نبود و اهالي سينما بهويژه کساني که صاحب سالن هستند به اميد سال ۹۹ و نوروز بودند که متأسفانه با اين اتفاق روبهرو شدند. اگر بخواهيم روي اعداد و ارقام صحبت کنيم بايد بگويم فارغ از اينکه سينماها داير باشند يا تعطيل، هر صندلي به طور متوسط بين دو هزار تا ۲۵۰۰ تومان براي صاحب سالن هزينه ميبرد که شامل هزينههاي مربوط به پرسنل، حقوق، بيمه، شارژ و ساير هزينههاست. چنين عددي را اگر در تعداد صندليهاي مجموعه ضرب کنيم به راحتي متوجه ميشويم که حتي اگر نخواهيم دست به تعديل نيرو بزنيم، با چه رقمهايي مواجه هستيم. البته تا جايي که من خبر دارم اکثر سينماداران نه تنها تعديل نيرو نکردند، بلکه حقوق اسفند را بهرغم مضيقه شديدي که وجود داشته پرداخت ميکنند، آن هم در شرايطي که اين حقوق اسفند شامل عيدي و پاداش سنوات و در واقع معادل چهار ماه حقوق است و فشار سنگين به صاحبان سينماها وارد ميکند». او ادامه داد: «نکته بعدي اين است که اکران زمستان که شامل بهمن و اسفند ميشد، عملا از بين رفته و اکران عيد هم به طريق اولي از بين ميرود. اگر اين ماجرا ادامه پيدا کند، احتياج است که دستکم با صنفهاي مرتبط مثل تهيهکنندگان، پخشکنندگان و سينماداران جلساتي برگزار شود تا چارهانديشي انجام شود؛ وگرنه با يک آشفتگي در اين زمينه مواجه خواهيم شد و مشکلاتي بروز خواهد کرد که حل آن به نظرم پيچيده خواهد بود. اصلا براي من اسباب تعجب است که در اين روزها ارشاد در يک سکوت و سکون به سر ميبرد و انگار هيچ فعاليتي در آن نيست؛ درحاليکه قاعدتا ميتوانستند دراينباره جلساتي را تشکيل دهند که لزوما به اين معنا نيست که به شکل فيزيکي باشد؛ ولي بايد زودتر چارهانديشي شود». محمدي در بخش ديگري از صحبتهايش به تغيير چيدمان اکران نوروز اشاره کرد و گفت: «همين الان به نظر ميرسد با فرض عاديشدن شرايط و بازگشايي سينماها بايد تغييري در چيدمان فيلمهاي نوروز به وجود آيد تا مردم به رفتن به سينما ترغيب شوند. اين چيدمان براي شرايط بسيار نرمال و طبيعي بوده و در وضعيت فعلي محل اشکال است. پس بايد با نگاه ديگري تصميمگيري شود و شايد اساسا احتياج باشد با چيدماني از فيلمهاي پرمخاطب، سينماها باز شوند. اصلا اين وضعيت شايد هيچ خدمتي به بعضي فيلمهاي انتخابشده نکند و بيشتر آنها را دچار مشکل کند. البته همه اينها را ميگوييم؛ اما متأسفانه علائم و نشانههايي مبني بر ايجاد کارگروه يا تصميمگيري دراينباره ديده نميشود و انگار همه چيز در کماست؛ چون اگر هم کاري انجام شده، دستکم خبري به ما نرسيده است؛ بنابراين دوستان بدانند اين دوران سپري ميشود و در نهايت ما ميمانيم و حجم زيادي مشکل که اگر فکري نشود، به جز اينکه رابطه جامعه سينمايي و دولت تيرهتر شود، نتيجه ديگري باقي نميماند». اما مدتي قبل محمدقاصد اشرفي، رئيس انجمن سينماداران، نيز به شرايط کنوني که ضررهاي بسياري به سينماداران تحميل کرده، اشاره کرد و در گفتوگويي با ايسنا به دولت پيشنهاد داد تا مهلت پرداخت اقساط، قبضهاي انرژي و تلفن و نيز بيمه و ماليات تمديد شود. او در بخش ديگري از صحبتهايش گفت: «سينماهاي بخش خصوصي شرايط خوبي ندارند و البته قصد جداکردن سينماهاي دولتي را از خصوصي ندارم؛ اما بخش خصوصي واقعا در شرايط بدي است و توان گذراندن اين شرايط از عهده ما خارج است. آرزو ميکنم اين وضعيت نابسامان هرچه زودتر سامان بگيرد و اميدواريم در اين روزها مردم هم همراهي کنند و سفر نروند تا شرايط بحراني تمام شود؛ بااينحال پيشنهادي هم که براي سينماها مطرح کردم، به اين معنا نيست که دنبال درآمدزايي باشيم و فقط ميخواهيم هزينههاي جاري پرسنل را پرداخت کنيم. ما انتظار بالايي از دولت نداريم و فقط در حد گذران زندگي همراهي ميخواهيم تا اين بحران تمام شود؛ چراکه بههرحال ميدانيم حتي اگر سينماها هم باز شوند تا وقتي خيال مردم راحت نشود، به سينماها نميآيند و اثرات رواني اين اتفاق تا مدتها باقي است». در اين روزها پيشنهادهاي بسياري از سوي اهالي سينما درباره رفع ضررهاي مالي سينما مطرح ميشود؛ اما در شرايط فعلي و گستردگي و شيوع بيماري کرونا سلامتي مردم در درجه اول اهميت قرار دارد و بايد ديد سياست سازمان سينمايي براي پاسخگويي به خواسته سينماگران بعد از گذر از اين شرايط چه خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.