|

کارنامه شعر ایران

شرق: «هفت شهر شعر» عنوان کتابی است شامل گفت‌وشنود با عبدالعلی دستغیب که حول محور شعر ایران از دوره کلاسیک تا شعر معاصر، شکل گرفته و در نشر کتاب سرزمین زیر چاپ است. صمد مهمان‌دوست این کتاب را در دو جلد تدوین کرده است، در جلد نخست، عبدالعلی دستغیب، منتقد ادبی درباره شاعرانه‌گی ایرانیان سخن می‌گوید و نگاهی دارد به کارنامه هفت شاعر بزرگ کلاسیک، و جلد دوم که به شعر معاصر فارسی می‌پردازد، حاوی نگاهی است به کارنامه هفت شاعر معاصر. در پیشگفتار نیز درباره عنوان کتاب آمده: «کتاب را هفت شهر شعر نام نهاده‌ایم؛ هفت ستاره در آسمان پهناور و بی‌انتهای شب که ما مجازاً آن را برای نگاهی نقادانه برآثار هفت شاعر ملی فارسی زبان برگزیده‌ایم! فردوسی و خیام، نظامی و مولوی، سعدی و حافظ و هفتمین گزینه ما در این مجموعه عبید زاکانی رند هجاگوی طنزپرداز است و دلیل گزینش وی، سر‌ زدن به ژانر هنری و دشوار طنز بوده، همراه با شناساندن علمی و ادبی این شیوه دیروزی و امروزیِ سخن که همواره یکی از دستمایه‌های هنری ادبی بعضی از شاعران و نویسندگان در ایران و جهان است». مؤلف در شرح گفت‌وشنود خود با دستغیب می‌نویسد که هر جلد کتاب «هفت شهر شعر»، دو فصل و چندین بخش دارد. فصل نخست از جلد اول شامل موشکافی‌ها و تحلیل‌هایی است از ادبیات و شعر به‌طور‌کلی که درباره‌ علل و عوامل دلبستگی ایرانیان به شعر گفت‌وگوهای نقادانه و نو صورت گرفته است. فصل دوم نگاهی نقادانه و مدرن بر کارنامه‌ ادبی هنری هفت شاعر کلاسیک زبان فارسی است، شاعرانی که از دیرباز نزد مردم گرامی بوده‌اند و به حق می‌توان آنان را شاعران ملی نام نهاد. این کتاب چنان‌که در پیشگفتار کتاب آمده به شیوه گفت‌و‌گویی دوستانه و همنشینی طولانی با استاد دستغیب شکل گرفته است که به‌ گفته مؤلف «در نوع خود برآورنده نیازهای ادبی و هنری در زمینه شعر و ادب فارسی و کارنامه ادبی هنری هفت شاعر کلاسیک است و سامان کلام به‌گونه‌ای است که گروه‌های گوناگون اجتماعی از علاقه‌مندان معمولی به شعر و ادبیات تا بالاترین مقاطع تحصیلی دانشگاهی می‌توانند از آن بهره‌مند شوند و به پرسش‌های گاه دشوار و دیریاب آنان پاسخی درخور داده شده است». مؤلف بر این باور است که کتاب به‌ لحاظ نگاه جامع و موشکافانه و تحلیلی می‌تواند نوعی دانش‌نامه شعر فارسی تلقی شود. مهمان‌دوست از چگونگی شکل‌گیری این اثر نیز نوشته است: «انگیزه فراهم‌آمدن این اثر، جلساتی بود که در منزل استاد دستغیب پای صحبت ایشان می‌نشستیم و با علاقه و دانشی که در این زمینه داشتند، در روشن‌کردن نکات بغرنج مربوط به شعر و ادبیات و جنبه‌های پوئتیک متن، تلاشی ثمربخش می‌کردند، به‌گونه‌ای که گاه به‌واسطه جذابیت موضوع سراپا گوش می‌شدیم... شبی در ذهنم این اندیشه جرقه زد که دریغ است این‌همه مطالب بکر و جذاب و این جادوگری کلام که فردوسی و حافظ و سعدی و... ادبیات سرزمین ما را در جهان ممتاز می‌کند؛ به ‌نحوی یادداشت و حفظ نکنم. این اندیشه را با استاد در میان نهادم و با روی خوش پذیرفت و راهکاری ارائه داد که از سویی سبب شد سخن شکل شایسته و مناسبی به خود بگیرد و از سوی دیگر تلاش بر اکتشاف زیبایی‌ها و هماهنگی‌های درون متن باشد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.