|

اکسکیوزمی!

گيتي‌صفرزاده

طره جالبی تعریف می‌کرد. می‌گفت یک عروس آمریکایی دارد که چند سال قبل با پسرش به ایران آمده بودند. شبی با تعدادی از دوستان به باغی خارج شهر دعوت می‌شوند. وسط میهمانی خودمانی و گپ‌وگفت ناغافل عده‌ای به قصد دزدی به باغ می‌آیند. دزدها کاری به جانشان نداشتند، فقط می‌گویند هر چه طلا و زینت‌آلات و پول در کیف‌هایتان دارید بدهید. در همین حیص‌وبیص یک نفر رو می‌کند به سردسته دزدها و ضمن اشاره به عروس خارجی، می‌گوید یک خارجی بین ماست، خجالت بکشید! رئیس دزدها به عروس خارجی نگاهی می‌اندازد و بلافاصله می‌گوید اکسکیوزمی و همه چیزهایی را که از ایشان گرفته بودند، پس می‌دهد. اموال بقیه افراد را هم جمع می‌کنند و به خوبی و خوشی می‌برند.

این حکایت واقعی تلخ و شیرین می‌تواند تعبیرهای مختلفی داشته باشد. ممکن است کسی بگوید ما عادتمان است از خودی می‌دزدیم و جلوی غریبه‌ها دوست داریم آبروداری کنیم. یکی دیگر شاید بگوید دزد هم اگر باشیم، میهمان‌نوازیم. کسی چه‌بسا رگ گردنش بزند بیرون و فریاد بکشد که اجنبی‌پرستیم و دیگری سری به تأسف تکان دهد و زیر لب نجوا کند همیشه مقهور دیگری هستیم، آنکه در بیرون است، آنکه بهتر و بزرگ‌تر از ماست. آن یک این را بشنود حکما فاضلانه خواهد گفت از ماست که بر ماست و فردی که می‌گذرد، نمکی خواهد پراند که شما بِکِش کنار ماستی نشی! شاید کسی به زیرتر نقبی بزند و بگوید اینها ریشه تاریخی دارد و فردی پژوهشگرتر از پایداری احساس مهاجرت و گریز و سازگاری با مهاجمان در ژنمان حرف بزند. همیشه‌نگرانی خواهد گفت دیگر باغ هم نمی‌شود رفت و همیشه‌خوش‌بینی خواهد گفت حتی دزدها هم در ایران زبان انگلیسی بلدند. حتما کسی هم در حال کوبیدن دیزی آبگوشت آهنگی به یاد باغ در گذشته‌های طلایی خواهد خواند و کس دیگری هم گوشی هدفونش را در می‌آورد و می‌پرسد: جان؟! یکی از عقل می‌لافد، یکی طامات می‌بافد و یکی هم چرخ‌زنان خواهد خواند در اصل یکی بُدست جان من و تو. همه این افراد و نظرها، نماینده ده‌ها نفر هستند. همه این آدم‌ها، همگی ما هستیم، با همه گوناگونی و تفاوت نگاه‌ها. در این روزهای کرونایی که از رفتارهای هم شگفت‌زده می‌شویم و زبان به تخریب یا تحقیر هم باز می‌کنیم، شاید اگر رفتارهای یکدیگر را درک کنیم، در سال‌های بعد از کرونا، زبانی مشترک‌تر پیدا کنیم. یاد رومن رولان بخیر که در میانه شب‌های تاریک جنگ‌های جهانی گفت: درک و دوستی، این تنها برق روشنی است که در شب هستی ما می‌تابد. زیاده جسارت است و اکسکیوزمی!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.