|

تار ظریف

ماهور احمدی

هوشنگ ظريف درگذشت؛ اين خبر سه‌كلمه‌اي براي من پر از كلمه است، پر از خاطره و احساس. هوشنگ ظريف تنها نوازنده تار نبود، او استاد بزرگ تار بود و خيلي‌ها زير سايه پر‌مهرش آموزش ديدند و نوازنده شدند. تمام نوازنده‌هاي تار كه حالا نامي و بزرگ شده‌اند روزي شاگرد او بوده‌اند. هنرمندانی چون زنده‌یاد شهريار فريوسفی، مهرداد دلنوازی، حميد متبسم و اميرحسین رضا. او آن‌قدر بزرگ و بامنش بود كه هرگاه شاگردی از او تجليل مي‌كرد با متانت و در کمال بزرگواري استعداد و پشت‌كارش را يادآور می‌شد. هرگز انساني به بزرگي، متینی و استواری او نديدم. تمام صفات خوب را در او يافتم. هوشنگ ظريف آخرين يادگار روح‌الله خالقي و مرتضي معروفي بود و به مكتب آنها بسيار وفادار. در ردیف‌نوازی‌اش هيچ تحريفي نبود. تفاوت بزرگي كه با فرهنگ شريف و جليل شهناز داشت تسلطش بر سواد و دانش موسيقي و سلفژ و تئوري بود. او گروه‌نوازی می‌دانست چرا‌كه شاگرد هنرستان بود و آموختن اين دروس در هنرستان الزامی است. اين بخش از مهارت او باعث شد براي ضبط در استودیو نوازنده چيره‌دستی باشد. او بهترين كسی بود كه آثار علينقی وزيری را ضبط كرد: آثار وزيري آثار سختی است و جزء درس‌هايی است که در سال نهایی هنرستان‌های موسيقی امتحان گرفته مي‌شوند. استاد سال‌ها نوازنده تار اركستر پايور نیز بود و بداهه‌نوازي‌های بی‌نظيری را در اركستر فرامرز پايور به يادگار گذاشت. ايشان با همان شخصيت متواضع و یگانه‌ای كه داشت خدمت بزرگ ديگری هم به موسيقي ايران كرد؛ آثار فرهنگ شريف و جليل شهناز و ديگرانی را که تنها نواخته شده بودند و نتی از آنها موجود نبود، با دقت عجيبی نت‌نگاری كرد. موسيقي ايران مدیون هوشنگ ظريف است. بعد از انقلاب او چند سالی ايران را ترك كرد و خوشبختانه بعد از چندی به ايران بازگشت. در زماني كه آذرنوش صدرسالك مدير هنرستان موسيقی دختران بود، همكاری با مدعیان کاذب موسيقی ايرانی را قطع كرد؛ كساني كه هنرستان را به گروگان گرفته و تبدیل به میدان جدل كرده بودند و يار‌كشي می‌كردند. آنها طرز گرفتن ساز را تغيير داده و دسته ساز را بالا می‌گرفتند و رديف را تحريف می‌كردند. پس از اخراج آنها ساز تار كه در سال‌های نبودن هوشنگ ظریف در هنرستان به گروگان گرفته شده بود، آزاد شد و با حضور او آموزش آن، نحوه به‌دست‌گرفتنش، طرز مضراب‌زدن و رديف‌نوازی به شكل درست و سنتی خود برگشت.

من آقای ظريف را پدر معنوی خود می‌دانم. ایشان بر گردنم بسيار حق دارد. او اولين مدافع و مشوق گروه موسيقی آوين (گروه ‌سازی بانوان به سرپرستی و نوازندگی تار توسط من) بود. جلسات زیادی با حضور و راهنمايي او انجام می‌گرفت. گروه موسيقی آوین با افتخار آثار او را اجرا كردند و اجرای كنسرت را به او تقديم كردند. گفتنی‌هایم از او بسيار است. می‌توانم از شخصیت والای او بگويم، اما ترجيح می‌دهم به عنوان كسی كه روزگاری شاگرد او بوده و تحصيلات موسيقي دارد او را از ديد حرفه‌ای نگاه كنم. تار با رفتن او یتیم و برایم تمام شد. استاد تکرار نخواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.