ضربه کاری کرونا بر پیکره نحیف اقتصاد ایران
علیرضا کلاهی. نایبرئیس کمیسیون صنایع و معادن اتاق بازرگانی تهران
کروناویروس به یک بحران جهانی تبدیل شده است. اگرچه همه کشورهای دنیا در سالهای پیش هم تجربه شیوع ویروسهای کشنده را داشتهاند، اما واقعیت این است که هرگز هیچ بیماری و ویروسی تا امروز چنین ابعاد گستردهای در سراسر جهان پیدا نکرده بود.
آنچه در شرایط کنونی کاملا انکارناپذیر به نظر میرسد، لزوم توجه جدی و متمرکزشدن توان و ظرفیت همه بخشهای کشور بر مهار ابرچالشی به نام اپیدمی کووید 19 است. بیتوجهی، پنهانکاری و جدی نگرفتن این اپیدمی بازی خطرناکی با جان و سلامتی شهروندان کشورهاست. تجربه جهان در شیوع آنفلوانزای اسپانیایی و تلفات قابل توجه آن، بهخوبی لزوم تمرکز دولتها بر کنترل، آگاهیبخشی و شفافسازی عوارض و تلفات ناشی از عدم توجه جدی به این اپیدمی را روشن میکند؛ بنابراین همه بخشها از حاکمیت تا فعالان مدنی موظفاند تصویری شفاف، بدون مبالغه و به دور از فرافکنی و پنهانکاری به مردم نشان دهند و البته برای عبور از بحرانی که هر روز زوایای گستردهتری در استانها و شهرهای کشور پیدا میکند، راهکاریابی کنند. نکته حائز اهمیت دیگر این است که اپیدمی کووید 19 فقط بلای جان انسانها نمیشود، بلکه مال آنها را نیز هدف میگیرد. هزینههایی که اقتصاد جهان بهویژه چین در طول شیوع این بیماری برای تعطیلی کسبوکارهای کوچک، متوسط و بزرگ متحمل شده است، بهخوبی نشان میدهد کروناویروس یک تهدید جدی برای فعالان اقتصادی نیز محسوب میشود. گمانهزنیها حاکی از آن است که ادامه روند شیوع این بیماری که تعطیلی یا ادامه فعالیت کسبوکارها بهصورت شیفتی و همچنین رکود شدید در بازار را بهدنبال داشته، میتواند تا پایان سال خسارتی پنج میلیارد دلاری به پیکره نحیف اقتصاد ایران وارد کند که البته در این میان سهم خردهفروشی، کسبه و حوزه گردشگری بیشتر خواهد بود. فعالان و انجمنهای کسبوکار اما فارغ از میزان زیان ناشی از شیوع این ویروس موذی، براساس مسئولیت اجتماعی که همواره برای خود قائل بودهاند، کمپینی را با هدایت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران راهاندازی کردند. کمپین «نفس» با هدف هماندیشی در اقسام کارهایی که بخش خصوصی میتواند در مقابله با همهگیری ویروس کرونا انجام دهد، راهاندازی شده است. در این کمپین تلاش میشود علاوه بر تدوین و انتشار دستورالعملهای لازم برای بنگاههای اقتصادی در مبارزه با بیماری، تشکلهای بخش خصوصی نیز برای مقابله با بیماری و بسیج اعضای خود در این زمینه سازماندهی شوند. کمپین نفس حاصل برایند بخش خصوصی اقتصاد کشور برای گردآوری کمکهای مالی بهمنظور تأمین کمبودهای لوازم و تجهیزات لازم در مقابله با بیماری و نیز احصای مشکلات بخش خصوصی، ناشی از این بیماری و تلاش برای حل آنها با کمک اتاقهای بازرگانی است و میتواند ظرفیتهای این بخش را به یک دست یاریگر برای عبور از اپیدمی کووید 19 تبدیل کند. کمپین نفس همچنین تلاش و همکاری برای بازنگهداشتهشدن مرزها برای تجارت خارجی کشور و کمک به استقرار تمهیدات بهداشتی و پروتکلهای قرنطینه در مبادی صادراتی، طراحی و اجرای روشهای خلاقانه برای مقابله با گسترش بیماری و طراحی و اجرای کمپینهای اطلاعرسانی و تبلیغاتی با هدف بسیج توان بخش خصوصی و نشاندادن پشتیبانی بخش خصوصی از مقابله با بیماری را دنبال میکند. درحالحاضر این کمپین اقدامات مؤثری بهمنظور احصای آسیبهای واردشده به فعالان اقتصادی و انتقال آن به بخش دولتی انجام داده و با اتکا به سرمایههای شخصی و همراهی اتاق بازرگانی از طریق منابع خود واردات ماسک و کیت تشخیص را توسط یک فروند هواپیما هماهنگ کرده است. تسریع در فعالسازی دیپلماسی توأمان اقتصادی - بهداشتی با کشورهای پیرامونی و مقاصد صادراتی بهمنظور تدوین و اجرائیشدن پروتکلهای مشترک بهداشتی- امنیت زیستی بهمنظور استمرار صادرات و واردات و نیز تسهیل فرایند ثبت سفارش، اعطای موقت فرصت واردات بدون انتقال ارز و اعطای فوری تسهیلات مالی ارزی و ریالی برای تأمین مواد اولیه بنگاههای تولیدی و تأمین نیازهای وارداتی کشور برای پیشگیری، محافظت و مقابله با ویروس کرونا از جمله مهمترین پیشنهادهای ارائهشده از سوی کمپین برای کاستن از ابعاد خسارتهای واردشده به فعالان بخش خصوصی است. در این میان ارتقای اولویت بازپرداخت بدهکاری و دیون دولت به بخش خصوصی در لایحه بودجه و نظام مدیریت مالی دولت و تمدید ششماهه همه مزایا و معافیتهایی که موعد آنها به موجب مقررات موضوعه خاص تا پایان سال جاری بوده است و همچنین بخشودگی مالیات، حق بیمه تأمین اجتماعی و سایر عوارض (مانند عوارض شهرداریها و دهیاریها) برای کسبوکارهای تولیدی و خدماتی خرد تا انتهای اردیبهشتماه از جمله اقداماتی است که میتواند به نجات کسبوکارها از مهلکه ویروس کرونا کمک کند. در روزهای دشواری که پس از تمام سختیهای امسال، با یک میهمان ناخوانده جان شهروندان کشور را دچار مخاطرات جدی کرده است، فرصتی مناسب برای ایجاد همدلی، اتحاد و یکدستی ایجاد شده تا در سایه سرمایههای اجتماعی بخشهای مختلف، از این اپیدمی پرخطر بگذریم. حالا زمان آن رسیده که دولت و در ابعادی کلانتر حاکمیت، صدای بخش خصوصی را بشنوند تا علاوه بر اینکه دوشادوش یکدیگر به مقابله با بیماری کرونا میپردازند، از ظرفیتها و پتانسیلهای این بخش نیز محافظت کنند. امروز درست در میانه سختترین میدان این سالها، حالا که بخش خصوصی با یک همیاری عمومی در کنار دولت و سایر ارگانهای مؤثر و متولی ایستاده است، زمان آن رسیده تا انسجامی یکپارچه در کشور ایجاد کنیم، چراکه باور داریم ما برای هم نفس میکشیم تا تنی از نفس بازنماند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.