ما و چين!
لطفعلي بخشي . عضو هيئتعلمي دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبايي
ماه گذشته در اکونوميست جهاني مطلبي درباره رهايي ۸۰۰ ميليون چيني از شرايط فقر منتشر شد. در زمان دانشجويي، به مقتضاي حال و سن، در تفکر و تکاپو براي يافتن الگوهايي براي زيست بهتر هموطنانمان بوديم و در اين ميان، خواندن کتابهاي مرتبط جاي ويژهاي داشت. يکي از کتابهايي که در آن زمان بين دانشجويان دست به دست ميشد، کتاب جفرافياي گرسنگي اثر ژوزوئه دوکاسترو بود. در بخشي از آن کتاب درباره چين اشاره شده بود سيرکردن شکم 800 ميليون چيني را ميتوان معجزه اقتصادي قرن بيستم به حساب آورد. در آن دوران و اوج رونق تفکرات چپ، اين موضوع بهعنوان سند انکارناپذيري براي موفقيت سيستم چپ ارائه ميشد. اما زمان گذشت و در دوران دنگ شيائو پينگ، چين به دنده راست چرخيد و معجزه بزرگتر و همهگيرتری رخ داد؛ ثروتمندکردن 800 ميليون نفر و حذف فقر را ميتوان بزرگترين معجزه هر نظام اقتصادي به حساب آورد؛ کشوري که با مديريتي کارآمد و ملتي سختکوش، در 40 سال از مرحله سيرکردن شکم، در حال طيکردن پلههاي نهايي آقايي بر اقتصاد جهان است. چگونه چين مسير توسعه را طي کرد و بيش از دو دهه شاهد رشد اقتصادي بيش از 10 درصد بود؟ چگونه چين توانست فقر را در کشور ريشهکن کند و 800 ميليون نفر را به درآمدهاي بالاتر از متوسط جهان برساند و در چهار دهه درآمد سرانه کشور را از 100 دلار به 800 دلار ارتقا دهد؟ چگونه چين همه امکانات، منابع و بازار بينالمللي را براي ارتقای اقتصاد کشورش به کار گرفت؟ برخي ويژگيهاي چين امروز چنين است: موفقترين کشور در کاهش فقر، سريعترين رشد اقتصاد جهان، بيشترين ذخاير ارزي در جهان، بيشترين سرمايهگذاري خارجي در چين، بزرگترين سرمايهگذار خارجي در کشورهاي درحالتوسعه و توسعهيافته، بيشترين اثرگذار در سياست بينالمللي و... . بايد چين را بيشتر شناخت و از آن آموخت. سختکوشي، کار مداوم و به دور از غوغاسالاري خصيصه بزرگ چينيهاست. چين دولتي کارآمد و توسعهخواه دارد و راهبرد بلندمدت آن تنشزدايي و تعامل مثبت با همه جهان است و رويکردهاي خود را دائما اصلاح کرده و روند آزادسازي اقتصاد را گسترش ميدهد. انتخاب چين تعامل مثبت با جهان و استفاده حداکثري از امکانات مالي بينالمللي در زمينه بازارهاي پول و سرمايهگذاري خارجي است و توانست منابع عظيم مالي را جذب کرده و توليدات خود را به بازارهاي جهاني سرازير کند. چين چه کرد و ما چه کرديم؟ «در حقيقت چين «انتخاب کرد»؛ انتخاب چين افزايش مستمر درآمد سرانه شهروندانش و توسعه رفاه در کشوري که نيمقرن قبل مردم نخستين دغدغهشان سيرکردن شکمشان بود». مقايسه اقدامات و دستاوردهاي چين و ايران در اين چهار دهه ميتواند براي اقتصاد ما بسيار درسآموز باشد. جدول زير برخي نکات را دراينباره نشان ميدهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.