|

دليل ممنوعيت پروازهاي ايران‌اير به اروپا بررسي شد

نه کرونا، نه تحريم

ليلا مرگن : هواپيمايي ايران‌اير در اطلاعيه‌اي اعلام كرده كه بنا بر دلايلی نامعلوم پروازهايش به اتحاديه اروپا لغو شده است. اگرچه بسياري از رسانه‌هاي داخلي شرايط رخ‌داده براي اين هواپيمايي را ناشي از شيوع كرونا در ايران اعلام كرده‌اند اما مقصود اسعدي‌ساماني دبير انجمن شركت‌هاي هواپيمايي در گفت‌وگو با «شرق» اعلام مي‌كند كه اين ممنوعيت‌‎ها ارتباطي با كرونا ندارد و ناشي از تحريم‌هاي آمريكا عليه ايران است. اين در حالي است كه به جز هواپيمايي ماهان كه حتي در ارائه خدمات هم مشمول تحريم‌هاي آمريكا شده بود، ديگر نام هيچ‌يك از ايرلاين‌هاي داخلي در ليست‌هاي تحريمي آمريكا مشاهده نمي‌شود. پس چگونه ايران‌اير به دليل تحريم‌هاي آمريكا پروازهايش لغو شده است؟ عليرضا منظري معاون سابق سازمان هواپيمايي در گفت‌وگو با «شرق» اعمال اين محدوديت را به عدم توجه ايران‌اير به تأمين استانداردهاي مد نظر اروپا مرتبط مي‌داند و بر اين باور است كه با رايزني، چانه‌زني و انجام برخي اقدامات مي‌توانستيم مانع اعمال ممنوعيت پرواز براي ايران‌اير شويم. ايران‌اير در اطلاعيه‌اي اعلام مي‌كند كه «با توجه به محدوديت‌هايي که به دلايل نامعلوم از طرف اروپا بر پروازهاي «هما» اعمال گرديده، تمامي پروازهاي هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران به مقاصد اروپايي تا اطلاع ثانوي به حالت تعليق درآمده است». بر اساس اين اطلاعيه، ايرانياني كه از اين شركت هواپيمايي براي سفربه اروپا بليت تهيه كرده‌اند، بايد به دفاتر خدمات مسافرتي مراجعه كرده و مبالغ پرداختي خود را باز پس گيرند. در حالي كه در شرايط كرونازده ايران، همه فكر مي‌كردند به دليل توسعه اين بيماري پروازهاي ايران به اروپا لغو شده است، رضا جعفرزاده سخنگوي سازمان هواپيمايي كشوري در گفت‌وگو با «شرق» از ارائه دليل براي لغو پروازها به اتحاديه اروپا امتناع كرده و پاسخ‌گويي در اين رابطه را به ايران‌اير واگذار مي‌كند. دسترسي به متوليان اين ايرلاين هم در لحظه تنظيم اين گزارش فراهم نمي‌شود. در اين ميان مقصود اسعدي‌ساماني دبير انجمن شركت‌هاي هواپيمايي در گفت‌وگو با «شرق» توقف پروازها به اتحاديه اروپا را ناشي از شيوع بيماري كرونا در ايران نمي‌‎داند. او مي‌گويد: ظاهرا اعمال اين محدوديت در راستاي بحث كرونا نيست. در ادامه فشارهايي كه آمريكا به صنعت هواپيمايي كشور وار كرده و مي‌كند، اتحاديه اروپا در نامه‌اي به هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران اعلام كرده است كه پروازهاي هما از اين پس نمي‌تواند به اروپا انجام شود. تحريم‌ها، هما را زمين‌گير كرد اسعدي‌ساماني ادامه مي‌دهد: به نظر مي‌رسد اين محدوديت بيشتر در ارتباط با بحث تحريم‌هاست. به گفته او اين تحريم شامل تمام هواپيماهاي مسافري و باربري هواپيمايي هما خواهد شد. دبير انجمن شركت‌هاي هواپيمايي به اين پرسش كه آيا ديگر شركت‌هاي هواپيمايي مي‌توانند به اتحاديه اروپا پرواز كنند، اين‌گونه پاسخ مي‌دهد: با توجه به محدوديتي كه تحريم‌هاي دولت آمريكا براي هواپيماي كشورمان اعمال كرده و همچنين مقرراتي كه براي پرواز به اروپا گذاشته‌اند، ظاهرا هيچ‌يك از شركت‌هاي ايراني براي پرواز به اروپا آن شرايطي را كه آنها گذاشته‌اند، ندارند. شرايط هيچ‌يك از هواپيماهايي كه در كشور داريم، منطبق بر شرايطي كه اروپايي‌ها براي پرواز به اروپا گذاشته‌اند، نيست. فقط ايران‌اير اين شرايط را داشت كه در اين چند روز به خاطر مقررات سختگيرانه‌ای كه اعمال كردند، جلوي پروازهاي هواپيمايي هما به اروپا را گرفتند. او درباره تأثير اعمال اين محدوديت بر شرايط كرونازده ايران مي‌گويد: ايران با اروپا در بحث كرونا همكاري چنداني نداشت اما اين تحريم‌ها اثر خود را خواهد گذاشت. در واقع اين رفتار يك اقدام ضدحقوق‌بشري هم تلقي مي‌شود. فكر مي‌كنم اين كاري كه اروپايي‌ها در اين مقطع زماني انجام دادند و با اين فوريت چنين مسئله‌اي را اعمال كردند، در هيچ قاموسي نمي‌گنجد. اسعدي‌ساماني اضافه كرد: در اين شرايط كه كشور درگير بحث كروناست، آنها به جاي اينكه كمك كنند، با وجود شعارهايي كه در ارتباط با مسائل حقوق بشر و انسان‌دوستانه مي‌دهند، براي تردد پروازهاي ايراني محدوديت ايجاد مي‌كنند. به گفته او در حال حاضر دولت رايزني‌هايي را از طريق وزارت امور خارجه براي حل اين مشكل انجام داده است. تحريم‌ها شامل حال ايران‌اير نمي‌شود اگرچه دبير انجمن شركت‌هاي هواپيمايي دلیل توقف پروازهاي هما را اعمال تحريم‌هاي آمريكا می‌داند؛ اما با جست‌وجويي در سوابق تحريم‌هايي كه آمريكا عليه ايران اعمال كرده است، نام شركت ايران‌اير به چشم نمي‌خورد. تنها ايرلاين مشمول تحريم‌هاي آمريكا هواپيمايي ماهان است كه حتي در ارائه خدمات هم مشمول تحريم‌هاي آمريكاست. ايران‌اير مانند ساير شركت‌هاي هواپيمايي در بحث سوخت مشمول تحريم است، پس چرا توقف پروازهاي هما را به تحريم‌ها ارتباط مي‌دهند؟ آيا فصل جديدي از اعمال تحريم‌هاي آمريكا عليه ايران در حال شكل‌گرفتن است؟ گشت‌و‌گذار در گروه‌هاي تخصصي هم نشان مي‌دهد كه گويا مسئله توقف پروازهاي ايران‌اير چندان ارتباطي به تحريم‌ها ندارد. يكي از كارشناسان صنعت هوايي در يك گروه تخصصي هوايي مدعي مي‌شود كه به‌روز‌رساني سيستم «اف‌ام‌اس» هواپيماهاي تازه‌خريداري‌شده ايران، عامل بروز اين مشكل شده است. اين سيستم در ناوبري هواپيما كاربرد دارد و نيازمند به‌روز‌رساني است؛ اما به‌روزرساني آن مشمول تحريم‌هاي آمريكاست. ايران‌اير بدون رعايت قوانين كپي‌رايت سيستم‌هاي خود را به‌روز‌رساني كرده و اين رفتار برخلاف استانداردهاي اتحاديه اروپاست. براي همين دچار مشكل تعليق پروازهايش به اتحاديه اروپا شده است. توجه‌نکردن به استانداردها دليل توقف پروازها درباره رعايت‌نشدن قوانين كپي‌رايت از سوی شركت ايران‌اير و تبعات آن، از عليرضا منظري، معاون سابق سازمان هواپيمايي پرسش كرديم. او دراين‌باره به «شرق» مي‌گويد: هواپيماها و شركت‌هاي هواپيمايي بايد يك سري استانداردها را رعايت كنند. اتحاديه اروپا از مدت‌ها قبل با توجه به اينكه شركت‌هاي هواپيمايي كه به اروپا پرواز مي‌كردند اين استانداردها را رعايت نمي‌كردند، سيستمي را برقرار كرد تا اين مسائل كنترل و بازرسي شود. او ادامه مي‌دهد: اگر هواپيماها ايراد و اشكالي داشتند، موارد را به آن شركت‌ها مي‌گفت و آنها بايد اين اشكال را رفع مي‌كردند. يكي، دو بار هم به ايران‌اير تذكر داده شد. اين شركت وقتي به اروپا مي‌رفت، استانداردهايي را كه آنها قبول داشتند، رعايت نمي‌كرد و از آن تخطي كرده بود؛ به‌همين‌دليل در بازرسي‌ها از اين شركت اشكال گرفته بودند. به‌دليل رعايت‌نکردن استانداردها يك مدت، حدود دو تا سه سال پيش، از پرواز اين شركت پيشگيري كردند و نگذاشتند هواپيماهاي اين شركت به اروپا سفر كند. منظري بيان مي‌كند: از چند ماه قبل پروازهاي ايران‌اير كه به اروپا مي‌رفت، اتحاديه اروپا اشكالاتي را به آن گرفته بود. يك يا دو اشكال به سيستم‌هايي برمي‌گشت كه مشمول تحريم بود و طرف اروپايي نمي‌توانست از ايرباس يا شركت‌هايي كه طبق مقررات مي‌توانستند اين خدمات را ارائه كند، اطلاعات را دريافت كند. او ادامه مي‌دهد: اين موضوع و چند موضوع ديگر جزء اشكالاتي بود كه «آيوسا» يا بخش بازرسي اتحاديه اروپا براي ايران‌اير فرستاده بود. بايد اين مشكلات توسط ايران‌اير رفع مي‌‎شد. دو تا سه مورد رفت‌و‌برگشت انجام شد اما به‌هر‌حال اتحاديه اروپا قانع نشد و آنها اين تخلف را در وضعيتي مي‌ديدند كه بايد براي اين شركت محدوديت ايجاد كنند. حالا براي ايران‌اير محدوديت ايجاد شده است تا اين شركت اشكالات واردشده را رفع كند. امكان رفع اشكال از طريق رايزني اما آيا امكان رفع مشكل‌هايي كه مشمول تحريم‌هاست، وجود دارد؟ معاون سابق سازمان هواپيمايي دراين‌باره مي‌گويد: يك مورد از اشكالات اعلام‌شده به ايران‌اير مشمول تحريم‌هاست و برخي موارد قابل رفع‌شدن است. يكي، دو مورد مرتبط با اشكالي است كه مربوط به تحريم مي‎شود. او به اين پرسش كه اگر اشكال مربوط به تحريم رفع نشود، ايران‌اير نمي‌تواند پروازي به اروپا انجام دهد؟ اين‌گونه پاسخ مي‌دهد: بخشي از مسائل از طريق رايزني‌ها حل می‌شود. به تعبيري امكان حل مشكل وجود دارد و مي‌توانست اين مشكل به‌وجود نيايد. به اعتقاد منظري در شرايطي كه پروازهاي ايران به‌دليل شيوع كرونا به ديگر كشورها مانند مالزي، تايلند و ... متوقف شده است و صرفا قطر‌ايرويز به‌دليل بليت‌هايي كه فروخته، پروازهايش را ادامه مي‌دهد، توقف پروازهاي ايران‌اير مشكل‌ساز نيست؛ اما اين شركت براي پايان دوران كرونا، بايد ايرادهايش را رفع كند. او برخلاف اسعدي‌ساماني كه ايران‌اير را تنها شركت داراي استانداردهاي لازم براي پرواز در آسمان اتحاديه اروپا مي‌داند، قشم‌اير را شركتي معرفي مي‌كند كه چند هواپيمايش استانداردهاي اتحاديه اروپا را پاس مي‌كند. معاون سابق سازمان هواپيمايي تأكيد مي‌كند: طبيعي است كه شركت‌ها بايد استانداردهايي را كه ايفوم مي‌خواهد، دنبال و آماده كنند تا بعد از رفتن كرونا بتوانند پروازهايشان را انجام دهند. طبيعتا بايد رفع اشكال كنند و نبايد قضيه را نگه دارند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.