|

هیچ‌کس

شرق: «نزدیک سی سال کنار هم، توی یک حیاط بزرگ شده بودیم و انگار نه انگار دو خانواده بودیم. ولی هرچه بزرگ‌تر شدیم و بقیه‌ اعضای دو خانواده رفتند زیر خاک یا دنبال زندگی خودشان، باعث نشد به من و دیگران نزدیک‌تر شود. روی ایوان کتاب می‌خواند و مرا نمی‌دید که دارم باغچه‌ها را درست می‌کنم. توی باغ‌های چای قدم می‌زد و آواز می‌خواند. می‌خندید و گریه می‌کرد بدون اینکه حس کند به یک نفر دیگر هم نیاز دارد. تنهایی شاد بود. تنهایی غمگین بود. و اینها هیچ ربطی انگار به هیچ چیزی بیرون از خودش نداشت. همان اوایل که رفته بود هرازگاهی زنگ می‌زد و حال‌و‌احوال می‌کردیم. از گرمای شصت درجه‌ ماهشهر می‌گفت که مغز استخوان‌هایش را بعد از سال‌ها گرم کرده. می‌گفت: باید بیایی ببینی اینجاها رو. یه دنیای دیگه است. ولی این‌قدر سرد جوابش را می‌دادم یا با کنایه حال حنیف را می‌پرسیدم که همان تماس‌ها هم کم شد و بعد هیچی». آنچه خواندید سطرهایی بود از قصه‌ «صرفِ فعلِ ماضیِ بعید» از مجموعه‌داستان «فلامینگوهای بختگان» نوشته علی صالحی‌بافقی که در نشر مرکز منتشر شده است. تنهایی، ملال، سرگشتگی، فقر و خشمِ فرودستان در مواجهه با تحقیر و نابرابری، خلأ عاطفی و کمبودها و نداشته‌هایی است که عمری روح آدم‌ها را می‌خورد، مسائل اجتماعی و گیرافتادن در موقعیت‌های غریب و دشوار، دنیای نوجوانان، جوانان و بچه‌ها، بحران‌های مردم طبقه متوسط، غرایز و عشق‌های به‌زبان‌نیامده‌ای که به دشمنی و حسد بدل شده‌اند؛ اینها از جمله موضوعات و مضامینی است که در مجموعه «فلامینگوهای بختگان» قصه‌ها حول آنها شکل گرفته است. قصه‌ اول کتاب به نام «هیچ‌کس» درباره خشم از تحقیر و موقعیتی نابرابر است. یک شاگرد مکانیک به هوای اینکه مشتری پولدار و گردن‌کلفتی که ماشینش را برای تعمیر آورده در ازای زود‌تحویل‌دادن ماشین، کاری برای برادرش بکند، خود را به آب و آتش می‌زند و حتی انگشتش به‌خاطر شتاب در تحویل‌دادن ماشین، زیر تیغه دستگاه فِرِز قطع می‌شود. ماشین همان‌طورکه مشتری خواسته بود، زود حاضر می‌شود. مشتری قول انعامی چرب را در ازای زودتعمیرکردن ماشین داده است و به راوی هم وعده‌ای نیم‌بند داده که کارش را به‌وسیله پدرش راه بیندازد. برادر راوی، نگهبان یک کارخانه بوده است؛ هشت ماه حقوق نگرفته و دست‌آخر از خشم و بی‌پولی به روی کارفرمایش چاقو کشیده و حالا در زندان است. راوی از مشتری می‌خواهد از طریق پدرش کاری برای برادر او بکند. مشتری می‌گوید برایش اس‌ام‌اس بفرستد و قضیه را تعریف کند تا ببیند چه کار می‌شود کرد. راوی اس‌ام‌اس می‌زند و جوابی نمی‌گیرد و ماشین هم که حاضر می‌شود با تحقیر و بی‌اعتنایی مشتری مواجه می‌شود و خشمگین و آزرده درصدد انتقام برمی‌آید، گرچه در نهایت این خود اوست که از طرف مقابل آسیب می‌بیند، به حدی که کارش به بیمارستان می‌کشد. آنچه می‌آید سطرهایی است از این قصه: «تا شب که جنس‌ها رسید، کار صافکاری و رنگ تمام شده بود. هی گوشی‌ام را چک می‌کردم ببینم جواب اس‌ام‌اس مرا داده یا نه. خبری نبود. شب هم روی ماشین کار کردم. سپرهای عقب و جلو، صندلی‌ها، آینه‌ها، فرمان و پدال‌ها خیلی کار نداشت. به رحیم کوچیکه گیر ندادم کمکم کند. نزدیک ساعت دو کار داشت تمام می‌شد و فقط یکی از چرخ‌ها مانده بود. دیگر مغزم درست کار نمی‌کرد. یکی از پیچ‌های چرخ گیر کرده بود توی سوراخ و باز نمی‌شد. گیر داده بودم همان شب کار چرخ‌ها را تمام کنم. چرخ آخر مانده بود. رفتم فِرِز آوردم ببرمش. نشستم کنار چرخ و فرز را که روشن کردم، تیغه‌ دستگاه در رفت و درد و سوزش دستم نفسم را برید. پرت شدم روی زمین و سرم خورد به جک زیر چرخ. دستم را بردم سمت سرم که خون پاشید توی صورتم. درد می‌زد توی انگشت‌هام. منگ شدم و خیسی گرمی را روی سرم حس کردم. رحیم را صدا زدم. نیامد. خودم را رساندم به کانکس. با زانو کوبیدم توی در و نعره کشیدم. فکر کنم همان‌جا از حال رفتم تا وقتی که توی اورژانس چشم باز کردم. تار می‌دیدم. رحیم بالای سرم بود و اوستا روی یک صندلی نشسته بود». در قصه‌ای دیگر از کتاب با عنوان «مُردنِ دیگران» ماجرای استاد دانشگاهی را می‌خوانیم که تصمیم می‌گیرد بدون آنکه به خانواده‌اش بگوید، با شاگردانش به پیک‌نیک برود و این آغازی می‌شود برای موقعیتی وهمناک و غریب. در پیک‌نیک شاگردها به تشویق استاد به آب می‌زنند و دیگر هیچ‌کدام‌شان برنمی‌گردند. گویی همه مرده‌اند. مجموعه‌داستان «فلامینگوهای بختگان» شامل هشت داستان است به نام‌های: «هیچ‌کس»، «قیمت‌گذاریِ اشیا»، «منفیِ بیست دِسی‌بِل»، «مُردنِ دیگران»، «مگر برگشت»، «صرفِ فعلِ ماضیِ بعید»، «هاش دو اِس» و «فلامینگوهای بختگان».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.