|

کرونا پر سابقه‌ترین وزیر خارجه را به عرصه پزشکی برگرداند

سياست‌مدار پزشک در مسيح دانشوري

شرق: سياست‌مدارترين پزشک ايراني است که تاکنون وجه سياسي‌اش بر پزشکي‌اش غلبه داشته اما حالا به‌سبب رياستش بر بيمارستان مسيح دانشوري -‌مرکز نگهداري بيماران مبتلا به کرونا- دوباره به مرکز اخبار، اين‌بار از نوع پزشکي- بهداشتي بدل شده است. علي‌اکبر ولايتي متخصص بيماري‌هاي عفوني کودکان است که البته اخيرا از او به عنوان ابوالمشاغل هم ياد مي‌شود؛ عنواني که پيش‌تر در دولت احمدي‌نژاد به غلامحسين الهام داده شده بود، اما گويا ولايتي گوي سبقت را از او ربوده است. در کارنامه کاري او از رياست هم‌زمان مرکز تحقيقات استراتژيک مجمع تشخيص مصلحت نظام (تا سال96)، تا رياست هيئت امناي دانشگاه آزاد اسلامي و عضو شوراي سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي ايران، دبيرکل مجمع جهاني بيداري اسلامي، رئيس شوراي مرکزي انجمن اسلامي پزشکان ايران و عضويت در مجمع جهاني اهل بيت، رياست بيمارستان مسيح دانشوري و... ديده مي‌شود. گفته مي‌شود او با 74 سال سن هم‌زمان 37 مسئوليت دارد، البته برخي از مسئوليت‌هايش هم اسمي است. علي‌اکبر ولايتي متولد 1324 در سال ۱۳۴۸ با مريم خوشنويسان، نوه محمدحسين خوشنويسان، از استادان خوشنويسي کشور ازدواج کرد. حاصل اين ازدواج سه فرزند پسر و يک فرزند دختر است. بعد از فوت همسر اول او در سال ۸۳ پس از يک عمل جراحي، ولايتي در سال ۱۳۸۶ با ليلا عنايت ازدواج کرد، همسر دوم ولايتي از ازدواج قبلي خود دو فرزند دختر و پسر داشت که هر دو ازدواج کرده‌اند، ولايتي از ازدواج دوم خود فرزند مشترکي ندارد. ولايتي مدرک دکتراي تخصصي کودکان را از دانشگاه جانز هاپکينز اخذ کرده است. او در دور اول مجلس شوراي اسلامي به نمايندگي مردم انتخاب شد. بعد از عدم موفقيت در کسب مقام نخست‌وزيري به‌دلیل رأي مخالف مجلس وقت، به عنوان وزير امور خارجه رأي اعتماد گرفت و در فاصله سال‌هاي ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۶ به‌مدت ۱۶ سال اين سمت را عهده‌دار بود. خردادماه سال ۱۳۹۲ ولايتي در يک برنامه تلويزيوني که از شبکه چهارم صدا‌و‌سيماي جمهوري اسلامي پخش مي‌شد، به موضوع قطع‌نامه ۵۹۸ پاسخ داد و به‌طرز تلويحي تأييد کرد که با پذيرش قطع‌نامه ۵۹۸ مخالف بوده ‌است. از سال 76 تا کنون او بيشتر در نقش يک سياست‌مدار مشاور نقش ايفا کرده و مشاور بين‌الملل مقام معظم رهبري بوده است. چندباري هم بختش را براي رياست‌جمهوري آزمود اما موفق نشد. ولايتي در خرداد ۱۳۷۶ از کانديداتوري علي‌اکبر ناطق‌نوري حمايت کرد. در سال ۱۳۸۴ او تصميم گرفت خودش کانديداي انتخابات رياست‌جمهوري شود، ولي به محض نامزد‌شدن اکبر هاشمي‌رفسنجاني، ولايتي به نفع او کناره‌گيري کرد. در سال ۱۳۹۲ يکي از هشت نامزد نهايي انتخابات رياست‌جمهوري بود که در پايان رقابت انتخاباتي، ولايتي با کسب ۲٬۲۷۲٬۱۲۲ رأي (۶٫۳۸ درصد) رتبه پنجم را به خود اختصاص داد. مناظره‌هاي او با سعيد جليلي، يکي از هم‌جناحي‌هايش در آن انتخابات، خاطره‌ساز بود که به انتقاد از شيوه او در مذاکرات هسته‌اي پرداخت و صراحتا گفت مذاکرات سعيد جليلي نتيجه‌اي جز تشديد تحريم‌ها عليه ايران نداشته‌ است. در اين مناظره ولايتي تلويحا از اقدامات انجام‌شده در دوره رياست‌جمهوري هاشمي‌رفسنجاني و سيد‌محمد خاتمي و عملکرد حسن روحاني در شوراي عالي امنيت ملي حمايت کرد و خطاب به جليلي گفت: «‌ديپلماسي کلاس درس فلسفه نيست. ديپلماسي اين نيست که ما در يک طرف بنشينيم و آنها در طرف مقابل بنشينند و ما حرف مشخصي را بزنيم، بدون آنکه اقدامات ديگري در خارج از آن انجام دهيم». آن زمان قرار بود که فقط يک اصولگرا در کارزار انتخابات بماند و باقي کنار بروند اما به‌جز حداد‌عادل هر سه نفر ولايتي، جليلي و قاليباف باقي ماندند که منجر به خرد‌شدن آرای اصولگرايان و باخت قطعي آنها شد. همان زمان گفته شد که مرحوم آيت‌الله مهدوي‌کني به‌دنبال تماس با ولايتي بوده تا او را راضي به کناره‌گيري کند اما موفق به پيدا‌کردن او نمي‌شود. او در نامه‌اي با اشاره تلويحي به بدعهدي ولايتي، با او اتمام حجت کرد و نوشت: «اوضاع پيش‌آمده نگران‌کننده است و احتمال پيروزي جبهه اصلاحات قوي است، آيا شما نگران اين اوضاع هستيد يا خير؟». ولايتي اما پاسخي نداد. ولايتي بعد از انتخابات 92 با حکمي از سوي هاشمي‌رفسنجاني، رئيس مرکز تحقيقات استراتژيک مجمع تشخيص مصلحت نظام شد (تا سال 96). بسياري معتقد بودند اين سمت از سوي هاشمي به واسطه نقشش در همان مناظرات و اينکه برخلاف انتظار با عدم کناره‌گيري‌اش در زمين تيم هاشمي و روحاني بازي کرد، به او داده شد. شش ماه پس از توافق برجام هم او اين موضوع را تبريک گفت و حتي آبان 95 در برنامه تلويزيوني «متن- حاشيه» گفت: «ما حتما بايد مذاکره مي‌کرديم، اين تصميم، تصميم نظام بود تصميم فرد نبود. نظام طرفدار مذاکره بود؛ چه در دولت قبلي و چه در اين دولت و اگر اين مذاکرات انجام نمي‌شد گزينه ديگر جنگ بود». اما بعدا با چرخشي شگفت‌انگيز برجام را با معاهده ترکمانچاي مقايسه کرده که «انسان در آن احساس حقارت» بيشتري مي‌کند. ولايتي با کنايه به «گره‌زدن نان و آب مردم» به برجام آشکارا روحاني را نقد کرد و البته به علي لاريجاني هم به صورت غيرمستقيم تاخت. ولايتي در ۳۰ دي‌ماه ۱۳۹۵، بعد از فوت آيت‌الله هاشمي به سمت رئيس هيئت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامي منصوب شد. اخيرا اما اوضاع براي ولايتي چندان خوب نبوده است. در جريان واژگوني اتوبوس حامل دانشجويان در دانشگاه علوم و تحقيقات صدها نفر از دانشجويان اين واحد با برپايي تظاهرات خواستار استعفاي مديران اين دانشگاه شدند». ۱۳ آبان ۱۳۹۸ هم وزارت خزانه‌داري ايالات متحده آمريکا ۹ نفر، از جمله علي‌اکبر ولايتي را تحريم کرد. ماجراي خانه هزارمتري ويلايي او در سعدآباد هم اخيرا به سوژه رسانه‌ها بدل شده بود. خودش در توضيحي درباره نحوه مالکيتش بر اين خانه گفته بود: «سال 60 يا 61 بنده مطبم را فروختم. چون انفجار‎‎ها و ترور‎‎هاي منافقين پيش آمده بود و ديگر نمي‎توانستيم به مطب برويم. يک خانه کلنگي در تجريش خريدم. براي اين خانه کلنگي، يک ميليون تومان از آقاي عسگراولادي وام گرفتم و به‌هرحال خانه‎اي ساختيم. آقاي دعاگو که الان امام‌جمعه شميرانات است، آن زمان رئيس کميته بود. به من گفت خانه شما امنيت ندارد و مصلحت نيست شما اينجا باشيد. گفتيم کجا برويم؟ کاخ سعد‎آباد شده بود محل کميته. خانه‎اي نزديک به کميته وجود داشت که متعلق به بنياد شهيد بود. من با آقاي کروبي وارد مذاکره شدم که اين‎ خانه را با خانه قبلي معاوضه کند. آمدند خانه را ارزيابي کردند 36 ميليون تومان و خانه بنياد شهيد را ارزيابي کردند 51 ميليون تومان. 15 ميليون تومان ما بايد سر مي‎‎داديم. مدتی طولاني بايد ماهي 700 هزار تومان مي‎‎داديم». رئيس هيئت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامي در پاسخ به اين سؤال که آيا مي‌دانيد حالا قيمت خانه‎تان چقدر شده است؟ گفته بود: «صبر کنيد، عرض کنم. خانه‎اي که گرفتيم هزار متر بود. 224 متر از اين خانه را حسينيه کرديم. اخيرا که ديدم اين حسينيه احتياج به توسعه دارد، 200 متر ديگرش را هم وقف کرديم. پس، از هزار متر، 600 متر براي ما مانده است. در دوطبقه بالا چهارتا از فرزندانمان که ازدواج هم کرده‎اند زندگي مي‎‎کنند. ما هم که پايين مي‎نشينيم، پس در اين 600 متر پنج خانواده زندگي مي‎‎کنند».

مسیح دانشوری که بود؟

نخستین بیماری که در بیمارستان مسیح دانشوری بستری شد، مظفرالدین‌شاه بود. 121 سال پیش، این بیمارستان با نام آسایشگاه شاه آباد بنا بر توصیه پزشکان فرنگی برای درمان مظفرالدین‌شاه ساخته شد. آن زمان بیمارستان مسیح دانشوری، مرکز تخصصی ریه و پیوند ایران در بالاترین نقطه تهران؛ یعنی دارآباد ساخته شد. ساخت این بنا برای درمان سل ریوی، شاه همیشه مریض‌احوال؛‌ یعنی مظفرالدین‌شاه بود. متخصصان فرانسوی به دنبال جایی خوش‌آب‌وهوا برای ساخت مرکزی درمانی بودند تا شاه ایران در آنجا روند درمانش پیگیری شود. علی‌اصغرخان اتابک اعظم در سال 1273 شمسی باغ بزرگی را در روستای دارآباد به مساحت 260 هزار مترمربع خریداری کرد. با دستور «حکیم‌الملک»، عمارتی در آن بنا ساخته شد و به کاخ شاه‌آباد معروف شد تا شاه بیشتر زمان حکومت‌ خود را در این کاخ و کاخ تابستانی صاحبقرانیه بگذراند. آن زمان بیمارستان، هنوز بیمارستان نبود. 29 سال بعد دکتر مسیح دانشوری پس از کسب مجوز از دربار، یک مدرسه پرستاری در ساختمان میرزا علی‌اصغرخان احداث کرد و حالا بعد از سال‌ها این بیمارستان به بزرگ‌ترین مرکز آموزش، پژوهش و درمان بیماری‌های ریوی و سل کشور تبدیل شده است.بعدها که مظفرالدین‌شاه، دیگر مرده بود و نیازی به بیمارستان نبود، ‌این بنا توسط دکتر مسیح دانشوری در سال 1310 به آسایشگاهی برای معلولان و پرستاران تبدیل شد؛ جایی که کمی بعد، مسیح دانشوری که حالا دیگر دانش‌آموخته فرانسه بود، آنجا مرکزی تخصصی برای مبتلایان به سل شد؛ جایی که این بیماران در آنجا زندگی کرده و در نهایت مرگ را هم تجربه می‌کردند. بیمارستانی که بعدها پس از انقلاب اسلامی مرکز تحقیقات سل و بیماری‌های ریوی و سپس بیمارستان مسیح دانشوری شد. مسیح دانشوری، جوان نیشابوری که تحصیلات ابتدایی را در مشهد و متوسطه را در مدرسه فرانسوی سن لویی گذرانده بود، در فرانسه درس خواند و تخصصش را در رشته سل و ریه گرفت و به کشور برگشت. او اولین متخصص سل و ریه ایرانی بود. پدرش «سیدعلی دانشوری» از اهالی نیشابور بود و پزشکی معروف و حاذق در منطقه خراسان بود که به «حافظ‌الصحه مجدالحکماء» مشهور بود. ‎دلیل علاقه مسیح به خواندن درباره ریه و سل ‌این بود که آن زمان بیماری‌های سل و ریوی از بیماری‌های شایع در ایران بود و افراد زیادی به این دلیل جان می‌سپردند. همین علاقه او را به فکر ساخت مرکزی تخصصی برای بیماران ریوی انداخت و بلااستفاده‌بودن مرکز پزشکی دارآباد که سال‌ها بود بلااستفاده مانده بود، او را به این فکر انداخت که با کمک افراد خیر و همچنین متنفذان بنا را کامل و تبدیل به مرکزی برای تحقیقات ریوی و همچنین آسایش مسلولان کند. یکی از این ساختمان‌های قدیمی که به ساختمان فخرالدوله معروف است، همان ساختمانی است که توسط دختر مظفرالدین‌شاه ساخته شد و به ساختمان «فخرالدوله» مشهور است. همچنین ساختمان بخش‌های بیماران مسلول توسط مهندسان آلمانی با معماری خاص طراحی و به شکل بال خمیده ساخته شد. ‏این بیمارستان در تاریخ ۲۴ مردادماه سال ۱۳۱۶ رسما با عنوان آسایشگاه شاه‌آباد افتتاح شد و دانشوری در آن به معالجه و درمان بیماران مبتلا به سل پرداخت. ‎پس از مرگ دکتر دانشوری در سال 47 و همچنین وقوع انقلاب اسلامی در سال 57، این بیمارستان زیر نظر دانشگاه شهید بهشتی قرار گرفت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.