ترامپ مدعي است ميخواهد به ايران کمک دارويي کند
پالس مثبت آمریکا به ايران به بهانه کرونا
شرق: تعطيلات سال نو و شور و حال کرونايي آن را که رد کنيم، در ارديبهشت سال 99 وارد دومين سال خروج يکطرفه آمريکا از برجام ميشويم؛ اتفاقي که ايران را وارد تحريمهاي جديد کرد و گره اختلافات چهاردههاي بين تهران و واشنگتن را کورتر. مدتي است که ايران و قسمتهاي زيادي از جهان درگير ويروس کرونا شدهاند و شايد همين ويروس، با وجود ترس و اضطرابي که براي همه به وجود آورده، باعث شود ايران و آمريکا به خاطر مسائل بشردوستانه به هم نزديک شوند؛ هرچند مقامات ايراني به دست ياري که مقامات آمريکايي دراز کردهاند، اعتماد و اطميناني ندارند و حسن روحاني گفته دشمنان ميخواهند با بهانه ويروس کرونا فعاليت کشور را به تعطيلي بکشند. اما بعد از حدود دو سال از تحريمهاي شديد اقتصادي آمريکا عليه ايران، وزارت خزانهداري اين کشور اعلام کرد که از روز پنجشنبه هفته گذشته سازوکار مبادله کالاهاي کشاورزي و دارو ميان سوئيس و ايران را به طور کامل عملياتي کرده است؛ اتفاقي که در دولت دونالد ترامپ يک استثنا محسوب ميشود. مقامات دولت ايران بارها اعلام کردهاند که اگر آمريکا تحريمها را بردارد، ايران حاضر است به پاي ميز مذاکره برگردد و حالا کانال مالي سوئيس ميتواند نشانهاي باشد که آمريکا بدش نميآيد به بهانه کرونا به ايران نزديک شود. البته دولتيها همچنان به اينگونه رفتارهاي مقامات آمريکايي به ديده شک نگاه ميکنند. سخنگوي وزارت خارجه در واکنش به اين کانال گفته بود: «اصلا دارو و غذا نبايد تحريم ميشد که بخواهند براي آن کانال راه بيندازند». او البته اين را هم گفت که از همه تلاشها براي کاهش فشار استقبال کرده و آن را مفيد ميدانيم. رئيس کل بانک مرکزي نيز درباره کانال مالي سوئيس گفته بود که باید روند کار آن در عمل ديده شود. علي ربيعي، سخنگوي دولت، نيز در واکنش به ادعاي کمک وزير خارجه آمريکا گفت که آنها اگر در گفتههاي خود صداقت دارند و واقعا به دنبال کمک بشردوستانه به ملت ايران هستند، همين امروز تحريمها را لغو کنند تا با رفع محدوديت از بانکها و کانالهاي مالي، ايران هرچه سريعتر نيازمنديهاي ضروري براي مقابله با کرونا را تأمين و زمينههاي کنترل سريعتر بيماري را فراهم کند. پيشنهاد کمک براي مبارزه با کرونا آمريکاييها حتي يک گام ديگر نيز برداشتند. جمعه گذشته بود که وزير خارجه آمريکا به ايران پيشنهاد داد که در مبارزه با ويروس کرونا به ايران کمک کند. مايک پمپئو اعلام کرد که اين پيشنهاد را رسما از طريق سفارت سوئيس به مقامات ايراني داده است. اولين واکنش ايران درباره اين ادعا را همان شب سخنگوي وزارت خارجه نشان داد و رفتار آمريکا را حرکتي نمايشي با سوءاستفاده از رنج بيماران خواند. عباس موسوي گفت: «مقابله با ويروس کرونا که اکنون به يک اپيدمي جهاني تبديل شده و کشورهاي زيادي را در بر گرفته است، نيازمند يک اراده جهاني و همکاري وسيع بينالمللي است و نه حرکات نمايشي که با اغراض سياسي و با سوءاستفاده از رنج و عذاب بيماران و آسيبديدگان انجام میشود». او به تحريمهاي دارو از سوي آمريکا اشاره کرد و افزود: «ادعاي کمک به ايران براي مقابله با کرونا از سوي کشوري که با تروريسم اقتصادي خود باعث فشارهاي گسترده بر مردم ايران شده و حتي راه خريد دارو و تجهيزات پزشکي را مسدود کرده است، ادعايي مضحک و يک بازي سياسي - رواني است». موسوي همچنين خبر داد که وزارت خارجه ايران براي تأمين نيازهاي دارويي و بهداشتي کشور و مقابله با کرونا در تماس نزديک با بسياري از کشورها است. سخنگوي وزارت خارجه همچنين گفت که روي کمکهاي لفظي آمريکا حساب نميکنيم. او در نشست خبري هفته گذشته خود گفت: «ما در نيت آمريکاييها همواره شک داشته و داريم و اگر آنها در اين زمينه نيت خير داشتند، قبل از هر اقدامي، آن را رسانهاي نميکردند و تبليغات درباره آن انجام نميدادند و اهداف تبليغاتي از اين موضوع را پيگيري نميکردند». سخنگوي وزارت خارجه ادامه داد: «ما مواضع آمريکا را در مورد تحولات اخير در ايران رصد ميکنيم. از موقعي که اين اتفاق افتاد، آنها با تبليغات وسيع سعي کردند توانمنديهاي ايران در مبارزه با اين ويروس را زير سؤال ببرند و تبليغاتي را براي تضعيف روحيه مردم ايران در مقابله با اين وضعيت انجام دادند که از جمله آن جعل اخبار و آمار در اين زمينه است. آنها اين اقدامات را انجام دادهاند و از طرف ديگر ميگويند که براي کمک اعلام آمادگي کردهايم. با توجه به اين مسائل ما حسن نيتي در آمريکاييها نميبينيم و خيلي روي اين کمکها حساب نميکنيم ما در واقع آماده پذيرش اين کمکهاي لفظي نيستيم». حرفهاي سخنگو نشان ميدهد اين احتمال هست که اگر آمريکاييها از حرف به عمل نزديک شوند، ايران نيز برخورد ديگر خواهد داشت. محمود واعظي، رئيس دفتر رئيسجمهور نيز گفت که ايران از کمکهاي انساندوستانه همه کشورها استقبال ميکند. سعيد محمدي، کارشناس روابط بينالملل در يادداشتي دراينباره نوشت آمريکا با اقدام عملي و تعليق تروريسم اقتصادي عليه ملت ايران خطاهايش را جبران کند. او نوشت: «چنانچه ترامپ يا مايک پمپئو صادقانه مايل به کمک عملي به ايران براي مهار ويروس کرونا هستند، راه باز است؛ کشورهايي مانند چين وارد ميدان کمکرساني شدهاند و اقدامات انساني مناسبي را هم در مسير کمک به مهار ويروس کرونا ارسال کردهاند. حتي سه کشور اروپايي عضو برجام باوجود بيعملي خود در قبال تعهداتشان در قالب برجام، آستين بالا زده و برخي از ملزومات مبارزه با کرونا را به ايران دادهاند. در نقطه مقابل، دولت آمريکا صرفا به اقدامات تبليغي، متکبرانه و غيرواقعي در اين مسير بسنده نموده است». او نوشته: «کمک به ايران با تعليق کامل تحريمهاي ظالمانه و ايجاد تسهيلات براي ارسال فوري دارو، تجهيزات و امکانات لازم پزشکي و بيمارستاني از طريق سازمان صليب سرخ جهاني و ديگر کانالهاي بشردوستانه از جمله سوئيس ميسر است. مبارزه مؤثر ايران با کرونا، کمک به جامعه جهاني محسوب میشود و ملتهاي ديگر نيز از مهار اين ويروس منتفع خواهند شد. چنانچه آمريکا برخلاف ادعاهاي بشردوستانه خود در مسير مبارزه ايران با کرونا، گامي اساسي برندارد، چهره بيروتوش آن براي آنهايي هم که تاکنون آمريکا را نشناختهاند، آشکار خواهد شد». پيشنهاد ترامپي رئيسجمهور آمريکا در 11 اسفند، دوباره سعي کرد پيشنهاد کمک به ايران را به شکل ديگري مطرح کند. دونالد ترامپ مدعي شد آمريکا براي مقابله با ويروس کرونا با تهران همکاري خواهد کرد، مشروط بر اينکه ايران درخواست کمک کند. او در توييتي نوشت: «ما بهترين متخصصان درماني را در جهان داريم و اگر بتوانيم در اين مشکل به ايرانيان کمک کنيم، مطمئنا مايل به انجام اين کار هستيم. ما بسيار علاقه داريم که به آنها کمک کنيم. تنها کاري که بايد بکنند، اين است که درخواست کنند». ترامپ بازهم تلاش کرد دوباره اقدام دولت خود را بهگونهاي ديگر تفسير کند و بگويد که اين ايران است که بايد به سمت آمريکا بيايد. تقاضايي که با واکنش مثبت دولت مواجه نشد. علي ربيعي، سخنگوي دولت در نشست خبري خود به موضوع کمک آمريکا اشاره کرد و گفت: «ما از کمکهاي کشورهاي مختلف و سازمانهاي بينالمللي مانند يونيسف و سازمان بهداشت جهاني استقبال ميکنيم اما کشورهايي که صادق نيستند و صداقت ندارند و در موضعگيريهاي خود به ملت ايران بياحترامي ميکنند، نميتوانند امروز حرف از کمک بزنند، اگر آنها قصد کمک داشتند، ميتوانستند بخشي از تحريمهاي مشخص را تعليق کنند تا زمينه براي کمکرساني به بيماران مبتلا فراهم شود. بايد ديد آيا ويروس کرونا که همه کشورهاي جهان بهویژه ايران و آمريکا را فراگرفته چه تأثيري بر روند سياسي دو کشور خواهد گذاشت. ايجاد کانال مالي سوئيس ميتواند نشانهاي براي اين موضوع باشد؛ هرچند ايرانيها ياد گرفتهاند اسير جوسازهاي مدل ترامپي نشوند. شايد اگر بحران کرونا و همچنين رابطه خراب ايران و آمريکا همچنان ادامه داشته باشد، حتي منطقه را نيز تحت تأثير بيشتري قرار دهد. رضا نصري، کارشناسي سياست خارجي و حقوقدان بينالمللي دراينباره توييت کرد: «تحريمهايي که دولت آمريکا عليه ايران اعمال ميکند، با تشديد بحران، قابليت ايران در مديريت و مهار ويروس کرونا را محدود خواهد کرد. در اين صورت، دود «فشار اکثري» به چشم آمريکا، همسايگان حامي تحريم و جامعه بينالمللي نيز خواهد رفت».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.