كرونا، تست و كمبودهاي پزشكي
سیدحسین مهرآوران-متخصص داخلی و فوقتخصص ریه
پس از اعلان هشدار سازمان بهداشت جهانی درباره کروناویروس و تمهیدات کشورهای گوناگون در لغو پروازها از چین - کانون شکلگیری و گسترش عفونت Covid-19 - در پی انتقادات فزاینده در فضای رسانهای در16 بهمن 98 و با تأخیری چهارروزه به دنبال مصوبه هیئت دولت، پروازهای مسافربری شرکت هواپیمایی ماهان به چین خاتمه پیدا میکند. روز چهارشنبه 30 بهمن با اعلام وزارت بهداشت مبنی بر مثبتشدن تست دو بیمار جانباخته مشکوک به عفونت کروناویروس، بحران کلید میخورد؛ امری که به استقرار تیمهای شناسایی و مدیریت بیماری واگیر در شهر قم منجر میشود. تا اینجا اما کنترل بحران در صورت اتخاذ تصمیمات شجاعانه در قرنطینه کانون بیماری در کشور- شهر مقدس قم- دشوار به نظر نمیرسد؛ مسئلهای که با توجهنکردن به تجربیات موفق چین و سایر کشورهای درگیر با بحران کرونا در قرنطینه کانونهای ويروس برای کنترل عفونت و در سایه قرارگرفتن نظرات کارشناسان بهداشت و درمان و اتخاذ تدابیر ناموجه به دومینوی انتشار هر روزه بیماری به استانهای دیگر منجر میشود.
در حقیقت کوچکانگاشتن ابعاد اهمیت مسئله و عدم آگاهیبخشی و آمادهسازی متناسب افکار عمومی گامهای نادرست بعدی در چرخه معیوب کنترل اپیدمیولوژیک ويروس میتواند تلقی شود. 1- سرایتپذیری بالای ویروس تا به امروز به ابتلای شمار قابل توجهی از هممیهنان عزیز در کشور منجر شده است. تعداد مراجعان موارد مشکوک به کلینیکهای تب در بسیاری از مراکز دانشگاهی بیش از «چند صد بیمار در هر روز» است. انجام تست تشخیصی PCR، محدود به موارد بستری و بدحال است و به رغم افزايش شمار مراكز انجام تست به 22 مركز ، محدودیتهای جدی برای تکرار تست تشخیصی PCR بیماران برای ارزیابی منفیشدن آن قبل از ترخیص وجود دارد؛ مسئلهای که میتواند به ترخیص زودهنگام بیمار و امکان تشدید علائم پس از ترخیص منجر شود. 2- محدودیتهای جدی در تأمین برخي داروهای پیشنهادشده برای درمان بیماران طبق مطالعات تاکنون انتشاریافته وجود دارد. Arbidol که در چین و روسیه موجود است، در دسترس نیست؛ Kaletra محدود به بیماران بدحالِ بستری است و ریباویرین که در فلوچارت کشوری برای بیماران شدیدا بدحال پیشنهاد شده است هم بهسهولت یافت نمیشود. 3-محدودیتهای جدی در تأمین گان، دستکش، ماسک، محلولهای ضدعفونیکننده و لوازم مراقبت فردی برای پزشکان و پرسنل بهداشت و درمان و ابتلای هر روزه همکاران پزشک و پرستار مسئلهای است که مکرر به گوش میرسد و به رغم گامهاي مثبت اخير نیازمند چارهجویی درخور مسئولان است. 4- محدودیت لوازم بهداشتی مورد نیاز مردم برای مراقبت شخصی- ماسک، الکل و ژلهای ضدعفونیکننده- مسئلهای جدی است و استفاده از ماسک و بهداشت دستها با توجه به دوره کمون بیماری و ناقلان بدون علامت در کنترل گسترش بیماری از افراد ناقل/بیمار به دیگران نقش مهمی را میتواند ایفا کند. 5-تعطیلی مراکز آموزشی، محدودیت ساعات کار و لغو جلسات غیرضروری ادارات، ایجاد محدودیتهای جدی تردد از شهرهای با شیوع بالاتر بیماری و مراکز پرتردد شهری و اماکن مذهبی و آموزش بیش از پیش همگانی در رسانه ملی و فضای مجازی و انعکاس ابعاد حقیقی بحران مسئلهای است که تاکنون چنان که باید جدی گرفته نشده است. با درنظرگرفتن گامهای ناکافی فعلی و جدی گرفتهنشدن بحران از سوی شماری از هممیهنان، گمان حقیقی بنده آن است که روزها و هفتههای پیشرو، روزهای بهمراتب دشوارتری خواهند بود. این همه در کنار محدودیت تجهیزات مراقبتهای ویژه و دستگاههای تهویه تهاجمی/غیرتهاجمی در بیمارستانهای کشور میتواند ابعاد تأسفآوری به خود گیرد و به فاجعهای ملی منجر شود. یادمان باشد حتی «یک بیمار» درگذشته، همسر، پدر، مادر، برادر یا خواهری است و تکتک آمارهای درگذشته اعلامی، جانهایی عزیزند و ارزشمند برای یک خانواده، یک کشور و پیش از آنها خدای بزرگ.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.