|

نويسنده‌اي براي تمام فصول

شرق: «يعني از پس‌اش برمي‌آيم؟ يعني مي‌توانم بگويم چرا مي‌خواستم از بالاي يك برج پايين بپرم؟ خُب معلوم است كه مي‌توانم. احمق كه نيستم. مي‌توانم كاملا توضيح بدهم چون اصلا چيزي وجود ندارد كه نشود توضيحش داد: يك تصميم منطقي بود، حاصل مدت‌ها تفكر». رمان «سراشبيي طولاني» با اين جملات آغاز مي‌شود، در شهري با نام «مارتين» در نزديكي لندن. در همان جملات نخست، راوي داستان از خودكشي مي‌گويد، از زيستني كه چندان هم زندگي نيست؛ چراكه معتقد است «اين‌هايي هم كه در زندگي دوام مي‌آورند فاصله چنداني با خودكشي ندارند». رمان «سراشيب طولاني» به ‌نوشته «نيوزدي» رماني تلخ اما مهيج و بي‌نهايت سرگرم‌كننده است و نويسنده آن، نيك هورنبي از موفق‌ترين نويسندگان بريتانيايي است و آن‌طور كه در مقدمه كتاب آمده است، بر اساس يك نظرسنجي معتبر در سال 2004، او بيست‌ونهمين فرد بانفوذ در فرهنگ بريتانيا نام گرفته است. نخستين كتاب او با عنوان «داستان آمريكايي معاصر»، مجموعه‌مقالاتي بود درباره نويسندگان آمريكايي ازجمله توبياس وولف و آن بيتي كه در سال 1992 منتشر شد. در همان سال بود كه او نخستين داستانش را با عنوان «نقطه اوج» منتشر كرد كه در واقع «مجموعه خاطرات اوست از سال‌هايي كه كشته‌مرده تيم آرسنال بوده». اين كتاب جايزه كتاب سال هيل اسپورتس را هم براي او به ارمغان آورد. نيك هورنبي كه كار خود را در عرصه ادبيات با چاپ مقالاتي درباره داستان‌هاي نويسندگان معاصر آغاز كرده بود، بعد از نخستين رمانش كه ازقضا مورد توجه هم قرار گرفت، به نوشتن مقالات و يادداشت‌هايي در مجلات پرداخت. كتاب‌هاي او همواره با استقبال مواجه بوده و غالب آثارش موفق به دريافت جايزه شده‌اند كه ازجمله آنها مي‌توان به جايزه اي. ام. فارستر از آكادمي هنر و ادبيات آمريكايي اشاره كرد كه به رمان «درباره يك پسر» رسيد و در سال 2001 نيز كتاب «چگونه خوب‌بودن» او نامزد جايزه من‌بوكر شد و سال 2002 همين رمان جايزه دبليو. اچ. اسميت را از آنِ خود كرد. ازجمله خصيصه‌هايي كه موجب شده تا آثار هورنبي شهرت پيدا كنند، يكي اين است كه تاكنون چندين داستانِ او به قالب فيلم درآمده‌اند كه از آن جمله مي‌توان به رمان‌هاي «نقطه اوج»، «سراشيب طولاني»، «وفادارانه» و «درباره يك پسر» اشاره كرد. از اين‌روست كه در ميان تحسين‌ها و نظراتي كه در ابتدا و انتهاي ترجمه فارسي رمان «سراشيب طولاني» آمده است، اظهارنظري از جاني دپ نيز ديده مي‌شود كه چنين نظر مي‌دهد: «اثري استادانه... از درخشان‌ترين نوشته‌ها و از برجسته‌ترين شخصيت‌هايي كه لذت خواندن‌شان را تجربه كرده‌ام». در ميان نقل‌قول‌هايي كه براي چاپ ترجمه فارسي اين رمان انتخاب شده، نظراتي از روزنامه‌ها و مجلات معتبري همچون «اينديپندنت»، «تايم» و «نيوزدي» نيز وجود دارد كه جملگي حكايت از استقبال منتقدان از اين رمان دارد؛ چراكه بيشتر اين نقل‌قول‌ها بر نقاط قوت اين اثر دلالت دارند كه شامل ديالوگ‌هاي خوب، طنازي، مهارت در تصوير اجتماع، انتخاب زبان گيرا براي شخصيت‌ها و لذت‌بخش‌بودن مي‌شوند. «تايم» نوشته است «هورنبي در سراشيب طولاني حتي ذره‌اي گرفتار سانتي‌مانتاليسم و افكار دم‌دستي بي‌ارزش ‌نشده و همين، از كتاب اثري درخور ساخته». منتقد «سياتل‌تايمز» نيز بر اين نظر است كه رمان هورنبي به ‌شكل حيرت‌آوري لذت‌بخش است و اثري در نهايتِ مهارت و جسارت، كه هم يك اثر ادبي جدي است و هم اثري سرگرم‌كننده براي همه. «اينديپندنت» به شخصيت‌هاي مختلف رمان اشاره مي‌كند و مي‌نويسد: «رماني از زبان شخصيت‌هاي مختلف كه گيرايي و اهميت آن در نمايشي است كه رمان‌نويس راه انداخته و تلاش كرده در تازه‌اي را به رويمان بگشايد». منتقد «گاردين» نيز نيك هورنبي را نويسنده‌اي با اقبال چشمگير عمومي لقب مي‌دهد كه موفق شده است از پسِ سخت‌ترين و ظريف‌ترين كارها بربيايد. آن‌طور كه مترجم رمان در مقدمه‌اش نوشته است، اهميت يا خصيصه هورنبي اين است كه رمان‌هايش از سمت مردم و منتقدان مورد اقبال قرار مي‌گيرد و جالب ‌آنكه «او موفق مي‌شود كساني را عاشق كتاب‌هايش كند كه صد سال يك بار هم لاي هيچ كتابي را باز نمي‌كنند». بر اساس آمار تنها در سال 2018 بيش از پنج ميليون نسخه از كتاب‌هاي او در سراسر جهان فروش رفته است كه بخشي از اين اعتبار مربوط به آشنايي او با دغدغه‌هاي روز انسان معاصر است در زمينه‌هاي مختلف موسيقي و فوتبال و سينما. مترجم در آخر مقدمه به ديدگاه‌هاي متفاوتي هم اشاره مي‌كند كه به آثار ادبي هورنبي نگاهي انتقادي دارند و معتقدند پلات داستان‌هاي او چنان پيش‌پاافتاده و ساده است كه هيچ دستاورد تازه‌اي براي جهان ادبيات ندارد و از‌اين‌رو برخي او را نويسنده‌اي محبوب مي‌خوانند كه درِ تازه‌اي به روي مخاطب نمي‌گشايد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.