|

کلیات لایحه بودجه ۹۹ با کسری ۲۰۰ هزار میلیارد تومان در مجلس رد شد

فرار از تصویب بودجه

شرق: شبح کرونا بالاي سر بهارستان رسيد. غيبت صد نماينده حکايت از همين داشت؛ آن هم در روزي که قرار بود وزير بهداشت توضيحاتي غيرعلني به مجلس بدهد و لايحه بودجه 99 بررسي شود. بودجه رد شد، نماينده قم توضيحات وزير بهداشت را غيرواقعي خواند و بعد گفته شد که به دليل وخامت حال از مجلس بيرون رفته است. هر‌چند احمد اميرآبادي خود اين خبر را تکذيب کرد و گفت که مبتلا به کرونا نيست و در جلسه هيئت‌رئيسه نيز شرکت کرده است. در همان جلسه هم بود که روز گذشته مجلس از دولت خواست تا لايحه بودجه دودوازدهمي ارائه دهد. اين بودجه اغلب در شرايط اضطراري مورد استفاده قرار مي‌گيرد؛ به اين دليل که دولت براي چند ماه تا زمان تصويب بودجه اجازه برداشت از منابع درآمدي را داشته باشد. به نظر مي‌رسد آخرين چالش دولت دوازدهم و مجلس در سايه انتخابات و ويروس کرونا قرار گرفت. هر‌چند دو نفر از اعضاي کميسيون تلفيق بودجه به «شرق» گفتند که پيش از اين هم احتمال رد لايحه در صحن وجود داشت. چالش جديد دولت مجلس هنوز درگير بررسي لايحه بودجه بود که احمد اميرآبادي فراهاني ميان خبرنگاران آمد و گفت که 50 نفر در قم به دليل ابتلا به کرونا جان باخته‌اند. او از سعيد نمکي نيز انتقاد کرد. کمي بعد خبر رسيد که رئيس روابط عمومي وزارت بهداشت گفته که آمار فوتي‌ها همان 12 نفر است؛ يعني همان آماري که به‌گفته سخنگوي هيئت‌‌رئيسه مجلس، وزير بهداشت به نمايندگان گفته بود. اميرآبادي اما قرار نبود پا پس بکشد. او وقتي ادعاي 50 کشته در قم را مطرح مي‌کرد، در صحن موافقان و مخالفان بودجه در حال سخنراني بودند. بودجه بعد از وقفه‌اي سه هفته‌اي به صحن رسيده بود و البته در کميسيون تلفيق نيز موافقان با فاصله کمي به تصويب آن رأي دادند. ديروز محمدباقر نوبخت، رئيس سازمان برنامه‌و‌بودجه، درباره لايحه بودجه 99 گفت: «کمترين وابستگي بودجه به نفت در طول تاريخ معاصر مربوط به بودجه سال آينده با ۸.۵ درصد وابستگي است». به گزارش «خانه ملت»، نوبخت اضافه کرد: «منابع پيش‌بيني‌شده در لايحه متناسب با شرايط تحميلي بر کشور است. اينکه ما نمي‌توانيم نفت بفروشيم و آمدن منابع به داخل هم مشکل‌زاست. مگر شما وضعيت کشتي ما را در جبل‌الطارق نديديد که توقيف کردند و بعد عزيزان ما چطور در حال دور‌زدن تحريم هستند. آنها انتقام را از ما مي‌گيرند». پيش از صحبت‌هاي نوبخت برخي از موافقان و مخالفان لايحه صحبت کردند. شهروز برزگر، نماینده سلماس، در تذکری گفت با رویه‌ای که در بودجه 99 وجود دارد، سال آینده «۲۰۰ هزار میلیارد تومان کسری بودجه خواهیم داشت؛ اما اگر به کلیات بودجه رأی ندهیم، به سمت خودتحریمی رفته‌ایم». او اضافه کرد: می‌گویند وابستگی بودجه به نفت به هشت درصد کاهش یافته است؛ اما باید به این پرسش پاسخ داد که پس بودجه به کدام منبع وابسته خواهد شد؟ حميدرضا حاجي‌بابايي، رئيس فراکسيون ولايي، در مخالفت با بودجه گفت:‌ «نمايندگان يا به کليات بودجه رأي ندهند يا به سه دوازدهم آن رأي بدهند. نکند مجلس بعدي بيايد و ما را به خيانت متهم کند». از سوي ديگر، عليرضا رحيمي، نماينده تهران، موافق بودجه لايحه دولت بود و اعتقاد داشت که اصلاح ساختار بودجه با توجه به واقعيت‌ها و منابع و مصارف موجود محقق شده است. بعد از صحبت‌هاي چند موافق و مخالف و پاسخ نوبخت به آنها مشخص شد که کفه مخالفان سنگين‌تر است. از 191 نماينده حاضر در صحن ۶۷ رأي موافق، ۱۱۴ رأي مخالف و سه رأي ممتنع بود. به اين ترتيب کليات بودجه 99 تصويب نشد تا تلاش ناکام مخالفان در کميسيون تلفيق در صحن مجلس محقق شود. مخالفاني که اغلب از اصولگرايان و تندروهاي مخالف دولت بودند. حالا مجلس در نامه‌اي به دولت تقاضاي بودجه دو‌دوازدهم بودجه کرده است. اما بايد ديد که دولت چه اقدامي در اين زمینه انجام خواهد داد. رد کارشناسي يا کرونايي؟ سؤال ديگري که ديروز مطرح شد عوامل تأثيرگذار بر رد بودجه در مجلس بود. فاطمه حسيني، عضو کميسيون اقتصادي و تلفيق بودجه، در‌اين‌باره به «شرق» گفت:‌ «بايد توجه داشت که لايحه بودجه 99 ابتدا در کميسيون تلفيق با مخالفت جدي مواجه شد. در آن مقطع ايرادهاي مخالفان بعضا فني و شکلي بود و ابعاد مختلف بودجه را دربر مي‌گرفت و بعضا در آن شرايط اين مخالفت‌ها به نظر سياسي مي‌رسيد. چرا‌که مخالفان در قبال اشکالاتي که به لايحه وارد مي‌کردند، راهکاري ارائه نمي‌دادند. ديديم که راهکارها و پيشنهادهاي درآمدي مطرح‌شده شکاف‌هاي هزينه را در كميسيون تلفيق برطرف نمي‌کرد تا بدين وسيله جايگزيني مناسب براي برخي از منابع خوش‌بينانه شود. در آن مقطع ما تلاش کرديم تا لايحه تصويب شود تا از بي‌برنامگي مالي دولت در شرايط تحريمي جلوگيري شود و در نهايت نيز با رأيي شکننده‌ اين اتفاق افتاد. به‌هر‌حال اين مخالفت‌ها ادامه پيدا کرد و به صحن مجلس رسيد». حسيني ادامه داد: «اما درباره رد کليات بودجه در صحن دو عامل ديگر هم در اين فاصله تأثيرگذار بود. عامل اول نتايج و فرايند انتخابات مجلس يازدهم بود که بر مجلس تأثير گذاشت و وقفه‌اي بين گزارش نهايي کميسيون تلفيق و مطرح‌شدن آن در صحن انداخت. عامل ديگر شيوع ويروس کرونا بود که شرايطي خاصي را به وجود آورد. به هر حال جلسه علني مجلس براي بررسي کليات بودجه طبق برنامه قبلي برگزار شد و اکثريت نمايندگان به کليات بودجه رأي ندادند». محمد کاظمي، ديگر عضو کميسيون تلفيق هم گفت: «فکر نمي‌کنم ارتباطي به کرونا داشته باشد؛ چرا‌که در کميسيون تلفيق نيز بودجه با رأي ناپلئوني تصويب شد. البته ممکن است عامل کرونا بي‌تأثير هم نباشد، اما از همان مقطع احتمال رد بودجه در صحن وجود داشت. در نهايت نيز در صحن بحث‌هاي موافق و مخالف مطرح شد و لايحه رأي نياورد». او اضافه کرد که «عمده‌ترين دليل مخالفان نيز از همان مقطع بحث تحقق منابع درآمدي و هزينه‌ها در بودجه بود». اميرآبادي ليست فرستاد بعد از رأي مجلس به بودجه 99 سايه کرونا همچنان بر فضا حاکم بود. اغلب نماينده‌هاي حاضر در صحن با ماسک و دستکش‌ تردد مي‌کردند. احمد اميرآبادي هم وقتي به جايگاه خود در هيئت‌رئيسه بازگشت، بعد از مدتي مجلس را ترک کرد. ضدعفوني‌کردن ميز، صندلي و ميکروفن اميرآبادي بعد از ترک مجلس موجب گمانه‌زني‌هاي زيادي شد. يکي از نمايندگان به «ايسنا» گفت اميرآبادي به کرونا مبتلا شده است. اما او در اظهارنظري اين شايعه را رد کرد و درباره ضدعفوني‌کردن ميز و صندلي‌اش هم گفت که «غلط کردند همچين کاري کردند. اشتباه کردند. به من چه مربوط است». او از ادعايش مبني بر جان‌باختن 50 نفر در قم بر اثر ابتلا به كرونا هم عقب‌نشيني نکرد. اميرآبادي به «ايلنا» گفت «اسامي ۴۰ نفر از فوت‌شدگان را به معاون وزير داده‌ام و حالا بايد منتظر استعفاي وي باشيم». ايرج حريرچي معاون وزير بهداشت اعلام کرده بود که «اگر تعداد کشته‌شدگان قم، نصف يا يک‌چهارم عدد اعلام‌شده نماينده قم باشد» استعفا مي‌دهد. اما تا لحظه تنظيم اين گزارش نسبت به اين اظهارنظر واکنشي نشان نداد. حسين‌زاده: مسئولان به جاي تذکر به مردم گزارش بدهند عبدالکريم حسين‌زاده نايب‌رئيس فراکسيون اميد درباره اظهارنظر اميرآبادي به «شرق» گفت که اين نقطه آغاز بسيار خوبي براي شفاف‌سازي است. او در توضيحاتي که در ادامه مي‌خوانيد، گفت: «اين نقطه آغاز بسيار خوبي براي شفاف‌سازي است. چراکه اگر اسامي منتشر شود از طريق کد ملي به راحتي مي‌توان به پرونده پزشکي اين افراد دسترسي پيدا کرده و حقيقت را بيان کرد. واقعيت اين است که مسئولان ذي‌ربط در بي‌تفاوتي کامل به سر مي‌برند. من به عنوان يک مسئول خود را شرمسار مردم مي‌بينم. اعتماد و روحيه جمعي مردم بعد از حوادث آبان ماه و سقوط هواپيماي اوکرايني آسيب ديده است. اين آسيب با تنزل ميزان مخاطره ويروس قابل ترميم نيست. اينکه مدام به مردم گفته شود همه چيز تحت کنترل است و نگران نباشند، تکرار اين جملات نتيجه عکس دارد و مردم احساس مي‌کنند که هيچ‌کاري انجام نشده است. مسئولان به جاي تذکر به مردم گزارش داده و به واسطه گزارش عملکرد به مردم اطمينان دهند که اوضاع تحت کنترل است. اينکه چه اقداماتي انجام شده است؟ چه ميزان ذخيره ماسک و امکانات بهداشتي وجود دارد؟ استان‌هاي کشور چقدر به لحاظ پزشکي و مديريت بحران توانايي مقابله با ويروس را دارند؟ در حوزه آموزش چه اقداماتي انجام شده است؟ همه اينها مواردي است که در هر گزارش بايد به صورت دقيق و شفاف بيان شود. نکته ديگر درباره مسئله مديريت بحران است. براي مواجهه با هر اتفاق يا رخدادي که بحران نام بگيرد سه مرحله وجود دارد که شامل قبل از بحران، هنگام بحران و پس از آن مي‌شود. قبل از رخداد بايد تمام امکانات و انرژي براي پيشگيري به کار گرفته شود و همه فرصت‌هاي شيوع را از ويروس بگيريم. ما در اين حوزه کاملا ناکارآمد بوديم. چراکه اين مدت و در جريان همه اتفاق‌ها و مناسبت‌ها کمترين ملاحظات و کمترين امکان‌هاي پيشگيري لحاظ نشد. در ادامه نيز در مهار و جلوگيري از شيوع ويروس و در حوزه آموزش شهروندان نيز نتوانستيم کارآمد باشيم. نکته اينجاست که در اين شرايط اگر فاجعه‌اي رخ دهد، در سطح کشور است و به صورت نقطه‌اي و در مناطقي محدود نيست. بنابراين با تداوم اين وضعيت و با توجه به امکانات بهداشتي و پزشکي، سرويس‌هاي خدماتي و آموزشي فاجعه‌اي رقم خواهد خورد. به طور مثال توجه کنيد که کارگاه‌هاي شهر قم حوالي فرودگاه امام است و کارگران چيني آنجا حضور دارند. نيروهاي خدماتي آنجا عمدتا در شهرهاي پيراموني مثل رباط‌کريم و اسلامشهر هستند که توجهي به آن نشده است. از سوي ديگر از بررسي مسئوليت هواپيمايي ماهان در اين بحران نيز نمي‌توان گذشت. بايد اين موضوع به صورت دقيق و شفاف مورد پيگيري قرار بگيرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.