|

تصمیم آخر

شرق: بودجه 99 نه به سال 98 رسید و نه مسئولیتش بر گردن مجلس دهم افتاد. دیروز نمایندگان مجلس بودجه 99 را با 114 رأی مخالف رد و تصویب آن را به سال آینده موکول کردند. مخالفان از جمله دلایل خود برای ردکردن لایحه را مسائلی مانند نداشتن شفافیت، نداشتن عدالت اجتماعی، توجه‌نکردن به اشتغال‌زایی، تطابق‌نداشتن بودجه با اسناد بالادستی، ادغام یارانه‌های نقدی و کمک‌معیشتی، درنظرنگرفتن شرایط جنگ اقتصادی، میزان فروش نفت خام، میزان فروش اموال دولتی، میزان انتشار اوراق، میزان درآمدهای مالیاتی و... مطرح کردند. با این حساب احتمالا مجلس بودجه دو دوازدهم تصویب کند تا دولت در اردیبهشت‌ماه لایحه را به مجلس ارائه دهد. البته ترجیح دولت این است که بودجه به همین مجلس برسد، زیرا تا مجلس بعدی شکل بگیرد و کمیسیون تلفیق، برنامه و بودجه تشکیل شود، عملا سال ۹۹ به اتمام می‌رسد. این دومین‌بار است که در دهه‌های اخیر این اتفاق می‌افتد؛ یک بار دیگر هم در دولت احمدی‌نژاد درباره بودجه سال 91 این اتفاق رخ داد. بودجه‌ای که به ‌جنجالی‌ترین بودجه تاریخ ایران معروف شد، ماجرایی که از تأخیر ۵۷ روزه دولت در تحویل لایحه بودجه به مجلس آغاز شد و گفته ‌می‌شد رد بودجه در مجلس یک تبانی بوده است.به گزارش «شرق»، لایحه بودجه کل کشور سال 99 در دستور کار جلسه علنی صبح دوشنبه مجلس شورای اسلامی قرار گرفت و نمایندگان با 67 رأی موافق، 114 رأی مخالف و سه رأی ممتنع از مجموع 191 نماینده حاضر با کلیات لایحه بودجه سال 99 مخالفت کردند. محمدتقی فیاضی در گفت‌وگو با «شرق» دراین‌باره می‌گوید: ما این تجربه را در دولت احمدی‌‌نژاد هم داشتیم، در ریاست جمهوری او و تقدیم بودجه سنواتی، چند باری در کمیسیون تلفیق رد شد، دکتر لاریجانی پادرمیانی کردند و در کمیسیون تصویب شد؛ اما بودجه سال 91 هم در کمیسیون تلفیق و هم در صحن رد شد و به دولت که اعلام شد، آقای احمدی‌نژاد قبول نکرد، زیرا براساس قانون باید بودجه چنددوازدهم می‌داد، این اتفاق از سمت دولت نیفتاد و نمایندگان خود دست‌به‌کار شدند و یک طرح دادند و شورای نگهبان هم بنا به مصلحت تصویب کرد.او ادامه داد: آیین‌نامه مربوط به این اتفاق هم ابهام دارد. درصورتی‌که کلیات بودجه در صحن علنی رد شود، لایحه برای رفع ایرادها مجددا به دولت برمی‌گردد، در چنین شرایطی کار سخت‌تر می‌شود و ممکن است نیاز باشد لایحه سه‌دوازدهم دیگری برای سه‌ماهه دوم سال به مجلس داده شود. همچنین کمیسیون تلفیق موظف است گزارش خود را ارائه کند؛ اما اکنون در کمیسیون تلفیق بودجه تأیید شده و در صحن رد شده است. کمیسیون تلفیق باید مجددا گزارش خود را اصلاح کند یا دولت لایحه جدید بدهد.او درباره فضای مجلس در تصمیم‌گیری بودجه‌ای گفت: شرایط مجلس خیلی خاص است، حدود 60 نفر از نمایندگان فعلی در مجلس بعدی هستند. سایر نمایندگان خیلی انگیزه ندارند و جالب است در جلسات صحن حدود صد نماینده نبودند و صحن با 190 نفر اداره می‌شد. به‌هرحال‌ مجلس شبیه یک مجلس عوام است و افراد عمدتا با شعارهای پوپولیستی می‌آیند و رأی می‌آورند.

بخش اعظم مشکلات فعلی اقتصادی است و نمایندگان تحت فشار از طرف مردمی هستند که به آنها رأی داده‌اند؛ بنابراین نمی‌توانیم تصمیم مجلس برای رد بودجه را چندان از سر تخصص و انتقاد به بودجه مفروض بگیریم. بودجه 99 به‌طور خاص چون درآمدهای نفتی قطع و کاسته شده و باید به سمت درآمدهای غیرنفتی مثل عوارض و مالیات حرکت کند، از طرف دیگر همین نمایندگان کلی تکالیف در قانون ششم تعیین کردند که معلوم نیست برای آن تکالیف از کجا باید تأمین مالی کنند، مجبور شدند با سلب مسئولیت از بودجه و رد آن محل انتقاد را به دولت بازگردانند. او درباره مفاد بودجه 99 توضیح داد: واقعیت این است که جزئیات لایحه بودجه 99 نمی‌تواند قانون و اسناد بالادستی را اجرا کند. پیش‌بینی‌های فروش اموال و اوراق از جمله مسائلی است که محل انتقاد است؛ اما نمایندگان هم درعین‌حال صادقانه برخورد نمی‌کنند. باید متوجه باشیم که تحریم‌ها تحریم دولت نیست، تحریم کشور است. اتکای بودجه به نفت یک موضوع تاریخی است و ساختار و زیرساخت‌های لازم بودجه متکی به مالیات به وجود نیامده و هم دولت و هم مجلس در این مشکلات سهیم هستند. فیاضی مهم‌ترین بحران بودجه 99 را در غیرواقعی‌بودن درآمدها و واقعی‌بودن هزینه‌ها می‌داند. او توضیح داد: هزینه‌های جاری عمدتا 70 درصدش حقوق و دستمزد است و درباره هزینه‌های عمرانی هم کلی طرح ملی و استانی داریم که شاید به قیمت فعلی 400 هزار میلیارد تومان برای تکمیل آن نیاز است. در مقابل منابع دولت ناپایدار است ولی هزینه‌هایش اجتناب‌ناپذیر است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.