|

پس از ورود ايران به ليست سياه FATF بازار ملتهب شد

شوک ارزی در غیاب بازار‌گردان

شرق: ورود ايران به ليست سياه FATF از يك طرف و شيوع كرونا در جهان به‌ويژه در چين، سايه خود را به ‌طور مستقيم و غيرمستقيم بر مبادلات ارزي كشور گذاشته است. بازار ارز در ايران در پي شوك اوليه ورود ايران به ليست سياه FATF هم سبب شد تا دلار از 15هزار‌و 500 هم عبور كند و پيش‌بيني دلار فردايي در روز يكشنبه حتي به 15‌هزار‌و 800 تومان هم برسد؛ هرچند اين التهاب دوباره در بازار كاغذي خوابيد و پيش‌بيني‌ها روي 15‌هزار‌و 300 تومان تا حدودي به ثبات رسيد. با‌اين‌حال پيش‌بيني‌ها اين است كه دلار اين شوك را حتي هرچند تا سه هزار تومان تجربه كند؛ اما دوباره روند كاهشي به خود ببيند و به ثبات در محدوده 14 هزار تومان برسد. با‌اين‌حال كارشناسان مي‌گويند كه اين تنها مشكل نيست كه بايد نگران آن بود و مشكلات وخيم اقتصادي ايران، بسيار پيچيده‌تر از آن است كه محدود به ورود به ليست سياه FATF شود و اين وخامت اوضاع، بازار ارز را در غياب ذخاير كافي ارزي، قطعا به بالاتر از 20 هزار تومان در آستانه تابستان 99 خواهد كشاند. برخي صرافان هم به «شرق» مي‌گويند تا وقتي آقايان بازار را كنترل مي‌كنند، نمي‌توان هيچ‌‌گونه پيش‌بيني مشخصي ارائه داد؛ اما از نظر او هم دلار بالاي 20 هزار‌توماني در سال آينده، اصلا دور از ذهن نيست. ‌روند دلار صعودي است محسن قادري، تحليلگر بازار ارز، در گفت‌وگو با «شرق» مي‌گويد: بازار ارز در اين روزها تا اتفاق مساعدي رخ ندهد، «بالايي» است؛ زيرا تا گشايشي در روابط بانكي و فروش نفت حاصل نشود؛ حتي اگر قيمت دلار از لحاظ منطقي نيز در بازه 13 هزار تومان باشد، از‌آنجا‌‌كه بازار در شرايط نرمالي نيست، نمي‌توان اين روند را متعادل كرد. قادري در ادامه مي‌‌افزايد: در‌حال‌حاضر برای فروش نفت دچار مشكل جدي هستيم و براي آن ميزاني كه به‌ فروش مي‌رسد، هم با نصف قيمت با سختي فراوان به كشور وارد مي‌كنيم. با اين شرايط مشخص است كه تقاضاي دلار افزايش يافته و قيمت نيز صعودي مي‌شود. از سوي ديگر بعد از رخدادهاي سال جاری و فشاري كه اقتصاد ايران به ‌واسطه روابط سياسي محدود‌شده ايران، متحمل شد، سرعت خروج سرمايه نيز بيشتر شده و مزيد بر علت است. ‌‌شوك FATF به ثبات مي‌رسد او با اشاره به ورود ايران به ليست سياه FATF مي‌گويد: ورود ايران به ليست سياه FATF فقط يك شوك است و با وجودي‌ كه روند افزايش نرخ ارز را پس از آن شاهد خواهيم بود؛ اما در‌هر‌حال در يك رقم به ‌ثبات مي‌رسد. اگر اكنون دلار از 15هزار‌و 800 تومان فراتر رفته، ممكن است دوباره به 14هزار‌و 500 تومان بازگردد؛ اما به‌ تبع شرايط غير‌نرمال كنوني در اقتصاد كشور، قطعا روند صعودي را دوباره در پيش خواهد گرفت. قادري با بيان اينكه نمي‌توان روابط عادي سياسي با جهان نداشت و انتظار داشته باشيم اقتصاد نيز روند عادي را در پيش خواهد گرفت، ادامه مي‌دهد: نمي‌توان در چنين شرايطي انتظار داشت كه اقتصاد كشور سالم و عادي باشد؛ آن‌هم در شرايطي كه فساد در اقتصاد ايران رخنه كرده است. ‌‌سايه كرونا بر خريد نفت از ايران از او درباره ايجاد تعادل از سوي بازيگر اصلي مي‌پرسم و او پاسخ مي‌‌دهد: دولت در‌حال‌حاضر به دليل محدوديت‌هايي كه به آنها اشاره شد، ذخيره ارزي كافي ندارد كه به بازار تزريق كرده و آن را به تعادل برساند. وقتي دولت نمي‌تواند نفت خود را بفروشد و پول آن را وارد كشور كند، بايد در انتظار اوضاع به‌مراتب وخيم‌تري باشيم. اگر ماجراي كرونا براي چين ادامه يابد، به ‌سبب افت رشد اقتصادي چين، هم روي قيمت نفت و هم تقاضاي نفت در جهان اثر خواهد گذاشت. به تبع آن بايد شاهد كاهش خريد نفت از ايران از سوي چين هم باشيم. همه اين حلقه‌ها به يكديگر متصل است و نمي‌توان آنها را ناديده گرفت. او با اشاره به توان اندك دولت براي كنترل بحران ارزي تصريح مي‌كند: دولت اكنون در تلاش است كه با به‌دست‌آوردن ارز محدود، دخل‌و‌خرج خود را پوشش دهد و ارز مردم را تا حدودي تأمين كند و به سبب شرايط موجود، كار خاصي نمي‌تواند بكند. اگر رئيس‌كل بانك مركزي تلاش مي‌كند بازار ارز را هندل كند؛ اما وقتي اختيارات محدودي دارد و بسياري از عوامل دست او نيست، نمي‌تواند كار خاصي كند. ‌‌دلار مرز 20 هزار تومان را رد مي‌كند؟ يك صراف در گفت‌وگو با «شرق» هم با گلايه از شرايط موجود مي‌گويد: بهتر است از آقايان بپرسيد كه بازار به كجا مي‌رود. عرضه و تقاضا دست بانك مركزي است و ما مجبوريم تبعيت كنيم. او در اين گفت‌وگو از سردر‌گمي موجود در بازار مي‌گويد و مي‌افزايد: الان كه بازار ملتهب است و روند بازار ارز هم صعودي است، آقايان در بازار حضور ندارند. اين معلوم مي‌كند كه بازار دست خودشان است. اين صراف مي‌گويد: بازار اصلا پيش‌بيني‌پذیر نيست. وقتي آقايان بر بازار مسلط هستند، هر سازي بزنند، ما هم بايد با آن برقصيم. او البته در كنار اين كنايه مي‌گويد: سال گذشته دلار تا 20 هزار تومان هم رفت؛ اما بعد تا 9 هزار تومان هم كاهش پيدا كرد. در سال جاری زماني نمانده؛ اما سال بعد احتمالا دلار دست‌کم به 20 هزار تومان برسد. ‌‌ورود به ليست سياه FATF بازار ارز را متأثر نمي‌كند یک تحلیلگر مسائل ارزی در گفت‌وگو با مهر در بررسي اثر ورود ايران به ليست سياه FATF مي‌گويد: قرار‌گرفتن نام ایران در لیست سیاه FATF، اثری بر بازار ارز نخواهد داشت. تعلیق ایران از لیست سیاه، گشایشی ایجاد نکرده بود که حالا نگران آن باشیم. مجید شاکری با تأکید بر اینکه بیش از اینکه قرار‌گرفتن نام ایران در لیست سیاه FATF تأثیر منفی بر بازار ارز ایران داشته باشد، کندی تجارت خارجی چین و کاهش تبدیل ذخایر یوآنی به دلار اثر بر نوسانات بازار داشته است، گفت: اگرچه تفکیک اثرگذاری قرار‌گرفتن نام ایران در لیست سیاه گروه ویژه اقدام مالی(FATF) و اثرگذاری کندی تجارت چین، خیلی کار راحتی نیست؛ اما در مجموع به لحاظ فنی، چیزی در بازار آزاد ارز تغییر نمی‌کند؛ به این معنا که با توجه به اینکه تعلیق قرار‌گرفتن نام ایران در لیست سیاه به صورت چهار‌ماهه بوده است، در این مدت هیچ‌گونه رابطه کارگزاری جدید و پایداری، امکان تولید نداشته و این امر، ریسک بالایی را به کشور تحمیل کرده بود. در واقع با این تعلیق، هیچ گشایشی ایجاد نشده بود که حالا بخواهیم نگران آن باشیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.