|

وزراي خارجه هلند و اتريش به ايران آمدند‌

تهران- آمستردام در دوران بعد از تنش

شرق: وزير خارجه هلند ديروز به ايران آمد. استف بلوک، ديروز، شنبه، در تهران با وزير خارجه ايران دو دور و نيز با رئيس‌جمهور ايران ديدار و گفت‌وگو کرد. اين سفر وزير خارجه هلند به تهران دو سال بعد از سفر وزير خارجه پيشين اين کشور و نيز پس از چالش‌هايي صورت مي‌گيرد که از اوايل سال ۹۷ تا اواسط ۹۸ بين تهران و آمستردام رخ دادند. سيخريد کاخ، سلف بلوک، دوم اسفند ۹۶ در سفر به تهران با وزير امور خارجه ايران ديدار کرده بود. ديروز همچنين تهران ميزبان الکساندر شالنبرگ، وزير خارجه اتريش بود. نشريه کرونن اتريش، اين سفر را سفري با هدف نجات برجام توصيف کرده‌ است. شالنبرگ نيز مانند همتاي هلندي خود ديدار با وزير خارجه و رئيس‌جمهور ايران را در برنامه داشت. او ديروز پيش از عزيمت به تهران به خبرنگاران اتريشي گفت اوضاع در خليج فارس به‌شدت تنش‌آلود است و خروج کامل ايران از برجام مي‌تواند خطر غيرقابل‌محاسبه‌اي را براي اروپا و اتريش از طريق مسابقه تسليحاتي در منطقه به بار بياورد. شالنبرگ که کشورش در سال ۲۰۱۵ محل امضاي توافق هسته‌اي ايران و کشورهاي 1+5 شامل آمريکا، بريتانيا، فرانسه، چين، روسيه و آلمان بود، گفت: «دقيقا به‌خاطر اينکه توافق هسته‌اي در وين به امضا رسيده است، ما مسئوليت ويژه‌اي داريم که براي نجات آن فعاليت کنيم». در دوران مذاکرات ۱۸ ماهه برجام، بيش از يک سال از گفت‌وگوها در وين اتريش و با ميزباني هتل معروف کوبورگ انجام شد. وزير خارجه هلند، همچنين در اين سفر به اصفهان هم رفت تا از اماکن تاريخي و فرهنگي اين شهر بازديد و با استاندار اصفهان ديدار و گفت‌وگو کند. به گزارش اداره کل اطلاع‌رساني و امور سخنگويي وزارت امور خارجه، در ديدار دو وزير خارجه، طرفين با اشاره به روابط خوب و سنتي دو کشور خواهان گسترش روابط دوجانبه شدند. دور اول گفت‌وگوهاي وزراي امور خارجه ايران و هلند برگزار شد، دور دوم گفت‌وگوهاي دو مقام پس از ديداري خصوصي، با تبادل‌نظر درخصوص مهم‌ترين مسائل دوجانبه، منطقه‌اي و بين‌المللي ادامه يافت.‌ وزارت خارجه اعلام کرده که «برجام، اينستکس، ابعاد ترور سردار سليماني، شرايط جاري در عراق، افغانستان، يمن و سوريه و نيز سانحه سقوط هواپيماي اوکرايني از مهم‌ترين محورهاي گفت‌وگوي ظريف و بلوک بود». وزير امور خارجه هلند با هدف رايزني‌هاي دوجانبه و هم‌زمان با بحبوحه تنش‌هاي منطقه‌اي، به خاورميانه آمده ‌است تا با مقامات ايران، عربستان سعودي و امارات متحده عربي رايزني کند. ديداري به معناي عبور از تنش سفر وزير خارجه هلند به ايران بيش از هر چيز مي‌تواند متضمن اين پيام باشد که دو کشور از درگيري‌هايي که در يکي، دو سال اخير در روابط دوجانبه‌شان داشته‌اند عبور کرده‌اند. بهار و تابستان ۹۷، آغاز چالشي بود که به اخراج ديپلمات‌هاي دو کشور منجر شد. وزارت خارجه و وزارت کشور هلند ايران را به دست‌داشتن در ترورهاي سياسي در خاک هلند متهم کردند. اتحاديه اروپا در نتيجه اين ماجرا تحريم‌هايي عليه ايران اعلام کرد و هلند دو ديپلمات ايران را در همين رابطه اخراج کرد. ايران ضمن رد اين اتهام، اخراج ديپلمات‌هاي ايران از سوي هلند را غيرقانوني خواند و در واکنش، دو ديپلمات هلندي را از تهران اخراج کرد. هلند سفير خود را از تهران فراخواند و سفير ايران را نيز براي توضيح احضار کرد. ايران نيز سفير خود را براي مشورت به تهران فراخواند و سفير هلند را در اعتراض به تجمع و حمله به سفارت ايران در هلند احضار کرد. تارشدن روابط در جريان اين ماجرا به همين ترتيب ادامه پيدا کرد.همان زمان برخي رسانه‌ها گزارش دادند، يکي از کشته‌شده‌هاي اين پرونده با نام علي معتمد، همان محمدرضا کلاهي است که عامل انفجار دفتر حزب جمهوري اسلامي در تيرماه ۶۰ خوانده مي‌شد و در سال ۲۰۱۵ خارج از منزلش توسط دو فرد مسلح کشته‌ شده بود، اما در تير ۹۸، دادگاه پرونده قاتلان معتمد يا کلاهي، ضمن صدور حکم حبس ابد اعلام کرد ارتباطی ميان اين قاتل و ايران نيافته‌ است. عامل اصلي اين قتل که با نام «نوفل ف» معرفي شد، يک قاتل حرفه‌اي معرفي شد و به دليل ساماندهي اين قتل حکم حبس ابد گرفت. هلندي‌ها در واکنش به اعتراض وزير خارجه ايران در زمينه اقدام عليه ديپلمات‌هاي اين کشور علي‌رغم فقدان شواهد دادگاهي مدعي شدند سازمان‌هاي اطلاعاتي شواهد لازم را يافته‌اند، اما به دليل محرمانه‌بودن نمي‌توانند اين شواهد را به دادگاه ارائه دهند. اين ماجرا البته آن زمان به چالش‌هايي در صحنه‌هاي سياست داخلي دو کشور هم منجر شد. در ايران مخالفان ظريف او را به واکنش ضعيف به اقدامات هلند متهم کردند و در هلند، نمايندگان پارلمان از دولت مي‌پرسيدند اگر واقعا مقتول کلاهي بوده‌ است، چطور دولت هلند به عامل يک انفجار تروريستي با قربانيان بسيار اجازه اقامت داده ‌است. همين فشار پارلمان البته باعث شد دولت هلند مايل به بسته‌شدن اين پرونده باشد. کمي بعد از اين ماجرا فروکش‌کردن تنش‌ها آغاز شد. شنيده‌ها حاکي است هلند يک ديپلمات جديد به تهران فرستاد و ايران نيز کمي بعد ديپلماتي راهي آمستردام کرد. پاييز امسال، سيدعباس عراقچي، معاون وزير خارجه ايران راهي آمستردام شد. به گفته منبعي آگاه به «شرق»، در نتيجه توافقي در همين سفر، دو طرف براي پرشدن جاي خالي ديپلمات‌هايي که در آن ماجرا اخراج شدند اقدام کنند. حالا بالاخره شخص وزير خارجه هلند به تهران آمده و با مقامات ايران ديدار کرده‌ است تا به نظر برسد ماجراهاي سال گذشته به تاريخ پيوسته‌اند. روحاني: آماده‌ايم با اتحاديه اروپا راجع به مسائل منطقه گفت‌وگو کنيم حسن روحاني، رئيس‌جمهور ايران، در ديدارش با بلوک گفت: «علاقه‌مند توسعه روابط سياسي و اقتصادي با هلند هستيم». روحاني خاطرنشان کرد: «سياست خارجي ما بر مبناي تعامل سازنده با کشورهاست و علاقه‌منديم روابط با اتحاديه اروپا گرم‌تر باشد». رئيس‌جمهور با اشاره به اعمال تحريم‌هاي غيرقانوني و یک‌جانبه آمريکا عليه ايران، اظهار کرد: «تحريم‌هاي ظالمانه آمريکا حتي دارو و غذاي مردم ايران را نيز در برگرفته و انتظار اين است که ملت‌هاي آزاده دنيا با صداي رسا اين تحريم‌هاي غيرقانوني را محکوم کنند». روحاني در ادامه با اشاره به خروج یک‌جانبه آمريکا از برجام، افزود: «ما معتقديم که توافق هسته‌اي به نفع منطقه و جهان بود و اقدام آمريکا به ضرر همه و حتي مردم خود آمريکاست و در ۲۱ ماه گذشته از خروج آمريکايي‌ها از برجام، متأسفانه اتحاديه اروپا نتوانسته گام مؤثري در راستاي روابط دوجانبه و اجراي تعهداتش در برجام بردارد». رئيس‌جمهور همچنين ريشه ناامني در منطقه را حضور و رفتار آمريکا نسبت به منطقه دانست و تصريح کرد: «پارلمان عراق به خروج آمريکايي‌ها از اين کشور رأي داده است، حضور نيروهاي آمريکايي در سوريه برخلاف مقررات و خواست دولت اين کشور است و در کشورهاي ديگر از جمله افغانستان نيز مردم با حضور آمريکايي‌ها در کشورشان مخالف هستند». روحاني تصريح کرد: «اگر آمريکا دست از اقدامات تروريستي و دخالت‌هاي نادرست خود بردارد، منطقه ما به‌طور طبيعي امن خواهد بود». او تأکيد کرد: «اصول سياست ما اين است که امنيت منطقه بايد توسط خود کشورهاي منطقه حفظ شود و حضور نيروهاي خارجي در منطقه خليج فارس تحت عنوان ائتلاف‌هاي مختلف را براي امنيت منطقه مفيد نمي‌دانيم». روحاني با بيان اينکه کاملا آمادگي داريم با اتحاديه اروپا راجع به مسائل منطقه گفت‌وگو کنيم، افزود: «با توجه به اينکه هلند ميزبان حقوق‌دانان بزرگ دنيا در دادگاه لاهه است، مي‌توانيم با منطق و زبان حقوقي با هم درخصوص امنيت منطقه گفت‌وگوهاي خوبي داشته باشيم». تأکيد بلوک بر توسعه روابط اقتصادي وزير امور خارجه هلند در ديدار با روحاني، توسعه روابط دو کشور در همه زمينه‌ها از جمله روابط اقتصادي را مورد تأکيد قرار داد و با اشاره به ملاقات خود با نمايندگان شرکت‌هاي هلندي در تهران، ابراز اميدواري کرد که کشورش بتواند نقش و مشارکت فعال‌تري در اينستکس ايفا کند. بلوک با تأکيد بر ضرورت حفظ برجام به‌عنوان يک توافق بين‌المللي، افزود: «ما به‌صورت آشکار و خصوصي به آمريکايي‌ها گفته‌ايم که خروج آنها از برجام کار درستي نبوده است». وزير امور خارجه هلند با بيان اينکه کشورش براي حفظ برجام تلاش خواهد کرد، گفت: «براي اين منظور بايد به گفت‌وگوها ادامه دهيم و مذاکره مي‌تواند راه‌حل مشکلات و اختلافات باشد». بلوک در اصفهان: شرايط مساعدي براي گسترش تبادلات اقتصادي داريم وزير امور خارجه هلند در سفر اصفهان و در ديدار با استاندار اصفهان گفت: «ايران و هلند شرايط مساعدي براي گسترش تبادلات اقتصادي دارند و روابط سياسي بايد ميان دو کشور توسعه يابد». به گزارش ايسنا، بلوک در ديدار با عباس رضايي، اظهار کرد: «دليل حضور بنده در ايران و اصفهان گسترش روابط ديپلماتيک است. اين ديدارها در شرايط کنوني جهان مي‌تواند موجب تحکيم روابط ميان دو ملت شود». او ابراز اميدواري کرد: «روابط ايران با جهان مانند گذشته دوباره برقرار شود. هر دو کشور ايران و هلند شرايط مساعدي براي گسترش تبادلات اقتصادي و سياسي دارند و خوشحالم که در اين شرايط هنوز ارتباطات مردمي ميان دو ملت برقرار است». بلوک ادامه داد: «هلندي‌ها عاشق بازديد از ايران و اصفهان هستند اما تنش‌هايي که در ماه ژانويه به وجود آمد، محدوديت‌هايي را در سفر به ايران ايجاد کرد که البته اين مشکل برطرف خواهد شد». وزير امور خارجه هلند با اشاره به ديدارهايش با رئيس‌جمهور و وزير خارجه ايران گفت: «درباره کاهش تنش‌ها در منطقه گفت‌وگو خواهيم کرد». او افزود: «با تجار هلندي ساکن ايران صحبت خواهم کرد و از نظرات آنان بهره خواهم برد. قطعا تجار هلندي در ارتباط تجاري با ايران آزاد هستند و فقط در موارد نظامي نمي‌توانند با ايران همکاري کنند». بلوک خاطرنشان کرد: «در مبادلات کشاورزي با ايران آزادي کامل داريم و فقط سيستم پرداخت نقدي را بايد مورد بررسي قرار دهيم تا متوجه شويم، پرداخت چگونه انجام مي‌شود». وزير امور خارجه هلند ابراز اميدواري کرد تا ايران به کاهش تنش‌ها در منطقه کمک کند. ايران سابقه تاريخي درخشانی دارد و اين موضوع را به‌خوبی مي‌دانيم. خبرگزاري برنا گزارش داد رضايي نيز در ديدار با وزير امور خارجه هلند گفت: «روابط ايران و هلند بسيار اهميت دارد، اگرچه با تحريم‌ها و محدوديت‌هاي به‌وجودآمده اين روابط کاهش پيدا کرده است». استاندار تصريح کرد: «ما ظرفيت‌هاي خوبي در اصفهان در مباحث اقتصادي و گسترش صنعت توريسم داريم و اگر سياست‌هاي هلند اجازه دهد ظرفيت‌هاي خوبي براي سرمايه‌گذاري داريم که مايل هستيم از تجربيات هلند مثل گل و دانه‌هاي گياهي و صنايع آب‌رسانی که مورد علاقه اصفهان و هلند است استفاده کنيم». اولويت روابط اقتصادي سفر بلوک به اصفهان احتمالا چيزي بيش از يک سفر سياحتي بوده ‌است. از حرف‌هاي او و ميزبانش در اين سفر و نيز سرفصل صحبت‌هاي او در گفت‌وگو با رئيس‌جمهور مي‌توان نتيجه گرفت روابط اقتصادي و تجاري جايگاه بالايي در روابط هلند با ايران دارد. اين روابط البته مثل بسياري از ديگر کشورها در زمينه روابط با ايران تحت تأثير تحريم‌هاي ثانويه ايالات متحده است اما هلند از جمله کشورهايي است که در اين زمينه کمتر دغدغه‌ها و تلاش‌هاي سياسي دارد، در مقايسه با کشورهايي مثل بريتانيا و دو عضو اتحاديه اروپا يعني فرانسه و آلمان که در خط مقدم تعامل و تقابل اروپا با ايران هستند. در واقع مي‌توان گمانه‌زني کرد که همين موضوع از جمله دلايلي بوده ‌است که دو کشور در عبور از چالش‌ها يکي، دو سال اخير ظاهرا کار سختي پيش‌رو نداشته‌اند؛ چالش‌هايي که شايد اگر مثلا به‌جاي هلند بين ايران و فرانسه رخ داده ‌بود، ديرتر و سخت‌تر رفع مي‌شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.