فرمول همیشگی مواجهه با بحرانها
سامان موحدیراد: یکی دیگر از نگرانیهای سال 98 هم به واقعیت بدل شد و ایرانیها سال عجیب و پرمخاطره 98 را باید با سایه کرونا به پایان ببرند و به تعطیلات سال نو برسند. خیلی بعید نیست که عید نوروز سال 99 تحت تأثیر کرونا قرار بگیرد و حالتی شبیه آنچه یک ماه پیش و حین تعطیلات سال نو چینی در شهرهای چین رخ داد، در ایران هم اتفاق بیفتد. کرونا برای ما تا یک هفته پیش در حد شایعاتی بود که مدام تکذیب میشد. حالا اما از فاصله زمانی تأیید اولین مورد مثبتش تا اعلام مرگ دو نفر بر اثر این بیماری در ایران تنها چهار ساعت است. همین یکبارگی اطلاعرسانی درباره آن چیزی است که ما را کمی درباره این مسئله نگران میکند. در همه این سالها در ایران با بحران اطلاعرسانی رسمی درباره وقایع و حوادث مواجه بودیم. مسئلهای که موجب شده عامه مردم بیشتر شایعات و اخبار غیررسمی را باور کنند و همین باور منشأ اعمال و رفتارشان شوند. همین نگاه غالب بود که در ماجرای سقوط هواپیمای مسافری اوکراینی هم همه را به علت سقوط بدبین کرده بود و سرانجام بعد از چند روز اطلاعرسانی نادرست به مردم معلوم شد آنچه شایعه شده بود، حقیقت دارد. همین تجربههای مهم و حساس موجب میشود تا مردم باور عمومیشان را بر اساس بیاعتمادی به منابع رسمی شکل دهند و سعی کنند اخبار را از مراجع غیررسمی دنبال کنند. حالا و با توجه به تجربه نزدیک و پرهزینه در مسئله سقوط هواپیمای اوکراینی بار دیگر در مسئله کرونا در دام یک الگوی همیشگی درباره اطلاعرسانی این بیماری افتادیم. ظهر چهارشنبه رئیس مرکز روابط عمومی وزارت بهداشت اعلام کرد که دو مورد مثبت ابتلا به کرونا در قم شناسایی شده. دو ساعت قبلش معاون وزیر بهداشت در مصاحبهای با ایرنا اعلام کرده بود که هیچ موردی از کرونا در ایران مشاهده نشده. نقلقولی که از «علیرضا رئیسی»، معاون بهداشت وزیر بهداشت در یک ماه گذشته و بارها و بارها مشابهش را در خبرگزاریها دیدیم. اما یکباره و از زمان اعلام اولین نمونههای مثبت در ایران شاهد انتشار اخبار زیادی درباره کرونا در ایران بودیم؛ دو مورد مرگ در قم که گویا بعد از فوتشان بیماریشان تشخیص داده شد، نگرانیهایی را درباره گستره شیوع این بیماری در کشور ایجاد کرد. اعلام رسمی اینکه یکی از شش نفر مبتلايان به کرونا در کانادا زنی بود که یک ماه پیش از ایران به کانادا رفته هم نشان میدهد شیوع آن ویروس در ایران از همان روز چهارشنبه اتفاق نیفتاده است. همین سیل اخبار در سه روز گذشته و گسترش وحشتناک دامنه کرونا در کشور موجب شد تا نگرانیهای بسیاری در کشور در این زمينه ایجاد شود. برای خیلیها قابل پذیرش نیست که اخبار کرونا یکباره و از همین آخر هفته سر از رسانهها درآورده و همین مسئله بیاعتمادی را در میان مردم دامن میزند. به ویژه در این مورد خاص که برای مهار بیماری و جلوگیری از انتشار بیشتر آن بیش از هر چیزی به مشارکت مردمی نیاز داریم. لازمه جلب مشارکت عمومی و همراهی مردم در وضعیتهای بحرانی یکی هم این است که به آنها اطلاعات درست و دقیقی از آن اتفاق داده شود. این موضوع موجب میشود تا اعتماد مردم به نهادهای حاکمیتی که مسئولیت رسیدگي به امور را دارند بیشتر شده و حداقل مشارکت آنها برای کارها را جلب کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.