|

روايت وحشت

«از تابستان 2015، در آلمان زندگي مي‌كنم. فاصله موصل تا اربيل در شمال شرقي عراق با اتومبيل دو ساعت و از اربيل تا آلمان، فقط پروازي چهارساعته است، تا اينجا فقط چهار ساعت پرواز فاصله است. اما دو كشور، دو دنياي متفاوت را زندگي مي‌كنند: يكي در جنگ، ديگري در صلح. حتما فكر مي‌كنيد از بالاخره رفتن به جايي پر از صلح خيلي خوشحال بوده‌ام. اما كنارآمدن با اين دنياي جديد و غريب، براي من فرايند آساني نبوده است. براي اوين هم سخت است. و متاسفانه، در يك شهر ثبت‌نام نشديم، يعني نمي‌توانستيم با هم باشيم. اما با تلفن با هم در تماسيم و مرتبا در جريان زندگي هم هستيم». اين سطور بخش‌هايي است از روايت يكي از قربانيان جنگ داعش كه پس از رهايي از بحران مي‌خواهد به جريان عادي زندگي برگردد. جنگ‌ها در نقطه‌اي به پايان مي‌رسند اما تبعات و بحران‌هاي ناشي از آن گاهي تا چند نسل ادامه مي‌يابد. فريده خلف يكي از قربانيان داعش است كه پس از فرار از دل جنگ توانست خود را به آلمان برساند و بعد روايتش را از روزهاي سياه زندگي‌اش به دست دهد. فريده خلف اهل جامعه ايزدي روستاي كوچو در عراق است. تنها وقتي 19 سال داشت داعش به روستاي آنها حمله كرد و او و دوستانش را به بردگي برد و فروخت. خلف پس از آنكه توانست از دست نيروهاي داعش فرار كند خودش را به اردوگاه مهاجران عراقي رساند و به مادر و برادرانش پيوست و پس از آن در سال 2015 پناهنده آلمان شد. «دختري كه از زندان داعش گريخت» كتابي است كه در آن فريده روايتش از روزهاي جنگ را به دست داده است. اين كتاب حاصل مصاحبه‌هاي آندريا سي.هافمن نويسنده، خبرنگار و متخصص خاورميانه و وضعيت زنان در كشورهاي مسلمان با فريده خلف است و به شكلي داستاني روايت شده است. بخش اول كتاب، «آن‌گونه كه زماني بود»، به روزهاي پيش از حمله داعش مربوط است: «ما در كوچو، روستايي در دشت جنوب كوه سنجار در شمال عراق زندگي مي‌كرديم كه 1700 سكنه داشت. در بهار، حومه روستا غرق در رنگ‌هاي رنگين‌كمان است. اطراف روستا درختان و گياهان بسياري شكوفه مي‌دهد، همين‌طور علف‌هايي كه چوپانان بزهايشان را آنجا به چرا مي‌برند. در تابستان، گرما همه‌چيز را خشك مي‌كند و گياهان پژمرده مي‌شوند. به همين دليل روستائيان در اطراف كوچو چند بركه ايجاد كرده‌ بودند كه زمين‌هايمان را با آن‌ها آبياري مي‌كرديم. هر روز بايد باغمان را كه ديوارهاي بلند محصورش كرده بود هم آب مي‌داديم. اين يكي از كارهاي من بود. صبح و غروب شير آب روي تراس را باز مي‌كردم و به درختان مي‌پاشيدم.» تا پيش آنكه جنگ به اين روستا كشيده شود، زندگي سير طبيعي‌اش را طي مي‌كرده اما با در گرفتن جنگ همه‌چيز به يكباره عوض مي‌شود و تمام مناسبات معمولي و روزمره جايشان را به بحراني غيرقابل‌پيش‌بيني مي‌دهد. فريده خلف در اين كتاب، ماجراي هولناك دزديده‌شدنش از سوی نيروهاي داعش را شرح مي‌دهد و همچنين از روزهايي مي‌گويد كه به عنوان برده جنسي مورد سوء‌استفاده قرار مي‌گرفته است. با اين ‌حال، در روايت او مي‌بينيم كه او تنها نقش قرباني را نداشته و با مقاومت و نقش پررنگش براي نجات خود و دختران ديگر از مرگ، با شكنجه‌هاي مختلف روبه‌رو شده است. او بعد از آنكه موفق مي‌شود فرار كند، جسارت بيشتري پيدا و سرگذشتش را براي آندريا هافمن روايت مي‌كند. اين كتاب كه به نوعي خاطرات او از روزهاي اسارتش در دوران جنگ است، رگه‌هايي از اميد را در خود دارد و اين همان نكته‌اي است كه به او كمك كرده بود تا به ادامه زندگي و فرار از زندان داعش فكر كند. در بخشي از كتاب كه مربوط به لحظه فرار دختران از دست نيروهاي داعش است، مي‌خوانيم:‌ «فضايي وسيع در تاريكي مطلق پيش رويمان بود: صحرا. آنجا منتظر بقيه دخترها مانديم؛ قرارمان اين بود. و هر چهارتاي آنان موفق شدند. همگي دستان هم را گرفتيم تا كسي در تاريكي گم نشود؛ اوين در ابتدا و من در انتهاي صف. بعد شروع به دويدن كرديم. با پاهاي برهنه، مانند كورها مي‌دويديم و نمي‌ديديم رو به كدام سو مي‌رويم. سرما و رطوبت را كف پاهايم احساس نمي‌كردم. ناگهان صداي پارس سگان را جايي همان حوالي شنيدم. حتما سربازان داعشي حيوانات را بيرون اردوگاه مستقر كرده بودند تا به هر متجاوزي هشدار دهند. آيا به افسار بسته بودند؟ يا آزادانه پرسه مي‌زدند؟ آيا به ما حمله كرده و با دندان‌هايشان تكه‌تكه‌مان خواهند كرد؟ نمي‌توانستم سگ‌ها را جايي ببينم، اما با صداي پارس‌شان جهنمي از آشوب به پا كرده بودند. نه، نه! همه نگهبانان را بيدار مي‌كنند و آن‌ها هم فورا مي‌فهمند اشكالي وجود دارد و دنبال ما مي‌گردند. با همه توانمان، سريع‌تر دويديم».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.