|

گزارش «شرق» از موضوع لاینحل سگ‌های ولگرد

سگ‌های‌ کشنده

شرق: دو روز پیش، سگ‌های ولگرد یک پسربچه هشت‌ساله زباله‌گرد را در کاشف‌آباد میبد کشتند. این کودک و برادر 11‌ساله‌اش زمانی که مشغول جمع‌آوری زباله بودند، با حمله سگ‌های ولگرد مواجه شدند؛ برادر بزرگ‌تر فرار کرد و برادر کوچک‌تر طعمه سگ‌های ولگرد شد و جان باخت. مأموران فردای حادثه بخش‌هایی از پیکر این کودک را در منطقه کاشف‌آباد پیدا کردند. این حادثه در حالی رخ می‌دهد که سال گذشته نیز یک کودک افغانستانی به اسم نسیم، در این منطقه طعمه سگ‌های ولگرد شده بود. جست‌وجوی اخباری با این کلید‌واژه، ما را به سه گونه کلی خبر در فضای رسانه‌ها می‌رساند. گروه اول خبرهایی از این دست هستند؛ خبرهایی که حکایت از حمله سگ‌های ولگرد به انسان و حیوان دارند. گونه دوم، خبرهایی هستند که از معدوم‌کردن سگ‌های ولگرد از سوی شهرداری‌ شهرهای مختلف کشور خبر می‌دهند و گونه سوم نیز واکنش اعتراضی بخشی از مردم، فعالان حقوق حیوانات و گروه‌های مردم‌نهاد به این دست کشتارهاست. با‌این‌حال هیچ‌کدام از این رویدادها کمکی به حل مسئله سگ‌های ولگرد و جمعیت آنها و مضراتی که برای طبیعت دارند، نکرده است. از نگاه علمی، سگ‌های ولگرد و سگ‌های رها‌شده در طبیعت، گونه‌ای از حیوانات مهاجم و آسیب‌رسان هستند که خطرات فراوانی برای انسان و سایر حیوانات دارند. با‌این‌حال نگاه کلی که میان فعالان حقوق حیوانات وجود دارد، این است که باید با آنها مانند سگ‌های اهلی برخورد و از آنها حمایت کرد. از‌این‌رو، بسیاری در مناطق مختلف کمپین‌هایی برای حمایت از این حیوانات دارند و با جمع‌آوری پول، اقدام به توزیع غذا در مناطق محل تجمع آنها می‌کنند؛ موضوعی که البته به زیاد‌شدن جمعیت آنها در این مناطق منجر می‌شود. در همین حادثه‌ای که در میبد یزد رخ داد، گله سگ‌ها در محلی که نزدیک کشتارگاه شهر و محل دپوی برخی لاشه‌های حیوانی است، به این کودک حمله کردند. بنا بر اظهارات مردم، جمعیت سگ‌های ولگرد در این منطقه بسیار زیاد شده و مزاحمت‌های فراوانی برای مردم ایجاد کرده است. سگ‌های ولگرد تهدیدی برای حیات وحش در میان اخبار پراکنده‌ای که در طول سال درباره هجوم سگ‌های ولگرد منتشر می‌شود، خبرهایی هم از حمله این سگ‌ها به حیوانات به گوش می‌رسد. منطقه حفاظت‌شده سرخه‌حصار یکی از مناطقی است که هرازگاهی خبری از کشته‌شدن آهوهای این منطقه به وسیله سگ‌های ولگرد به گوش می‌رسد. این پارک آخرین و تنها زیستگاه آهو در استان تهران محسوب می‌شود که جمعیت محدودی از آهوها را دربر می‌گیرد. این گونه‌های ارزشمند، در‌حال‌حاضر نیز با تهدیدهای فراوانی از شکار غیرمجاز گرفته تا تخریب و تصرف زیستگاهشان مواجه هستند و از‌بین‌‌رفتن حتی یکی از آنها یا بره‌هایشان به دست سگ‌های بدون صاحب نیز خسارت بزرگی به جمعیت شکننده آنها محسوب می‌شود. حضور سگ‌های بدون صاحب در عرصه‌های طبیعی و مناطق حفاظت‌شده استان تهران، به‌ویژه منطقه حفاظت‌شده جاجرود و پارک‌های ملی خجیر و سرخه‌حصار، به معضلی جدی تبدیل شده و مشکلات متعددی را برای این مناطق به وجود آورده است. حمله و آسیب‌رساندن به علف‌خواران و بره‌های آنها در فصل زاد‌و‌ولد، نا‌امن‌کردن زیستگاه‌ها و فراری‌دادن جانوران وحشی به خارج از مناطق امن، انتشار و انتقال بیماری به حیات وحش و رقابت با گوشت‌خواران از مهم‌ترین مشکلاتی است که سگ‌های بدون صاحب برای تنوع زیستی این مناطق به وجود می‌آورند. علاوه بر این، موضوع سگ‌های ولگرد موجب تغییراتی در چرخه طبیعی زاد‌و‌ولد حیوانات در طبیعت شده‌ است. چندی پیش گزارش‌هایی از مشاهده گونه‌ای جدیدی به اسم «گرگاس» در آذربایجان شرقی مشاهده شد که موجب نگرانی‌هایی میان مردم این استان شده بود. «گرگاس» گونه جانوری جدیدی است که حاصل اختلاط سگ و گرگ بوده و علاوه بر به‌خطر‌انداختن جان انسان‌ها، هیچ ارزش ژنتیکی نیز ندارد. یکی از دلایل پدید‌آمدن چنین گونه جدیدی، رهاشدگی و افزایش شمار سگ‌های ولگرد ماده در اطراف شهرها و طبیعت، تحت لوای حمایت از حیوانات و آمیزش آنها با گرگ‌های نر است. تدوین دستورالعمل نظارتی سگ‌های بدون صاحب متولی ساماندهی سگ‌های بدون صاحب در محدوده و حریم شهرها، شهرداری است؛ سازمانی که بیشترین انتقادها به شیوه برخوردشان با سگ‌های ولگرد و بی‌صاحب منتشر می‌شود و اعتراض‌های فراوانی را هم به همراه دارد. حالا و در میان همه این اعتراض‌ها به شیوه برخورد شهرداری با جمعیت سگ‌های ولگرد، مدیرکل محیط زیست شهرداری تهران از تدوین دستورالعمل نظارتی سگ‌های بلاصاحب تهران خبر داد و گفت: باید این دستورالعمل در شورای شهر تهران مصوب شود تا قابلیت اجرائی پیدا کند. با این دستورالعمل که تلاش شده نظر فعالان حقوق حیوانات، دامپزشکی و محیط زیست در آن لحاظ شود، روند اقدامات در این حوزه شفاف‌سازی خواهد شد. شینا انصاری در‌این‌باره گفت: در موضوع سگ‌های بلاصاحب، چندین جلسه با دستگاه‌های ذی‌ربطی مانند ادارات محیط زیست، دامپزشکی، فرمانداری تهران و همچنین سمن‌های محیط‌زیستی برگزار کردیم که خروجی آن، تدوین دستورالعمل نظارتی‌ای بوده که تمام بخش‌های فرایند، اعم از زنده‌گیری، عقیم‌سازی و نگهداری را مشخص می‌کند. این دستورالعمل در نهایت باید به کمیسیون محیط زیست شورای اسلامی شهر تهران ارائه شود و مصوبه دریافت کند تا لازم‌الاجرا شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.