كارشناسان در گفتوگو با «شرق» دليل نوسانات بازار ارز را تشريح كردند
جهش دوباره ارز در 1400
شرق: قيمت دلار بعد از تعطيلات روندي صعودي به خود گرفته است. دلاري كه پيش از تعطيلات حدود 13 هزار و 500 تومان قيمت داشت، اين روزها وارد كانال 14 هزار تومان در بازار آزاد شده است. كارشناسان ارزي نوسان سه تا پنج درصدي قيمت دلار را طبيعي ميدانند اما آيا اين روند ميتواند جهش بزرگي در قيمت ارز ايجاد كند؟ آنطور كه محسن قادري، كارشناس ارز، به «شرق» ميگويد: بازار دلار پيش از اين هم بارها رقم 14 هزار توماني را تجربه كرده است و قيمتي كه امروز شاهد آن هستيم، قيمت واقعي دلار نيست.
او اثر رواني پذيرش يا عدم پذيرش لوايح «افايتياف» را هم بر بازار ارز بسيار قابل توجه توصيف ميكند. در مقابل ميثم رادپور، كارشناس ارز، به «شرق» عنوان ميكند: تا سال 1400 نبايد منتظر جهش غيرمنتظره در قيمت ارز باشيم.
قيمت ارز بعد از تعطيلات افزايش يافته و پول خارجي در بازار آزاد وارد كانال 14 هزار تومان شده است. اين در حالي است كه قبل از تعطيلات قيمت دلار 13 هزار و 500 تومان بود. محسن قادري، كارشناس ارز، در گفتوگو با «شرق» نوسانات قيمت دلار در بازار را امري طبيعي توصيف ميكند.او ادامه ميدهد: همين دو تا سه ماه پيش، دلار قيمت 14 هزار و 600 تومان را هم تجربه كرد. هرچه به تصميمگيري درباره FATF نزديكتر شويم، اين عدد تغيير ميكند. پيوستن يا نپيوستن ايران به افايتياف اثر رواني دارد. اگرچه رئيس بانك مركزي ميگويد اين مسئله بر بازار اثري ندارد، اما اين حرف درستي نيست. پيوستن ايران به لوايح يادشده اثر رواني و غيررواني دارد. وقتي شركاي چيني و روسي هم گفتهاند كه اگر نام ايران وارد ليست سياه شود، مبادله تجاري با ايران بهسختي انجام ميشود، يعني پيوستن يا نپيوستن به افايتياف اثر دارد.
ريزش قيمت نفت، عامل تغيير بهاي دلار
درحالحاضر به نظر ميرسد اتفاق خاصي در اقتصاد ايران رخ نداده است اما بازار ارز در حال نوسان است. قادري ميگويد: ريزش قيمت نفت را نبايد ناديده گرفت. اوضاع ذخاير دلاري دولت خيلي جالب نيست. اگر قيمتها روي 13 و 14 هزار تومان نگه داشته شده است، يعني دولت با اقدامات خود مانع از تغيير قيمت دلار شده است و اين نرخها، نرخ واقعي نيست.
او ادامه ميدهد: دولت با بستن راه معامله دلار براي خيليها و بازكردن بازار سهام، باعث شده است پول كمتري در اين چرخه وارد شود. وگرنه بايد قيمت دلار با اين وضعيت فروش نفت بيشتر از اين باشد.به گفته اين كارشناس ارز، دلار دو سال پيش قيمت 14 هزار توماني را تجربه كرده است و با تورمي كه در اين مدت داشتهايم، بايد بهاي دلار بيشتر از اين حرفها باشد كه امروز در بازار شاهد آن هستيم.
او درباره پيشبيني شرايط آينده تأكيد ميكند: هيچ عدد و رقم درستي براي پيشبيني نوسانات آتي وجود ندارد، زيرا شرايط قابل عدديشدن نيست. مثلا بحثهاي تحريمي را نميتوان عددي كرد. بحث سياسي و در آستانه جنگبودن قابل تقويمكردن نيست. درحالحاضر چون راحت پول وارد بازار نميشود و به سمت بازار سهام رفته است، بانك مركزي روي حسابهاي بانكي متمركز شده است و رصد ميكند كه چه كسي چه كاري انجام ميدهد. دست دلالها بسته شده است، نوسانات دلار زياد نيست درحاليكه در سال 90 و 91 نوسانات دلار زياد بود.
تلاطم بازار در صورت ورود نام ايران به ليست سياه
اين كارشناس ارز درباره اثر نپيوستن ايران به FATF بر بازار ارز عنوان ميكند: اگر نام ايران وارد ليست سياه شود، شرايط بازار به واکنش مردم بستگي دارد. ممكن است 10 تا 20 درصد روي قيمت برود. شايد هم بانك مركزي آمادگي داشته باشد و قيمتها را نگه دارد. اما در هر صورت بين دو تا سه هفته ميتواند بازار را نگه دارد.
او تأكيد ميكند بانك مركزي روي بازار كنترل دارد، ولي اگر دو يا سه اتفاق رخ بدهد؛ مثلا خداينكرده موشك به جايي بخورد يا در شرايط جنگي قرار بگيريم يا اينكه FATF تصويب نشود و در ليست سياه قرار بگيريم، آنوقت اوضاع جالب نميشود و عدد و رقمها از دست ميروند. در سوريه با يك اتفاق در مدت يك ماه 50 درصد ارزش پول ملي اين كشور از دست رفت. اين اتفاق در ايران هم ميتواند رخ دهد.
او يادآور ميشود: دلار بارها قيمت 14 هزار تومان را ديده است، بنابراين اين نوسانات خيلي جدي نيست.
جنبشهاي جزئي حركت به سمت بالا ايجاد نميكند
برخلاف قادري كه افزایش قيمت دلار را پيشبيني ميكند، ميثم رادپور، كارشناس ارز، در گفتوگو با «شرق» تغيير اساسي قيمت دلار را مربوط به آينده نزديك نميداند.
او ميگويد: اين افزايش قيمتها جدي نيست و نبايد اين تغييرات را جدي تلقي كرد. درحالحاضر حدود سه تا پنچ درصد قيمت دلار تغيير كرده است. اين جنبشها يك روندي دارد و رفتوبرگشت عيدانه است. فكر نميكنم جهتدار شود و به سمت بالا حركت كند. پتانسيل چنين مسئلهاي را نداريم.رادپور تأكيد ميكند: ما به تازگي بحراني را كه در آن قيمت ارز 230 تا 240 درصد جهش داشته است تجربه كرديم و تا اطلاع ثانوي جنبشهايي كه نشانه حركت دلار به سمت قيمتهاي بالاتر باشد، نخواهيم داشت. اصولا ما در بازار ارز يك جهش داريم و بعد يك دوره استراحت داريم. دورههاي استراحت بهاي ارز در گذشته هفت تا هشت سال بود و درحالحاضر به سه تا چهار سال رسيده است.
او اضافه ميكند: بعد از جابهجايي بزرگ قيمت ارز، كالاها و خدمات متناسب با قيمت جديد جابهجا ميشود، به همين دليل نقدينگي زورش نميرسد كه مجددا قيمتها را افزايش دهد. چيزي كه روشن است، دوره ثبات بازار ارز كه بعد از جهشهاي ارزي اتفاق ميافتد، كوتاهمدتتر شده است.اين كارشناس ارز ميگويد: ثبات بازار ارز در دولت اصلاحات نزديك به هفت تا هشت سال بود. در دولت احمدينژاد شرايط تغيير كرد. در دولت روحاني در اواخر سال 96 بحران شروع شد و چهار سال طول كشيد. متأسفانه آنچه ما ميفهميم اين است كه دوره ثباتي كه درحالحاضر در آن قرار داريم، به نظر ميرسد از ساير دورهها كوتاهمدتتر خواهد بود. بر اساس شواهد ميتوان به اين جمعبندي رسيد.
او ادامه ميدهد: البته اين روزها نميتوان انتظار داشت كه بازار ارز وارد يك دوره پرنوسان ديگر شود و به طور جهتدار و به طرز معنيداري به سمت بالا حركت كند.رادپور درباره دليل كوتاهشدن دوره ثبات نرخ ارز عنوان ميكند: درحالحاضر درآمدهاي نفتي بهشدت تحت فشار است و طرف عرضه ارز تضعيف شده است. عامل ديگر هم تداوم سياستهاي عرضه دلار چهار هزار و 200 توماني است كه باعث تخليه سريعتر منابع ارزي و عدم جذب نقدينگي متناسب شده است.به گفته او، يك عامل خيلي جديتر براي جهش قيمت دلار، كسري بودجه دولت است كه رشد نقدينگي را تسهيل ميكند و از اين بابت باعث تحريك طرف تقاضا ميشود.
اين كارشناس ارز اضافه ميكند: يك عامل ديگر همچنان روي ميز است كه به نظر ميرسد در اين دوره ثبات ما نسبت به دورههاي ديگر كوتاهمدتتر شود و آن عدم اطمينانهاي محيط اقتصادي كشور است. از اين بابت به نظر ميرسد شاهد خروج سرمايه بيشتري باشيم و اين به معني كاهش ذخاير ارزي و تبديل طرف عرضه است.
او پيشبيني ميكند: سال بعد ارز جهش پيدا نكند، ولي در سال 1400 بايد آماده جهش شويم، اما ميتوانيم سال بعد را بدون جهش جدي پشتسر بگذاريم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.