|

براي شرکت در نشست امنيت هسته‌اي

صالحي به وين رفت

شرق: معاون رئيس‌جمهور و رئيس سازمان انرژي اتمي ايران روز گذشته براي شرکت در نشست امنيت هسته‌اي، وارد وين شد. علي‌اکبر صالحي به‌عنوان رئيس هيئت ايراني در اين نشست حضور خواهد يافت و بناست در افتتاحيه اين اجلاس، سخنراني کند. اين نشست از سوی آژانس بين‌المللي انرژي اتمي برگزار مي‌شود. صالحي در رأس هيئتي راهي وين شده‌ است که بهروز کمالوندي، سخنگو و معاون امور بين‌الملل، حقوقي و مجلس سازمان انرژي اتمي را در ميان اعضاي خود دارد. پايگاه اطلاع‌رساني دولت، به نقل از ديپلماسي عمومي و اطلاع‌رساني سازمان انرژي اتمي، در‌باره اين نشست نوشته ‌است: در اين رويداد، سخنرانان درباره تداوم و تقويت تلاش‌ها در راستاي تقويت امنيت هسته‌اي به اظهارنظر مي‌پردازند. موضوع امنيت هسته‌اي در چند سال اخير به‌طور جدي‌تري در دستور کار آژانس قرار گرفته است. شناسايي، پيشگيري و مقابله با تهديدات خارجي که برای سايت‌ها و مواد هسته‌اي حائز اهميت است، از موضوعاتي است که از جنبه‌هاي مختلف در اين نشست و نشست‌هاي مشابه بررسي مي‌شوند. در اين ميان، حملات سايبري به تأسيسات هسته‌اي نيز از نگراني‌هايي است که به‌تازگی در همين چارچوب مرکز توجه کشورها و آژانس قرار گرفته و راهکارهاي مقابله با آن، در اين نشست به بحث و تبادل‌نظر گذاشته می‌شود. صالحي در حاشيه اين اجلاس که با حضور تعداد درخور ‌توجهي از وزراي امور خارجه، رؤساي انرژي اتمي و مقامات بلندپايه از سراسر جهان برگزار خواهد شد، با مقاماتي از ديگر کشورها نیز ديدار و گفت‌وگو خواهد کرد. او در اين سفر، با مديرکل جديد آژانس بين‌المللي انرژي اتمي ملاقات و درباره همکاري‌هاي جمهوري اسلامي ايران و آژانس گفت‌وگو خواهد کرد. ديدار صالحي با رافائل گروسي در حاشيه اين نشست، اولين ديدار رئيس سازمان انرژي اتمي ايران با رئيس آژانس بين‌المللي انرژي هسته‌اي خواهد بود. گروسي پيش‌تر با سيدعباس عراقچي، معاون سياسي وزارت امور خارجه ايران، ديدار کرده‌ بود. رئيس تحريمي سازمان تحريم‌شده صالحي در حالي راهي وين مي‌شود که نامش به‌تازگي به فهرست بلندبالاي اشخاص و نهادهاي تحريم‌شده از سوی ايالات متحده اضافه شده‌ است. وزارت خزانه‌داري آمریکا، پنجشنبه ۱۰ بهمن، نام علي‌اکبر صالحي و سازمان انرژي اتمي ايران را به فهرست تحريمي‌های خود اضافه کرد. برايان هوک، سرپرست ويژه امور ايران در وزارت خارجه ايالات متحده، گفته‌ بود علت اين امر، آن است که «ايران به‌طور مداوم به تنش هسته‌اي» دامن مي‌زند. در اطلاعيه خزانه‌داري آمريکا تأکيد شده بود شرکت‌هاي آمريکايي اجازه هيچ‌گونه همکاري با سازمان انرژي اتمي و رئيس آن (صالحي) را ندارند و چنانچه به چنين فعاليت‌هايي دست بزنند، مشمول تحريم خواهند شد. کمالوندي همان زمان در واکنش به اين تحريم گفت: «آمريکا با خروج از برجام و نقض عهدي که صورت داد، به‌هيچ‌وجه در جايگاهي نيست که بخواهد درباره نحوه اجراي تعهدات ايران اظهارنظر کند». وزارت خارجه ايران و چند نفر از مقاماتش نيز به اين تحريم واکنش نشان دادند؛ اما حالا شخص صالحي درست يک ماه پس از اعلام تحريمش، بناست در نشست جهاني امنيت هسته‌اي سخنراني کند. تاريخچه نشست امنيت هسته‌اي اين نشست در صفحه رسمي خود، نشست امسال را سومين نشست امنيت هسته‌اي خوانده ‌است. در برخي رسانه‌هاي ايران نيز اين نشست به‌عنوان نشستي دو‌سالانه توصيف شده که سابقه آن به سال ۲۰۱۰ برمي‌گردد و پس از آن نيز در سال‌هاي ۲۰۱۲، ۲۰۱۴ و ۲۰۱۶ دوره‌هاي بعدي خود را برگزار کرده ‌است. پيشنهاد برگزاري چنين نشستي، در سال ۲۰۰۹ و در سخنراني باراک اوباما، رئيس‌جمهور وقت آمريکا، مطرح شد. او در اين سخنراني متعهد شد در سال آينده، يعني ۲۰۱۰، به‌عنوان بخشي از تلاش‌ها براي «تضمين امنيتي تمامي مواد هسته‌اي آسيب‌پذير در چهار سال»، نشستي جهاني در موضوع امنيت هسته‌اي برگزار کند. هدف کلي اين نشست که در سال ۲۰۱۰ در واشنگتن برگزار شد، رسيدگي به تهديد تروريسم هسته‌اي با محدودکردن مواد هسته‌اي داراي قابليت استفاده تسليحاتي و نيز ارتقاي همکاري‌هاي بين‌المللي با هدف جلوگيري از دسترسي بازيگران غيردولتي مانند گروه‌هاي تروريستي و قاچاقچيان، به اين نوع مواد عنوان شد. موضوعات نظامي، در اين نشست مورد بررسي قرار نگرفت. نشست سال ۲۰۱۰ با حضور نمايندگان ۴۷ کشور به همراه بان کي‌مون، دبير کل وقت سازمان ملل متحد، يوکيا آمانو، دبير کل وقت سازمان بين‌المللي انرژي اتمي و نيز نمايندگاني از اتحاديه اروپا برگزار شد. ۳۸ کشور از ميان ۴۷ کشور شرکت‌کننده در سطح رئيس حکومت يا رئيس دولت در اين نشست شرکت کردند تا به بزرگ‌ترين نشست از اين نوع به ميزباني يک رئيس‌جمهور ايالات متحده از سال ۱۹۴۵ تبديل شود. بعد از نشست ۲۰۱۰ در واشنگتن، دو سال بعد و در سال ۲۰۱۲، سئول ميزبان اين نشست شد. کره جنوبي در حالي ميزبان چنين نشستي شد که در همسايگي شمالي خود، يکي از دغدغه‌هاي اصلي هسته‌اي جهان را دارد. کره ‌شمالي چند سالي است که به‌طور جدي به سمت گسترش برنامه هسته‌اي خود و نيز پيگيري تسليحات هسته‌اي رفته ‌است. پيونگ‌يانگ اوايل دولت دونالد ترامپ در آمريکا به‌طور تلويحي ايالات متحده را به استفاده از اين تسليحات نيز تهديد کرد و با واکنش جدي رئيس‌جمهور آمريکا، دو کشور داراي تسليحات هسته‌اي به يک برخورد نظامي نزديک شدند. بعد از آن واشنگتن و پيونگ‌يانگ به سمت گفت‌وگو حرکت کردند و ديدارهايي تاريخي نيز بين رهبر کره شمالي و رئيس‌جمهور آمريکا شکل گرفت، اما در نهايت اين مذاکرات به نتيجه‌اي نرسيد و مسئله هسته‌اي کره شمالي، همچنان حل‌نشده باقي مانده‌ است. نشست سئول با حضور ۵۳ کشور و رؤساي سازمان ملل، آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، اتحاديه اروپا و اينترپل برگزار شد. در سال ۲۰۱۴، لاحه، ميزبان دادگاه معروف بين‌المللي، ميزبانی اين نشست را نيز بر عهده گرفت که با حضور همين اعضا برگزار شد. در سال ۲۰۱۶، بار ديگر واشنگتن محل برگزاري نشست شد. در نشست ۲۰۱۶، از ميان اعضاي دو دوره قبل تنها روسيه شرکت نکرد. نخستین حضور ايران سابقه پيگيري برنامه هسته‌اي در ايران به دوران حکومت پيشين برمي‌گردد و به‌‌ویژه از اواسط دهه اول قرن جاري، هم‌زمان با شروع ماجراهاي مربوط به برنامه هسته‌اي ايران که با تحريم و مذاکره همراه بود، اين کشور در ميان موضوعات اصلي بحث‌هاي هسته‌اي جهان بوده ‌است؛ اما در ميان فهرست حاضران چهار نشست پيشين، نامي از ايران به چشم نمي‌خورد تا هيئت صالحي اولين نمايندگان ايران در نشست امنيت هسته‌اي باشند. ايران در حالي در سال ۲۰۱۶ غايب اين نشست بود که سال پيش از آن، توافق هسته‌اي را با کشورهاي 1+5 امضا کرده‌ بود و در سال پاياني دوره دوم باراک اوباما و پيش از آغاز مزاحمت‌هاي دونالد ترامپ که در سال ۲۰۱۷ بر کرسي کاخ سفيد نشست، برنامه اقدام مشترک با نام برجام که حاصل اين توافق بود، در حال اجرا بود. در واقع نشست سال ۲۰۱۴ نيز پس از توافق موقتي برگزار مي‌شد که در سال ۲۰۱۳ امضا شده بود. در سال ۲۰۱۰ و در حاشيه اولين نشست بود که ايالات متحده و چين در جلسه‌اي بر سر تحريم ايران توافق کردند. محمود احمدي‌نژاد، رئيس‌جمهور وقت ايران، اين نشست را محکوم کرد. ايران همچنين اعلام کرد با توجه به غيبتش در اين نشست، به هيچ‌کدام از توافقات انجام‌شده در آن متعهد نيست. ايران در سال ۲۰۱۰، نشست خود را با موضوع خلع و منع تسليحات هسته‌اي در تهران برگزار کرد. براي حضور در اين اجلاس، از ۶۰ کشور دعوت به عمل آمد اما فقط ۳۵ کشور به اين دعوت پاسخ مثبت دادند و ۲۴ کشور از اين ميان در سطح وزير خارجه يا معاون وزير شرکت کردند. برخي سازمان‌هاي غيردولتي از جمله اتحاديه عرب و سازمان همکاري‌هاي اسلامي نيز در اين نشست نماينده داشتند. ايران اعلام کرده‌ بود ايالات متحده نيز در اين نشست نماينده خواهد داشت اما وزارت خارجه آمريکا، حضور يا دعوت مقامي از اين کشور در اين نشست را رد کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.