|

علي دايي – تيم ملي؛ سياست‌نامه معاصر

علي دايي سرمربي تيم ملي ايران نشد؛ زودتر از اينکه بخواهد سرمربي شود، اسمش از فهرست کانديداهاي موجود خط خورد. «خط‌خوردن» دايي از فهرست گزينه‌ها اما چيزي نيست که بشود به سادگي از کنارش عبور کرد. مردي که هميشه مي‌گويد فقط با خدا لابي مي‌کند، يکي از بانفوذترين چهره‌هاي ورزشي در ايران است. کمي بالاتر، يکي از بانفوذترين چهره‌هاي ورزشي ايران در فوتبال آسيا و دنيا. بااين‌حال همين مرد پرنفوذ از رسيدن به نيمکت تيم ملي بازماند. فارغ از اينکه توانايي‌ها يا عدم توانايي‌هاي فني‌اش در اين زمينه نقش داشته باشد، به نظر مي‌رسد بازي «سياست» دست علي دايي را از نيمکت تيم ملي ايران کوتاه کرده است. نام او بعد از رفتن مارک ويلموتس بلژيکي، جدي‌ترين گزينه مطرح‌شده در بين فوتبالي‌ها بود، هرچند رفته‌رفته امير قلعه‌نويي هم کنارش قرار گرفت و گفتند يکي از اين دو نفر، سرمربي تيم ملي مي‌شود. قلعه‌نويي خودش در سپاهان تيم داشت و منطقي بود که دايي گزينه اول باشد، ولي طولي نکشيد که علي دايي نه گزينه اول و دوم، بلکه گزينه آخر هم نشد! شايعاتي که درباره او پيش‌تر به راه افتاده بودند، اين‌بار هم نقش اول را بازي کردند تا پرنفوذترين چهره ورزشي ايران، نتواند با فضاي سياست‌گونه‌اي که عليه او به جريان افتاده رقابت کند. خودش مي‌گويد فوتبال همه‌چيزش نيست و کارهاي ديگري هم براي انجام‌دادن دارد؛ يحتمل کارهايي که مربوط به بيزينس است، ولي کيست که نداند علي دايي عاشق فوتبال و سرمربيگري در اين رشته ورزشي است. همين روز گذشته، حسين کاظمي، بازيکن سابق استقلال که پيش‌تر در تيم ملي شاگرد علي دايي بوده، فاش کرد که دايي از اينکه سرمربي تيم ملي نشده ناراحت است. او گفت دايي عقيده داشته مي‌توانسته به تيم ملي ايران کمک کند به جام جهاني برسد. باوجوداين حتي «نگذاشتند» دايي جزء گزينه‌ها هم باقي بماند؛ او را از دور خارج کردند تا شايعه ممنوعيت از کارش در فوتبال ايران جدي‌تر از هر زمان ديگري مطرح شود؛ شايعه‌اي که در فصل فوتبالي گذشته و به طور دقيق‌تر بعد از برکناري عجيب‌وغريبش از تيم سايپا رخ داد و هنوز هم نقل محافل است. افشاي هويت کسي که نبايد هويدا مي‌شد! داستان ممنوعيت از کار علي دايي را بايد در فصل قبل جست؛ او هدايت تيم سايپا را برعهده داشت که با مديريت باشگاه به مشکل برخورد؛ مشکلي که اسمش را فني گذاشته بودند و مي‌گفتند او به دليل اينکه نتايج لازم را نگرفته، برکنار شده است. دايي البته در همان برهه‌ها به مديريت وقت باشگاه تاخت که از لحاظ مالي نتوانسته جوابگوي بچه‌هاي تيمش باشد. او انتقاد کرد که چطور قيمت پرايد را به بيش از 50 ميليون تومان رسانده‌اند، ولي از پرداخت دستمزد بچه‌هاي تيمش عاجز مانده‌اند. دايي را اما با سناريويي عجيب و با همدستي برنامه پرحاشيه «20:30» از کار برکنار کردند. از او چهره‌اي پول‌دوست، عصبي و اهل دعوا و بزن‌بزن ساختند تا بگويند شايستگي نشستن روي نيمکت تيمي را ندارد. بااين‌حال، آنهايي که علي دايي را مي‌شناختند مي‌دانستند که او قرار نيست به اين سادگي‌ها تسليم شود. دايي، کنفرانسي خبري تشکيل داد و در آنجا دليل اصلي برکناري‌اش را توضيح داد. «سه‌بار در فوتبال اخراج شدم و هر سه‌بار غيرورزشي بود. يک‌بار رئيس‌جمهور مرا از تيم ملي برکنار کرد؛ يک‌بار وزير ورزش از پرسپوليس و يکي هم الان». اين «يکي هم الان» به همين جمله ختم نشد، چون او تصميم گرفت در همان کنفرانس خبري هويت مصطفي مدبر، مديرعامل باشگاه سايپا را فاش کند. «مصطفي مدبر، مديرعامل باشگاه، براي من حضور حقيقي ندارد. تا جايي که ذهن ناقصم ياري مي‌کند و من ايشان را مي‌شناسم، از زماني که رياست حراست سازمان صداوسيما را برعهده داشت، نامش سردار غفور بوده است. براي من جالب بود که مدبر را براي اولين‌بار در برنامه نود ديدم و گفتند مصطفي مدبر رئيس سازمان توسعه و تجهيز! تلويزيون را نگاه نمي‌کردم، ولي صدا آشنا بود. وقتي تلويزيون را ديدم، متوجه شدم همين سردار غفور خودمان و اردبيلي است! اينکه ايشان چطور مصطفي مدبر شده، برايم سؤال است! کاش يکي از سازمان ثبت‌احوال اينجا بود و مي‌توانستم سؤال کنم آيا يک نفر مي‌تواند کل اسم و فاميلش را عوض کند؟ شنيده بودم به ندرت افرادي فاميلي را عوض کنند و شايد هم اسم را. اين را آدم‌هاي حقوقي مي‌دانند. مگر مي‌شود با عوض‌کردن شناسنامه، گذشته طلايي و شخصيتت را عوض کني! متأسفانه موقعي نامه اخراجم به دستم رسيد که به کسي دسترسي نداشتم. کسي که به اسم مدبر نامه را امضا کرده و قبلا سردار غفور بوده، مي‌تواند مرا اخراج کند؟ من ايشان را به اين اسم نمي‌شناسم. نمي‌دانم چه اتفاقاتي مي‌افتد. انگار يکي نمرده باشد و برايش گواهي فوت بگيرند!». چيزي از همان صحبت‌ها نگذشته بود که خبر رسيد دايي «حرفي را که نبايد بزند زده و ديگر جايي در فوتبال ايران نخواهد داشت». اگرچه آن اوايل به نظر مي‌رسيد اين موضوع فقط در حد يک شايعه است، ولي اتفاقات بعد از آن شايعه جوري کنار هم نشست که انگار پربيراه هم نيست. او تا پايان فصل خارج از گود نشست و تيمي به سراغش نرفت. می‌گفتند نتايجش در دوران مربيگري به گونه‌اي بوده که تيمي را راغب نکرده به سراغش بروند ولي نتايج علي دايي در فوتبال ايران اتفاقا بد هم نيست! او از معدود مربيان حاضر در ليگ است که سابقه قهرماني در ليگ و جام حذفي را دارد و با توجه به کاريزمايش، بسياري از تيم‌ها را وسوسه مي‌کند تا هدايتشان را به دست دايي بسپارند. اگرچه در ادامه مسير و البته ابتداي همين فصل چندين پيشنهاد از سوي تيم‌هاي ليگ‌برتري به او شد تا «شايعه مطرح‌شده» را کم‌رنگ کند ولي دايي به اين بهانه که حاضر به مربيگري در شهرستان نيست، آنها را رد کرد. مشخص نيست که آيا اگر مي‌پذيرفت «مي‌گذاشتند» روي نيمکت بنشيند يا خير؟ با همين پيش‌فرض بود که پيشنهاد سرمربيگري در تيم ملي به دست دايي رسيد ولي قبل از نهايي‌شدن چيزي، او از چرخه مربياني که ممکن است هدايت تيم ملي را بر عهده بگيرند خارج شد. يعني دقيقا يک بار که قرار شد دايي به طور جدي وارد عرصه مربيگري در ايران و البته تيم ملي شود، «نگذاشتند». موضوع ممنوعيت او از فعاليت فوتبالي در ايران، چيزي نيست که بشود کاملا صحتش را تأييد کرد. حتي خود علي دايي هم چندان نسبت به اين موضوع مطمئن نيست؛ دست‌کم تا پيش از رسيدن پيشنهاد سرمربيگري تيم ملي ايران که اين‌طور بود. او چند ماه قبل در گفت‌وگو با فرهيختگان درباره شايعه ممنوعيت فعاليتش در فوتبال ايران گفته بود: «چنين مسائلي بعيد نيست و شايد هم اين مسائل خيلي محتمل باشد. اما من مگر وابسته به فوتبال هستم که بخواهم ناراحت شوم؟ من هميشه حرف حق را مي‌زنم و تا آخرش هم پاي حرفم هستم. به‌هر‌حال اين خبر که عنوان شده، شايعه‌اي است که شايد حقيقت داشته باشد. پيش‌بيني مي‌کردم اين اتفاق رخ دهد. خيلي وقت است که همه هم‌وغم خود را گذاشته‌اند تا امثال من را بين مردم بد و خراب کنند که البته خدا را شکر عزت و ذلت را خدا مي‌دهد و به هدفشان نمي‌رسند». دايي - احمدي‌نژاد؛ 2 قطب ناهمگرا اين اولين بار نيست که سياست و سياسي‌کاري گريبان علي دايي در تيم ملي ايران را مي‌گيرد؛ او پيش‌تر يک بار سابقه نشستن روي نيمکت تيم ملي را داشت که خيلي زود از کار برکنار شد. برکنارشدني که خودش مي‌گويد کار «احمدي‌نژاد» رئيس وقت دولت ايران بود. ماجرا به فروردين 1388 برمي‌گردد که دايي با تيم ملي در راه رقابت‌هاي انتخابي جام جهاني در آزادي ميزبان عربستان بود و در نهايت بازي را 2 بر يک واگذار کرد؛ شکستي تلخ که وضعيت ايران در گروه را بحراني کرد. بعد از همان شکست، علي دايي با دستور احمدي‌نژاد از کار برکنار شد. دايي بعدها در يکي از برنامه‌هاي «90» عنوان کرد احمدي‌نژاد با او مشکل داشت چون پيشنهاد حضور در کمپين انتخاباتي‌اش را رد کرده بود. در آن دوره مذکور، دايي به کارزار انتخاباتي ميرحسين موسوي پيوسته بود. اگرچه آن سال‌ها ادعاي علي دايي مبني بر اخراج توسط احمدي‌نژاد ازسوی دولتي‌هاي وقت رد مي‌شد ولي چند سال بعد، محمد علي‌آبادي، رئيس وقت سازمان تربيت بدني ادعاي دايي را تأييد کرد و گفت احمدي‌نژاد از او خواسته بود دايي را برکنار کند.بعد از آن اتفاق، رابطه شکل‌نگرفته دايي - احمدي‌نژاد بدتر هم شد؛ همين سال گذشته بود که داستان حضور دايي و احمدي‌نژاد در هواپيماي مشترک رخ داد و خبر رسيد که دايي حاضر نشده پيش احمدي‌نژاد بنشيند. علي دايي اين موضوع را در گفت‌وگو با ايسنا اين‌طور توضيح مي‌دهد: «متأسفانه افکار ايشان (محمود احمدي‌نژاد) با افکار من فرسنگ‌ها فاصله دارد. عقايدي را که ايشان دارند، من قبول ندارم و اصلا از نظر فکري به هم نزديک نيستيم؛ پس بايد کنار هم مي‌نشستيم که درباره چه موضوعي صحبت کنيم؟ هميشه سعي کرده‌ام شعار ندهم و اهل عمل باشم و به همين خاطر از کساني که فقط شعار مي‌دهند و فقط مي‌خواهند باشند، خوشم نمي‌آيد. به همين خاطر لزومي نديدم با ايشان (محمود احمدي‌نژاد) رودررو شوم که سلام و عليک کنم. من واقعا دوست نداشتم با او (محمود احمدي‌نژاد) رودررو شوم. هيچ وقت نمي‌بينيد که علي دايي چيزي از او بخواهد. دلم نمي‌خواست اصلا ايشان (محمود احمدي‌نژاد) را ببينم». احمدي‌نژاد از دايي کينه دارد؟ فارغ از آنکه دايي خط فکري و سياسي‌اش با احمدي‌نژاد يکي نيست و نخواسته در کمپين انتخاباتي‌اش شرکت کند، به نظر مي‌رسد احمدي‌نژاد به يک دليل کاملا مشخص ديگر هم نخواسته که علي دايي در تيم ملي باشد و در عصر حضورش در دولت، بارها با حضور دايي روي نيمکت تيم‌هاي ايراني از جمله پرسپوليس مخالفت کرده است (با استناد به صحبت‌هاي محمد رويانيان، مديرعامل وقت پرسپوليس). اين موضوع چيزي است که از زبان حسين کاظمي مطرح مي‌شود؛ او که روز گذشته در برنامه سلام صبح‌بخير شبکه سوم سيما حضور پيدا کرده بود با بازخواني اتفاق بازي ايران - عربستان که دايي سرمربي بود، گفت: «فکر مي‌کنم همه ديگر ماجراي آن بازي و حواشي‌اش را مي‌دانستند. ما بين دو نيمه در رختکن بوديم که خبر دادند آقاي احمدي‌نژاد مي‌خواهد به رختکن بيايد ولي علي دايي مخالفت کرد و گفت اگر او بيايد، تمرکز بچه‌ها به هم مي‌خورد. به همين دليل دايي بعد از آن بازي اخراج شد».اين موضوع هم دليلي ديگر براي بروز ده‌ها مشکلي است که بين دايي و سياسيون در راه رسيدن به تيم ملي وجود دارد. با رويه‌اي که در پيش گرفته شده به نظر مي‌رسد دايي که خودش را از سياست گريزان مي‌داند، بايد منتظر اتفاقي سياسي و نه ورزشي باشد تا دوباره به نيمکت تيم ملي برسد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.