«پروانه» پاسوز پلاسکو
شرق: جمعهبازار پروانه، يکي از معروفترين و قديميترين بازارهاي روز شهر تهران در خيابان جمهوري، در اين سالها با چالشهاي مختلف و موارد متعدد تهديد به تعطيلي روبهرو بوده است و حالا براي تأمين پارکينگ پروژه ساختمان جديد پلاسکو که روبهروي پاساژ پروانه و آن سوي خيابان است، شهرداري منطقه و بنياد مستضعفان يک بار ديگر موضوع تعطيلي اين بازار را مطرح کردهاند تا بيش از هزار کسبه اين بازار و مشتريانشان را نگران کنند. اگرچه شهرداري منطقه اعلام کرده مزايده بهرهبرداري از اين پارکينگ را تمديد نميکند تا کار مقاومسازي اجرائي شود، اما بنياد مستضعفان اعلام کرده تعطيلي در کار نيست و مالک همچنان شهرداري است، قرار هم اين است که همزمان با بهرهبرداري، مقاومسازي انجام شود. جمعهبازار پروانه را بسياري از تهرانيها ميشناسند؛ بازاري متفاوت و با محوريت اجناس سنتي و قديمي که در سالهاي اخير طرفداران زيادي هم براي فروش و هم خريد داشته است. آنهايي که قديميهاي اين بازار هستند ميگويد در سالهاي گذشته همه دستفروشان ابتدايي اين بازار در پارکينگ سعدي ناصرخسرو که به پشت شهرداري معروف بود، جمع ميشدند و اجناس فروشيشان هم از جنس همان کالاهايي بود که امروز در طبقه اول پروانه فروخته ميشود؛ يعني همان اجناس قديمي خانه و عتيقهجات؛ اما بعد از انتقال به پروانه فروشندگاني از شهر تهران و بهویژه چند شهر ديگر به اين بازار روز متفاوت اضافه ميشوند که محصولاتشان عمدتا پوشاک و صنايع دستي و توليدات سنتي خودشان است. آنهايي هم که تا سالها بعد به اين مجموعه اضافه شدند، همين رويه عرضه محصولات سنتي را ادامه داده و رعايت کردند و فقط در چند سال اخير با تغييرات مديريت و پيمانکاران متعدد و ناکارآمد، دچار آشفتگي شده و بههمريختگي و عدم کنترل روي محصولات آن زياد شده است. پارکينگ پروانه سالهاست نهتنها محلي براي کسب درآمد جمعي از کسبه شده، بلکه حالا پس از سالها جزئي از زندگي بسياري از آنهاست. افرادي که در تهران يا شهرهاي ديگر در طول هفته توليدات خود را آماده ميکنند، به اميد روز جمعهاي که از ساعت دو يا سه بامداد بايد با باري سنگين و نفسگير خودشان را به پروانه برسانند. کسبه پروانه در سالهاي گذشته ناملايمات و سختيهاي بسياري را به چشم ديدهاند؛ از مديريتهاي مختلف در اين ساختمان تا تصميمهای مختلف شهرداري و عوامل شهرداري و پيمانکاراني که رفتارهاي نامناسبي با کسبه دارند و بدون دادن هيچ خدماتي فقط دنبال اجاره يک يا چند متر محل کسب هستند. در اين سالها دو طبقه بازار شمالي و جنوبي به چهار طبقه شمالي و جنوبي تبديل شده و امنيت و آسايش کسبه و مردم مراجعهکننده را به مخاطره انداخته و حالا همين شرايط ناامني بهانه تعطيلکردنش شده، تقصير کسبه آن نيست، تقصير با مجموعه شهرداري و مالي و پيمانکاراني بوده که براي منفعت بيشتر شرايط آن پارکينگ را به اين سمت سوق دادهاند. در واقع کسبه اين بازار با زباني کوتاه و گردني خمشده، همواره از ترس ازدستدادن همين چند متر جا براي کاسبي، اعتراضي به شهرداري و پيمانکار آن يا هر مرجع ديگري نداشتهاند و حتي در چند باري که مسئولان براي تعطيلکردنش خيز برداشتهاند، نتوانستهاند اعتراضشان را علني اعلام کنند. درحالحاضر بيشتر از هزار غرفه با احتساب موارد زيادي که پيمانکار بيرون از تعداد قانوني ارائه ميدهد، در چهار طبقه شمالي و جنوبي اين بازار فعال هستند و ميتوان گفت هر جمعه از ساعات ابتدايي صبح تا ساعت پنج و شش عصر که بازار تخليه ميشود، چندين هزار نفر به اين بازار وارد شده و از آن خارج ميشوند و شايد تاکنون کسي آماري دقيق از اين بازار فعال و پرتراکنش و پرطرفدار تهيه نکرده باشد؛ اما اين را ميتوان گفت که در چند هفته تعطيلي آن خسارت سنگيني به کسبه وارد شد. هفتههايي مثل روزگار پس از آتشسوزي و ريختن آوار پلاسکو و ماجراهاي بعد آن که همه کسبه نگران آن بودند که سرنوشتشان با اين آوار به هم بريزد. از روز جمعه اين هفته که شهرداري منطقه يک بار ديگر خبر تعطيلي اين بازار را اعلام کرد، تن کسبه بار ديگر لرزيد و زمزمهها از همان جمعه در بازار پيچيد. عليمحمد سعادتي گفت که اين پاساژ و پارکينگ نيازمند مقاومسازي است و کسبه آن به مکان ديگر منتقل ميشوند. او گفت پاساژ پروانه از نظر سازه، ايمني لازم را ندارد و در مقابل حريق ناايمن است و هر لحظه امکان بروز حادثه در اين پاساژ وجود دارد. سعادتي با اشاره به فعاليت جمعي از دستفروشان در پارکينگ اين پاساژ در روزهاي جمعه تصريح کرد: قرارداد بهرهبردار با شهرداري تهران به پايان رسيده است و ما مزايدهاي براي اين پاساژ و پارکينگ آن برگزار نخواهيم کرد. اما براي کسبه جمعهبازار در حال بررسي چند مکان هستيم که اين افراد را در يک محل ديگر که ايمني لازم را نيز دارد، مستقر کنيم. شهردار منطقه 12 در پاسخ به سؤالي مبني بر اينکه برخي از کسبه اين جمعهبازار درخواست داشتند که بعد از ايام عيد و در سال آينده اين مقاومسازي انجام شود، گفت: دقت داشته باشيد که قرارداد بهرهبردار بهمنماه به پايان ميرسد و کار مقاومسازي با توجه به ويژگي اين پاساژ بايد هرچه سريعتر آغاز شود و بايد بگويم همان اهمالي که در مورد ايمني پاساژ پلاسکو اتفاق افتاد نبايد، در مورد مابقي مراکز خريد نيز صورت گيرد و ديديد که پلاسکو سالهاي سال، با وجود مشکلات ايمني فعال بود اما يک حادثه سبب شد که اين اتفاق به فاجعه ملي تبديل شود و اگر در اين بازه زماني تا ايمنسازي پاساژ پروانه اتفاقي رخ دهد که ناشي از عدم ايمني باشد، چه کسي پاسخگو است. پس از اين صحبتهاي شهردار منطقه 12 کسبه پاساژ به شکلهاي مختلف اعتراض خود را اعلام کردند. بااينحال روز گذشته معاون بنياد مستضعفان، با رد شايعه تعطيلي جمعهبازار پارکينگ پروانه تأکيد کرد که اجراي عمليات مقاومسازي و مکانيزاسيون پارکينگ پروانه در جريان بهرهبرداري فعلي آن انجام ميشود و اجراي اين عمليات هيچ مشکلي براي کسبوکار جاري در اين پارکينگ ايجاد نميکند. منوچهر خواجهدلوئي در واکنش به شايعات اخير درباره تملک پارکينگ پروانه توسط بنياد مستضعفان و نگراني برخي از کسبه و مردم نسبت به تعطيلي جمعهبازار پارکينگ پروانه، با تکذيب موارد مطرحشده اظهار کرد: پارکينگ پروانه تحت تملک شهرداري تهران است و شايعات مطرحشده درباره خريد اين پارکينگ و تملک آن توسط بنياد مستضعفان بههيچوجه صحت ندارد. معاون توسعه ساختمان و انرژي بنياد مستضعفان، افزود: در توافق اخير شهرداري تهران با بنياد مستضعفان، مقرر شد پارکينگ پروانه بهعنوان پارکينگ ساختمان پلاسکوی جديد مورد بهرهبرداري قرار گيرد و بنياد مستضعفان نيز قرار است فقط نسبت به مقاومسازي اين پارکينگ و مکانيزاسيون آن اقدام کند و هيچ برنامهاي براي خريد اين پارکينگ توسط بنياد مستضعفان وجود ندارد. بر همين اساس هيچ جاي نگراني نسبت به آينده فعاليت فعلي اين پارکينگ وجود ندارد و شايعات مطرحشده درباره تعطيلي کسبوکار جمعهبازار پارکينگ پروانه به دنبال شايعات تملک اين پارکينگ يا عمليات مقاومسازي آن که باعث نگراني برخي از کسبه و مردم شده، صحت ندارد. جمعهبازار پروانه حالا سابقهاي بيشتر از 20 سال دارد و به پاتوق و بازاري محبوب براي دوستداران اشياي عتيقه و اجناس دستساز و سنتي بدل شده است و هر جمعه هزاران نفر از آن بازديد ميکنند. بااينحال اعلام خبر تعطيلي آن با اين توضيح که قرار است مقاومسازي شود، واکنشهاي کسبه و دوستداران اين بازار را به همراه داشت. برنامه مقاومسازي پارکينگ پروانه در حالي اعلام شده است که پس از سوختن و فروريختن پلاسکو شهرداري تهران اعلام کرد بيشتر از 300 ساختمان ديگر مشکلاتي مشابه پلاسکو داشته و ناايمن هستند و براي آنها اخطاريه هم ارسال شده است. بااينحال در اين سالها خبري مبني بر رفع مشکلات اين ساختمانها منتشر نشده اما به نظر ميرسد حالا و با شروع ساختوساز پلاسکو مسئولان اين پروژه و مديران شهري بهجاي آنکه در ساختمان جديد پارکينگ استانداردي تأمين کنند، به فکر استفاده از پروانه براي حل اين مشکل افتادهاند و موضوع ناايمن بودن آن را پيش کشيدهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.