رجزخوانیها درباره ادلب دوباره بالا گرفت
پلان آخر چند صد دقیقهای
آوریل سال گذشته، یعنی تقریبا 10 ماه پیش، نبرد بازپسگیری شهر ادلب، در شمال غرب سوریه به عنوان آخرین پایگاه گروههای تروریستی، ازسوی دولت مرکزی دمشق و حامیانش، بهویژه روسیه آغاز شد؛ این نبرد این روزها با رویارویی جبهه دمشق و ترکیه در این شهر ادامه پیدا کرده و باعث شده ناظران برای چندمینبار درباره تأثیرات دومینووار این درگیریها بر مسائل حقوق بشری و فجایع سیاسی هشدار دهند. ادلب به دلیل داشتن مرز مشترک 130 کیلومتری با ترکیه بیشترین میزان پناهجو را در 9 سال جنگ سوریه به ترکیه روانه کرده است. شاید هنوز از یاد نرفته باشد که همین ادلب محل استقرار حدود چهار میلیون پناهجو بود، وقتی که ازسوی گروههای شبهنظامی و تروریستی در مارس 2015 اشغال شد. ترکیه، روسیه و ایران درباره همین شهر سال 2017 در آستانه با یکدیگر دیدار کردند و ادلب و مناطق اطرافش را منطقه کاهش تنش اعلام کردند؛ اما چه آنهایی که در آستانه دست پیمان داده بودند، چه آنهایی که بیرون آستانه بر سر موضوعاتی توافق کرده بودند، هیچکدام به قولهایشان عمل نکردند. دولت سوریه و روسیه 10 ماه پیش به صورت رسمی از آغاز حملاتشان به ادلب خبر دادند، اما حقیقت این است که حمله به این شهر تقریبا سه سال است که جریان دارد. جدیشدن این حملات در سال گذشته میلادی حدود 1.3 میلیون پناهجو را مجبور به جابهجایی و استقرار در مرزهایی نزدیکتر به ترکیه کرد و حدود هزارو 800 غیرنظامی را به کشتن داد. ماه گذشته نهادهای رسمی از کشتهشدن 188 غیرنظامی ازجمله زنان و کودکان در تنشهای ادلب خبر دادند. جدای از این همزمان تعداد پناهجویانی که از ادلب و اطراف آن به مرزهای سوریه و ترکیه پناه بردهاند، 300 هزار نفر را رد کرده است، درحالیکه حملات زمینی و هوایی هم راه خود را در ادلب ادامه میدهند. با تمام هزینههایی که طرفهای درگیر، بهویژه غیرنظامیان برای کنترل ادلب پرداخت میکنند بهتر است یکبار دیگر به این پرسش پاسخ داده شود که این شهر، در جنوبغربی استان حلب چرا اهمیت دارد؟ اگر بشار اسد، رئیسجمهوری سوریه و نیروهایش بتوانند کنترل ادلب را به دست بگیرند، نقطه عطفی در جنگ ایجاد کردهاند. به دنبال کنترل کامل بر حلب با بازپسگیری ادلب، شواهد و قرائن برای پیروزی دولت در سوریه کامل میشود. علاوه بر این بازپسگیری ادلب و کنترل شاهراههای حیاتی اطراف آن پیشرفتهای اقتصادی بزرگی برای دمشق خواهد داشت. تلاش روسیه نفوذ و کنترل کامل سوریه است و دستکم درحالحاضر حمایت از بشار اسد و دولتش ازسوی مسکو با این هدف ادامه دارد. ایران هم خود را موظف به حمایت از سوریه میداند و اتحاد خود با این کشور را فراتر از نبردهای فعلی میبیند. در طرف دیگر آمریکا میخواهد کنترل این منطقه را از طریق یگانهای حمایت از خلق و پکک به دست بگیرد تا مانع از تدوام نفوذ روسیه در آن شود. اكنون با کنترل مخالفان میانهروی دولت سوریه، آنکارا هیمنه این کشور را میشکند، درحالیکه چهره خود را به عنوان کشوری که بهدنبال صلح است، بازسازی میکند. ترکیه اقداماتش در ادلب را اینچنین توجیه میکند که کنترل نیروهای اسد بر ادلب موج دیگری از پناهجویان را روانه ترکیه میکند و به همین بهانه ادلب را به قلب دفاعی و تهاجمی خود تبدیل کرده است. اگر کمی کلیتر به ماجرا نگاه کنیم، ترکیه و آمریکا عملا درباره ادلب در یک جبهه قرار دارند. هیچ اهمیتی ندارد که این دو کشور چقدر درباره کردها با هم اختلافنظر دارند؛ هر دوی آنها خواهان رفتن اسد از سوریه هستند؛ هرچند شاید با پیشروی ارتش سوریه فعلا صحبتی از ضرورت رفتن او نمیکنند.حالا این دو جبهه در پلان آخر جنگ سوریه کاملا در مقابل هم قرار گرفتهاند. دوشنبه اخیر تبادل آتش میان نیروهای ترک و سوری به کشتهشدن هشت نظامی ترک و 13 نظامی سوری منجر شد و شدیدترین تقابل میان این دو گروه در 9 سال اخیر را نمایش داد. پس از تجربه جدیترین تنشها در مثلث آنکارا، مسکو و دمشق روز گذشته، چهارشنبه، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، به صراحت اعلام کرد که اگر نیروهای دولت سوریه تا پایان ماه به خطوط آتشبس پیشین بازنگردند، آنکارا حملات نظامی خود را تشدید خواهد کرد. اردوغان تأکید کرد که همین را در تماس تلفنیاش با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه هم گفته است: «اکنون دورهای جدید در سوریه آغاز میشود. جایی که خون سربازان ترک در آن ریخته شده است نمیتواند همینطور باقی بماند». صفآراییها انجام شده؛ دو طرف دندانهایشان را به هم نشان دادهاند حالا آخرین پلان از جنگ سوریه سپری میشود. آیا حتي سربازی در این گروهها به رؤیای مردم کوچههای ادلب فکر میکند؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.