هراسهايي كه با ما دويدهاند
سامان موحد
ویکیپدیا مدخلی جذاب به اسم «فهرست هراسها» دارد. مجموعه جالبی از ترسهایی که انسان ممکن است به آن مبتلا شود را در آن میبینید. سرزدن به آن بد نیست و ممکن است بفهمید برخی ترسهای عجیبی که در وجودتان است، چه اسم علمی دارد و تا چه حد در دنیا شایع است. بزرگترین ترسی که با بیشتر انسانها همراه است، ترس از آینده است. این آینده برای خیلیها میتواند خیلی دور باشد و برای برخیها در حد همین فردای پیشِرو. البته همه اینها برای یک شرایط نرمال است. اما در برخی مواقع وقتی هجوم اخبار ناامیدکننده و منفی ما را دربر میگیرد، بر حجم هراسهایمان هم افزوده میشود؛ مثل این روزها که موجودی موهوم و خیالی بر زندگی برخی از ماها سایه افکنده است. در ادامه چند روایت از هراسهایی که این روزها در زندگی برخی شهروندها موج میزند را میخوانیم. یک: علی مردی است در اواخر میانسالی و با یک پراید در خیابانهای تهران مسافرکشی میکند. در خیابان نامجو سوار تاکسیاش شدم و خیلی زود سر صحبت باز شد. وقتی از او درباره هراسهایش پرسیدم، به یک اتفاق روز اشاره کرد؛ خبری که چند وقت پیشها در رسانهها منتشر شده بود و از عملیات پلیس پایتخت برای پلمبکردن خانههای مجردی خبر میداد. علی که به سنش میخورد پدربزرگ باشد اما دست روزگار او را بیسرپناه و دور از خانواده گذاشته است، میگوید اگر این خانهها را در حوالی میدان امام حسین پلمب کنند، او مجبور است در پرایدش بخوابد. برای او مهمترین اولویت در این سن داشتن یک سرپناه ارزان است. میگوید اگر این خانه را از ما بگیرند، مجبورم یا 20 میلیون برای پول پیش یک خانه بدهم یا در پراید بخوابم. من هم که 20 میلیون ندارم پس باید در پرایدم زندگی کنم. میگوید پلیس اینجا را به دلیل صیغه یا مواد مخدر میبندد. مواد مخدر را که نمیشود کاریاش کرد برای آن مورد هم حتما از آدمها شناسنامه بگیرند تا این مشکل پیش نیاید. دو: جنگ! جنگ بزرگترین هراس این روزهای زهرا است؛ ترسی که به دلیل زندگی در جو خاورمیانه همیشه با او بوده ولی این روزها بهویژه با پشتسرگذاشتن دیماه 98 حضورش برای زهرا همیشگی شده است. آنچه در برخی کشورهای منطقه رخ داده و فاجعه بزرگ انسانی را پدید آورده است، در نظر زهرا به زندگی ما هم میتواند خیلی نزدیک باشد. ترس از آوارهشدن و ازدستدادن خاک به عنوان آخرین داشتهها همراه این روزهای زهراست. او میگوید برای ما که طبقه متوسط هستیم و همه داراییمان را با زحمت به دست آوردهایم، ازدستدادن بسیار سخت است. در بعضی مواقع حتی جبرانناپذیر است. در این مدت هم ما هر روز با یک خبر بد و شوکهکننده از خواب بیدار شدیم و دیدیم با هر خبر بد بخشی از داشتههایمان را از دست دادهایم. حالا با هجوم این حجم از اخبار نگرانکننده ترس از اینکه یک صبح بیدار شویم و ببینیم در اثر جنگ آخرین داراییمان هم در آستانه ازدسترفتن باشد، دیگر قابل تحمل نیست. سه: عارف، جوان گیلانی است که آبدارچی یک شرکت خصوصی در غرب تهران است. با عارف هم درباره ترسهایش از روزهای آینده حرف زدیم. عارف نگران دو وامی است که گرفته و تا پایان اقساطش این هراس با او همراه خواهد بود. او که در تهران مستأجر است، هنوز ازدواج نکرده. به مدد دو وام 20 میلیونتومانی که از یک بانک و یک بازاری گرفته است، در رشت زمینی برای خودش خریده و حالا نگران این است که نتواند از پس بازپرداخت اقساطش بر آید و در نتیجه ضامنهایش راهی زندان شوند. برایش توضیح میدهم فرایند رسیدگی به دیرکرد اقساط بانکی اینقدرها هم سریع نیست تا ضامنهایت راهی زندان شوند ولی خب، خودش هم لابد میداند بانکها با مشتریهای خردتر سختتر از بدهکاران کلان بانکی برخورد میکنند. چهار: آوا دایره دوستانی دارد که هیچکدام علاقهای به داشتن فرزند ندارند. اما او در میان دوستانش تصمیم گرفته است بهزودی مادر شود. طبیعتا بزرگترین چیزی که قرار است ذهن آوا را برای روزها و ماههای آینده درگیر خودش کند، فرزندش و سلامت اوست. با آوا هم درباره هراسهایش صحبت کردم. او میگوید با وجود اینکه در این روزها مصمم است بچهدار شود ولی بعضی چیزها در ایمانش خللی ایجاد میکند. میگوید چندی پیش ویدئویی از یک مدرسه پسرانه در ایران که در شبکههای اجتماعی وایرال شده بود را دیده و بهشدت ترسیده است. نظام آموزشی کشور یکی از دغدغههای او برای مادرشدن است. او از اینکه فرزندی داشته باشد که در نظام آموزشیای که خودش کاستیهایش را با پوست و استخوان درک کرده است پرورش یابد، بسیار میترسد. همچنین میگوید علاقهای به مهاجرت ندارد و از اینکه به این دلیل مجبور به مهاجرت شود، هم هراسان است. او ممکن است سال دیگر فرزندی در آغوش داشته باشد ولی در این روزها بهشدت با هراسهای بعد از بهدنیاآمدن فرزندش دستبهگریبان است. پنج: بلاتکلیفی در آستانه دهه چهارم زندگی بزرگترین ترسی است که این روزها مهسا با آن دستوپنجه نرم میکند. او میگوید در آستانه دهه چهارم زندگیاش انتظار داشت تکلیف برخی مسائل اولیه زندگی مثل کار، وضعیت اقتصادی و محل زندگیاش مشخص شده باشد. اما به مدد برخی اتفاقاتی که در کنترل او نبود، این اتفاق رخ نداده و حالا مدام این احساس را دارد که روزها و فرصتهایش از دست رفته است. او همچنین بهشدت نگران نزدیکانش است. اینکه با شرایط فعلی چقدر تحت فشار هستند و چقدر اوضاع برایشان خوب یا بد میگذرد، در کنار سلامتیشان از دیگر چیزهایی است که او را نگران کرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.