روايت نبوغ و جنون
شرق: «ساعت چهار صبح از خواب برخاست، و چهار ساعت پياده رفت تا به جايي كه ميخواست رسيد، و تا هنگام تاريكي نگاره كشيد. اين راهپيماييِ ده دوازده كيلومتريِ رفت و برگشت به خانه در جاده خلوت چندان دلپذير نبود، اما بوم خيسي كه به زير بغل ميگرفت و به تنش ميخورد به او اعتماد به نفس ميداد. ظرف هفت روز هفت نگاره بزرگ كشيد. در پايان هفته از كار بسيار به آستانه مرگ رسيد. تابستان شكوهمندي بود و او در آن از هر فرصتي براي نگارهكشيدن سود برد. باد ميسترال با خشونت آمد و ابري از گردوخاك به آسمان برد و درختان را سپيدپوش كرد. ونسان ناگزير شد از كار و كوشش دست بردارد. گرفت شانزده ساعت يكسره خوابيد». اين بخشي از رمان «شور زندگي» ايروينگ استون است كه بهتازگي با ترجمه ابوالحسن تهامي در نشر نگاه منتشر شده است. نام واقعي ايروينگ استون، ايروينگ تنه بائوم است كه در سال 1903 در سانفرانسيسكو متولد شد. او در دانشگاه ادبيات خواند و در سال 1924 دوره كارشناسي ارشدش را سپري كرد.
او در ابتدا با نوشتن نمايشنامه وارد عرصه نويسندگي شد و بعد به نوشتن داستانهاي پليسي پرداخت. «شور زندگي» اولين رمان ايروينگ استون است كه در سال 1934 نوشته شد. نويسنده نام اين اثر را «تاريخ زندگينامه» گذاشته بود. «شور زندگي» روايتي است داستاني از زندگي ونسان ونگوگ. در روايت رمان، فضاي پاريس پساامپرسيونيستي به تصوير كشيده شده و رهيافت ونگوگ به جهان هنر و فرايند تحول او بازنمايي شده است. آنطور كه در توضيحات خود كتاب نيز آمده، در اين اثر زندگي ونگوگ نهتنها در جايگاه يك نقاش مطرح بلكه بهعنوان شخصيتي يگانه روايت ميشود كه تمام عمرش را «در سختي و مرارت اما سرشار از حب حيات سپري كرد و از اينرو سرگذشت او به رماني سرشار از احساسات عميق انساني و شگفتيهاي زندگي بدل شده است». ونگوگ زندگي عجيبي داشت كه آميخته از نبوغ، فقر، نااميدي و جنون بود و سرگذشت او تاكنون و بهدفعات مورد توجه منتقدان و نويسندگان بوده است. ونگوگ در دسامبر سال ۱۸۸۸ گوش چپش را برید و این شاید عجیبترین و مشهورترین اتفاقي باشد که درباره یک هنرمند وجود دارد. در اصل اين ماجرا ترديدي وجود ندارد و خود ونگوگ نيز در دو خودنگاره تصوير خودش را
با گوش باندپيچيشده ثبت كرده است. يكي از اين آثار با فاصله چند روز پس از آنكه ونگوگ از بيمارستان به خانه برميگردد كشيده شده و در آن پانسمان ضخيم گوش و باندي كه براي نگهداشتن تنظيف روغني به كار گرفته شده، ديده ميشود. در اثر ديگر، باندپيچي گوش ونگوگ نازكتر است و اين نشان ميدهد كه جراحت او رو به بهبودي بوده است. نبوغ و جنون ونگوگ در نوع خودش بيمثال بوده و از اين نظر زندگي و سرنوشت او همواره مورد توجه بوده است. بر همين اساس است كه در توضيحات «شور زندگي» به اين موضوع اشاره شده كه تاكنون هيچ نقاشي همچون ونگوگ چنين برانگيخته قدرت خلاقه ويرانگر خود نبوده است و هرگز طغيان دروني خلاقيت بدينگونه او را از رسيدن به سرخوشي و نيكبختي باز نداشته است.
در بخشي از «شور زندگي» ميخوانيم: «صبح روز بعد مشاجره فراموش شده بود. قهوه را با هم نوشيدند و هريك براي يافتن تصوير مناسب به راه خود رفت. شب كه ونسان خسته از كار روزانه، كه ترازكردن شش رنگ اصلي ميناميد، برگشت، ديد كه گوگن روي اجاق كوچك گازي مشغول آمادهكردن شام است. اول كمي به آرامي سخن گفتند و سپس سخن كشيده شد به نگارگري و نگارگران، كه موضوع مورد علاقه هردوشان بود. و جنگ ادامه يافت. نگارگراني كه گوگن ميستودشان، ونسان مينكوهيد. و آنان كه بت ونسان بودند، گوگن حكم به قتلشان ميداد. در هيچ مورد کوچک و بزرگ مربوط به هنرشان با يكديگر توافق نداشتند. در مورد هر موضوعي ميتوانستند به ملايمت و آرامي گفتوگو و بحث كنند، مگر در مورد نگارگري كه خوراك و نوشاك زندگيشان بود. هر دو تا آخرين ذرات قدرت عصبي براي بهكرسينشاندن عقايد خود جنگيدند. گوگن دو برابر ونسان قدرت داشت، اما هيجان فزاينده ونسان، قدرتها را برابر ميكرد. حتا در مورد چيزهاي مورد توافق هم، كلامشان از رعدوبرق خالي نبود. هر دو از جان مايه ميگذاشتند و فرياد ميزدند، و در پايان مانند باتريهاي خاليشده از حال ميرفتند. گوگن اعلام كرد: تو هيچوقت
نگارگر نميشي، ونسان، مگر اينكه بري طبيعت رو ببيني، برگردي به كارگاه هنري، و بنشيني با خونسردي نگاره شو بكشي». پيشتر كتابهاي «نامههاي ونگوگ» و «زندگي و هنر ونگوگ» در نشر نگاه به چاپ رسيده بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.