معترضان لبناني و فرانسوي ساعتهاي پرخشونتي را پشت سر گذاشتند
شب ناآرام بيروت و پاريس
درحالیکه بسیاری امیدوارند جنبشهای اعتراضی در کشورهای مختلف جهان به نتیجه برسند و با پایانی خوش تمام شوند، داستانهای واقعی نشان میدهد فعلا امیدی به بهبود اوضاع جهان نیست. در شرق جهان اعتراضات در لبنان، هنگکنگ، عراق و ایران هرکدام به سبکی ادامه دارند و در غرب جهان فرانسه عرصه یکی از مهمترین و طولانیترین اعتراضات اروپاست؛ اما لبنان و فرانسه در چندمین ماه از اعتراضاتشان همزمان شنبهشبهای متشنجی را از سر گذراندند.
جنبش اعتراضی که از 17 اکتبر سال گذشته میلادی لبنان را فراگرفت، در هفته جاری نفسی تازه کرد و «هفته خشم» در حالی کلید خورد که خشم معترضان این بار ناتوانی دولت در تشکیل کابینه جدید و فروپاشی اقتصادی قریبالوقوع در این کشور را نشانه رفتهاند. هفته خشم حالا در پنجمین روز خود به خشونت کشیده شد.
معترضان لبنانی سهشنبه هفته گذشته موج جدید اعتراضاتشان را با تعیین ضربالاجل دوروزه برای تشکیل دولت آغاز کردند؛ اما تجمع آنها در حوالی میدان شهدای بیروت همزمان با پنجمین روز از موج جدید اعتراضات با تشدید واکنش خشونتآمیز پلیس روبهرو شد. میدان شهدای بیروت در اعتراضات سه ماه اخیر لبنانیها مرکز تجمع معترضان بوده؛ معترضانی که خواهان تغییر در ساختار سیاسی و اقتصادی کشورشان هستند. روز شنبه معترضان از نقاط مختلف بیروت با این شعار به سمت میدان شهدا سرازیر شدند: ما هزینهاش را نمیدهیم. از روز سهشنبه و با اعلام آغاز هفته خشم از سوی معترضان لبنانی، نیروهای امنیتی هم رویکرد جدیدی برای مقابله در پیش گرفتهاند. چهارشنبه گذشته یک روز پس از آغاز هفته خشم، درحالیکه صدها نفر در اعتراض به سیاستهای جدید پولی در اطراف بانک مرکزی جمع شده بودند، با ورود نیروهای امنیتی فضا متشنج شد و بیش از 50 نفر بازداشت شدند. پلیس لبنان از روز سهشنبه دست به باطوم برده و بارها از گاز اشکآور استفاده کرده است؛ اقدامی که واکنش معترضان و استفاده آنها از بمبهای دستی و تخریب اموال عمومی را در پی داشته است.
مردم لبنان سه ماه گذشته را با اعتراضات خیابانی سپری کردهاند. بهانهای که مردم را در اکتبر به خیابانها کشاند، تعیین مالیات بر تماسهای اینترنتی بود؛ اما دو روز بعد از آغاز تجمعات، دلایل اعتراض مردم روشنتر شد: بیکاری و فساد گسترده در میان سیاسیون. 13 روز پس از اعتراضات، سعد حریری، نخستوزیر وقت، با این استدلال که به بنبست رسیده است، از سمتش کنارهگیری کرد و میشل عون، رئیسجمهور هم استعفای او را پذیرفت. عون 28 آذر پس از تأخیری یکهفتهای حسان دیاب را بهعنوان نخستوزیر لبنان معرفی کرد. تشکیل دولت در کشوری مانند لبنان که تعدد مذهبی و قومی گستردهای دارد، معمولا امر زمانبری است؛ اما با توجه به بحران سیاسی و خلأ قدرت قرار بر این شد که دیاب تا یک ماه اعضای کابینه دولت «اضطراری» خود را معرفی کند. اکنون بیش از یک هفته از فرصت قانونی دیاب میگذرد و همچنان خبری از معرفی اعضای کابینه نیست. علاوه بر تأخیر در تشکیل دولت، تعیین سقف هزاردلاری برای برداشتهای ماهانه از حسابهای دلاری هم در احیای اعتراضات نقش پررنگی داشته است.
اعتراضات در لبنان در چند ماه اخیر به نماد اعتراضات صلحآمیز تبدیل شده بود؛ اما ناامیدی معترضان لبنانی از بهبود شرایط باعث شد تا تعدادی از آنها در هفته گذشته به بانکها و دستگاههای عابربانک حمله کنند. در واکنش به چنین اقداماتی نیروهای امنیتی و پلیس به جای آرامکردن اوضاع، واکنشی شدیدتر نشان دادند و همین باعث شد تا شنبهشب راههایی که به پارلمان ختم میشود، به میدان نبرد مردم و نیروهای امنیتی تبدیل شوند؛ مردمی که با سنگ و بمبهای دستی تلاش کردند در مقابل گاز اشکآور و گلولههای ساچمهای مقاومت کنند. براساس گزارش رسانههای مختلف، بیش از 200 نفر در این درگیریها زخمی و بیش از صد نفر هم بازداشت شدهاند. 80 نفر از مجروحان درحالحاضر در بیمارستانها بستری هستند و تعدادی از خبرنگاران هم در میان مجروحان هستند. حالا معترضان لبنانی قرار است فردا برای آزادی معترضان بازداشتی به خیابان بیایند. تحلیلگران مختلف با توجه به تداوم اعتراضات در لبنان و خستگی مردم، درباره بروز خشونتهای بیشتر در لبنان هشدار دادهاند.
شنبه سخت جلیقهزردها
دراينحال 427 روز از اولین شنبهای که مردم فرانسه در اعتراض به افزایش قیمت سوخت به خیابانها آمدند، میگذرد؛ اما این اعتراضات در شصتودومین هفته خود همچنان محل وقوع خشونتهای گستردهای است. حمله دوباره معترضان فرانسوی به رستورانی در مرکز پاریس باعث شد تا همزمان با مداخله گستردهتر نیروهای پلیس، مقامات فرانسوی درباره بروز درگیریهای بیشتر در صورت تداوم خشونتهای مشابه هشدار دهند. روز شنبه درحالیکه بیش از یک سال از اعتراض فرانسویها به افزایش قیمتها و تغییر قوانین بازنشستگی میگذشت، اعتراضات با درگیری مردم و نیروهای پلیس به خشونت کشیده شد. در جریان اعتراض این هفته جلیقهزردها دستکم 37 نفر بازداشت شدهاند و تعداد بسیاری با گاز اشکآور، آب فشارقوی و گلولههای پلاستیکی مجروح شدهاند. شاهدان عینی خشونت پلیس در این تظاهرات را در مقایسه با هفتههای گذشته بیسابقه توصیف کردهاند. معترضان در تجمع این هفته خود به صورت مشخص از اصلاحات قانون بازنشستگی امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، انتقاد کردند.
این در حالی است که کارکنان متروی فرانسه حدود شش هفته است که اعتصاب کردهاند و بهاینترتیب یکی از طولانیترین اعتصابهای فرانسه را رقم زدهاند. اعتراضات جلیقهزردها در حالی ادامه پیدا کرده است که بسیاری از همراهی با آن کنار کشیدهاند و معتقدند این جنبش به پایان رسیده و حالا با اعتراضات به اصلاحات قوانین بازنشستگی جایگزین شده است. از آن طرف دولت فرانسه هم تمام تلاش خود را برای بیاعتبارکردن این جنبش میکند. مقامات فرانسوی بهویژه مقامات وزارت کشور میگویند جلیقهزردها به گروههای متعددی تبدیل شده است که بیشتر آنها خشونتطلبانی هستند که از مردم سلب آسایش کردهاند. بیتفاوتی مقامات فرانسوی به تداوم اعتراضات در فرانسه، خشم انباشته در میان معترضان را بسیار افزایش داده است؛ بههمیندلیل تحلیلگران موضوع فرانسه نیز درباره بروز تنشهای بسیار جدیتر در شنبههای آینده هشدار دادهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.