واکنشهای بینالمللی به فاجعه هواپیمای اوکراینی
عذرخواهی رسمی کنید
شرق: تلخترین شنبهای که میتوانست تقویم سال به خود ببیند، رقم خورد. صبح شنبه با بیانیه ستاد کل نیروهای مسلح در مورد عملیاتی که سپاه پاسداران انجام داده بود، در ایران روزی به غایت تلخ رقم خورد. به دنبال اعلام اینکه «بروز خطای انسانی و به صورت غیرعمد، هواپیمای مسافربری اوکراینی مورد اصابت قرار گرفته» از سوی ستاد کل نیروهای مسلح، فضای بینالمللی ملتهب شد. وقوع حادثه برای اتباع ایرانی، کانادایی، دوتابعیتی ایرانی- کانادایی و همچنین اوکراینی در جریان سقوط این پرواز، وجوه بینالمللی به این حادثه میدهد. همچنین پرواز 752 به مقصد کییف، یک بویینگ بوده که بهاینوسیله پای آمریکا را نیز به حادثه باز میکند. جواد ظریف، وزیر خارجه، در اولین واکنش به این حادثه نوشت: «روزی غمانگیز. نتایج اولیه تحقیقات داخلی توسط نیروهای مسلح: اشتباه انسانی در زمان بحران ناشی از ماجراجویی ایالات متحده به فاجعه منجر شد. عرض تأسف عمیق، پوزش و تسلیت ما به مردم ما، خانوادههای قربانیان و همه ملتهای آسیبدیده». این حادثه صبح چهارشنبه رخ داده است؛ زمانی که ساعاتی پیش از آن، سپاه در واکنش به ترور سردار سلیمانی، عملیات موشکی به سمت پایگاه هوایی عینالاسد در عراق را اجرا میکرد. به دنبال این اعلام، موج واکنشهای خارجی آغاز شد. اوکراین: منتظر معذرتخواهی رسمی ایران هستیم رئیسجمهور اوکراین در پی انتشار بیانیه ایران در رابطه با علل سقوط هواپیمای اوکراینی با ابراز تأسف نسبت به این موضوع، گفت: امروز، صبح خوبی نبود، اما حقیقت را به ارمغان آورد. به گزارش ایسنا، ولادیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در فیسبوکش خواستار پاسخگویی و عذرخواهی رسمی ایران در رابطه با این مسئله شد. وی گفت: امروز، صبح خوبی نبود، اما حقیقت را به ارمغان آورد. اوکراین خواهان پاسخگویی ایران، بازگشت اجساد جانباختگان، پرداخت غرامت به خانوادههای قربانیان و عذرخواهی رسمی ایران است. او گفت: «ما از طریق کانالهای دیپلماتیک منتظر معذرتخواهی رسمی از سوی ایران هستیم». زلنسکی همچنین تأکید کرد که تحقیقات در این زمینه میبایست بدون تعلل ادامه یابد و بدون مداخله کامل شود. دفتر زلنسکی همچنین اعلام کرد که ایران از همان ابتدا تمامی اطلاعات لازم درباره سقوط هواپیمای خطوط هوایی اوکراین را در اختیار کارشناسان این کشور قرار داد. در ادامه تأکید شده است که ایران، تمامی تصاویر، ویدئوها و اسناد برای تحلیل این حادثه را که روند آن همچنان در تهران ادامه دارد، در اختیار کارشناسان ما قرار داد. از سوی دیگر، خبرگزاری ریانووستی روسیه به نقل از دفتر ریاستجمهوری اوکراین گزارش داد زلنسکی قرار است خود با حسن روحانی درباره حادثه سقوط هواپیمای مسافری اوکراین گفتوگوی تلفنی انجام دهد. دفتر ریاستجمهوری اوکراین دیروز همچنین اعلام کرد که این کشور با فرانسه توافق کرده است که متخصصان فرانسوی به رمزگشایی جعبههای سیاه هواپیمای اوکراینی سرنگونشده در ایران کمک کنند. به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری رویترز، دفتر ریاستجمهوری اوکراین شنبه اعلام کرد که ولادیمیر زلنسکی و امانوئل مکرون، رؤسایجمهور اوکراین و فرانسه، توافق کردند که متخصصان فرانسوی در روند رمزگشایی جعبههای سیاه هواپیمای اوکراینی که بامداد چهارشنبه گذشته در نزدیکی تهران سرنگون شد، کمک کنند. بنابر اعلام دفتر ریاستجمهوری اوکراین، امانوئل مکرون در یک تماس تلفنی به زلنسکی گفته است که فرانسه هماکنون یک رویه رسمی برای انجام تحقیقات بینالمللی درباره این سانحه را آغاز کرده و پذیرفته است که بهزودی به کییف سفر کند. به گزارش ایلنا به نقل از خبرگزاری رویترز، «ایوان باکانوف»، رئیس سرویس امنیت اوکراین، شنبه اعلام کرد که بیانیه ایران مبنیبر شلیک سهوی به هواپیمای این کشور یکی از نظریههای این سازمان را درباره سرنوشت این هواپیما تأیید میکند. وی در بیانیهای اعلام کرد که برخلاف اظهارات شماری از متخصصان، این سازمان معتقد بود که سامانه ضدموشکی ایران به صورت دستی وارد عمل شده و نه خودکار. وادیم پریستایکو، وزیر خارجه اوکراین، اعلام کرد که کشورش در صورتی که دلیل حادثه، سرنگونکردن هواپیما باشد، خواستار پرداخت خسارت مالی خواهد شد. مقامهای شرکت هواپیمایی اوکراین نیز اعلام کردند هواپیمای بویینگ ۷۳۷ این شرکت که در ایران سرنگون شد، پیش از بلندشدن از فرودگاه امام (ره) در تهران، هیچ هشداری درباره خطر احتمالی دریافت نکرده بود. به گزارش یورونیوز فارسی، یون دیخنه، رئیس شرکت هواپیمایی اوکراین، اعلام کرد که اطمینان داشت در سانحه سقوط هواپیمای مسافربری این کشور در خاک ایران، شرکت اوکراینی مقصر نیست. رئیس شرکت هواپیمایی اوکراین، شنبه در یک نشست خبری گفت که این شرکت اسناد ایمنی را «بارها و بارها» بررسی کرده است و اطمینان داشت که هیچ احتمالی برای بروز مشکلات فنی وجود نداشت یا هرگونه خطای خلبانی امکانپذیر نبود. وی تأکید کرد که هواپیمای سقوطکرده یکی از بهترین هواپیماهای این شرکت با خدمهای عالی و قابل اعتماد بود. ایگور سوزنوسکی، معاون شرکت هواپیمایی اوکراین نیز در این نشست خبری از مقامهای ایرانی به دلیل اینکه در اوج درگیری با آمریکا، حریم هوایی غیرنظامی خود را باز نگه داشته بودند، انتقاد کرد. او تأکید کرد که این تصمیم «کاملا غیرمسئولانه» بوده است و افزود: «اگر شما از جایی به جای دیگر شلیک میکنید، موظفید که فرودگاه را تعطیل کنید». این دو مقام اوکراینی تأکید کردند که هواپیمای آنها هیچ پیام اخطاری را قبل از پرواز به سمت کییف از فرودگاه تهران درباره تهدید احتمالی دریافت نکرده بود. آنها همچنین اضافه کردند که برخلاف نظر تهران، این هواپیما هیچگونه انحراف از مسیر نداشته و از همان مسیری پرواز کرده که از نوامبر ۲۰۱۸ تا روز حادثه حرکت میکرد. کانادا: ایران باید پاسخگو باشد نخستوزیر کانادا نیز در بیانیهای ویژه خواستار «شفافیت و اجرای عدالت» شد. به گزارش خبرگزاری فرانسه، جاستین ترودو، در این بیانیه میگوید که این رخداد «تراژدی ملی است و همه کاناداییها عزادارند». او درعینحال خواستار شفافیت و اجرای عدالت برای تمام خانوادهها و بازماندگان قربانیان این سانحه مرگبار شد. ترودو گفته که پس از اعتراف مسئولان ایران به هدفگیری هواپیمای اوکراینی، این کشور باید پاسخگو باشد. جاستین ترودو گفت دولت او خواستار تحقیقات و همکاری کامل از سوی مقامهای ایرانی است. به گزارش خبرگزاری رویترز از اوتاوا، ترودو در بیانیهاش اعلام کرد ایران اکنون اعلام کرده که دلیل سقوط این هواپیما، خطای انسانی از سوی نیروهای مسلح این کشور بوده است. او در این بیانیه افزود: تمرکز ما بر تکمیل (تحقیقات)، مسئولیتخواهی، شفافیت و عدالت برای خانوادهها و عزیزان قربانیان است. این یک فاجعه ملی است و همه کاناداییها به خاطر آن سوگوار هستند. ترودو گفت: به همکاری با شرکایمان در سراسر جهان ادامه میدهیم تا مطمئن شویم که تحقیقاتی دقیق و کامل انجام میشود و دولت کانادا از مقامهای ایرانی، انتظار همکاری کامل را دارد. وزیر خارجه کانادا تأکید کرد که تعداد قربانیان کانادایی سقوط هواپیمای اوکراین در ایران ۵۷ نفر است نه ۶۳ نفر. به گزارش ایلنا به نقل از رویترز، «فرانسوا فیلیپ شامپانی»، وزیر خارجه کانادا شنبه اعلام کرد که شمار قربانیان کانادایی سقوط هواپیمای اوکراین ۵۷ نفر بوده نه ۶۳ نفر. شامپانی تأکید کرد جهان منتظر است ببیند ایران در زمینه تحقیقات چه انجام میدهد و امیدوار است. او تأکید کرد گروه هماهنگی بینالمللی با مشارکت بریتانیا، اوکراین و سوئد درباره این فاجعه تشکیل شده است. این وزیر کانادایی از تهران خواست که به تیم بینالمللی اجازه ورود به ایران و تحقیق در مکان وقوع حادثه را ارائه دهد. به گزارش ایلنا به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس، کانادا از ایتالیا نیز خواست پس از حادثه اخیر هواپیمای اوکراینی در تهران، به این کشور برای پیشبرد امور خود در ایران کمک کند. کانادا و ایران روابط دیپلماتیک با یکدیگر ندارند. لوئیجی دیمایو، وزیر خارجه ایتالیا، در واکنش به این درخواست وعده داده تا «هرگونه کمک و پشتیبانی» را به کانادا ارائه داده و از منافع کانادا حمایت و «فعالیتهای کنسولی را میان دو کشور تسهیل کند». شب گذشته همچنین روحانی و ترودو تماس تلفنی داشتند. در این تماس تلفنی روحانی ضمن ابراز تأسف از حادثه سقوط هواپیمای خطوط هوایی اوکراین و کشتهشدن مسافران این پرواز تصریح کرد: تحقیقات مفیدی برای دستیابی به دلایل این حادثه انجام شده و بررسیهای تکمیلی هم تا رسیدن به نتیجه نهایی با سرعت و دقت در حال انجام است. او افزود: این سانحه برای مردم ایران و کانادا و ملتهای دیگری که اتباع آنها در این هواپیما بودند، دردناک و غمی بزرگ بود. رئیسجمهور اظهار کرد: از لحظات اول همه تلاشهای خود را برای دستیابی به علل این سانحه به کار گرفتیم و قدم به قدم به هر نتیجه دیگر برسیم، در اختیار افکار عمومی جهان قرار خواهیم داد. روحانی با بیان اینکه دستورات لازم برای ادامه رسیدگیهای لازم فنی و حقوقی را صادر کردهام، گفت: ایران از هرگونه همکاری بینالمللی در چارچوب قوانین بینالملل برای روشنشدن دقیق این حادثه استقبال کرده و همه تسهیلات کنسولی را برای این منظور فراهم خواهد کرد و آمادهایم تا وزرای خارجه ایران و کانادا گفتوگوهای خود را ادامه دهند. او افزود: علاقهمندم روابط دو کشور در آینده در راستای کمک به رفاه ایرانیان مقیم کانادا و به نفع دو ملت و نیز در موضوعات گوناگون مورد علاقه دو کشور ازجمله توسعه صلح و امنیت منطقه ادامه یابد. رئیسجمهوری با بیان اینکه امروز امنیت در منطقه حساس خاورمیانه بر اثر دخالتها و اقدامات آمریکا به مرحله خطرناکی رسیده است، خاطرنشان کرد: ایران در راستای کاهش تنش، طرح صلح هرمز را ارائه کرده و همه باید برای بازگرداندن ثبات و امنیت کامل به این منطقه، تلاش کنیم. روحانی با اشاره به اثرات نامطلوب توسعه ناامنی در منطقه و ترور سردار سلیمانی بهعنوان فرماندهی محبوب به دست آمریکاییها بر ملتهای منطقه، گفت: راهحل برای ثبات و امنیت منطقه و آرامش مردم این است که همه به قانون برگردند و معتقدیم امنیت این منطقه تنها با مشارکت کشورهای منطقه تأمین خواهد شد. جاستین ترودو، نخستوزیر کانادا، نیز در این تماس تلفنی با تسلیت کشتهشدن جمعی از مردم ایران در سقوط هواپیمای اوکراینی، گفت: باید با همکاری هم تلاش کنیم تا دلایل این حادثه بهروشنی مشخص شود. او با بیان اینکه آماده هرگونه همکاری با ایران در راستای انجام تحقیقات لازم درباره این سانحه هستیم، تصریح کرد: امیدوارم در آینده بتوانیم برای مسائلی که بتواند در امنیت منطقه تأثیر داشته باشد، با هم گفتوگوهای بیشتری داشته باشیم. ترودو با تقدیر از همکاریهای کنسولی با اتباع کانادایی، از گسترش تعاملات و همکاری وزرای خارجه دو کشور در زمینههای گوناگون استقبال کرد. روسیه: مسئله بینالمللی است سفیر روسیه در لبنان با بیان اینکه مسئله سقوط هواپیمای اوکراینی به روابط ایران و اوکراین مربوط میشود، گفت: باید تحقیقات کاملی برای کشف جزئیات دراینباره انجام شود. به گزارش ایسنا به نقل از النشره، الکساندر زاسپیکین، سفیر روسیه در لبنان درباره سقوط هواپیمای اوکراینی نیز گفت: پوتین، رئیسجمهور روسیه، پیام تسلیتی برای رئیسجمهور اوکراین ارسال کرد و اکنون که دلیل سقوط آن معلوم شده است، باید تحقیقات کامل برای کشف جزئیات انجام شود. زاسپیکین تأکید کرد: این مسئله بینالمللی و مربوط به روابط میان ایران و اوکراین است. افغانستان: در پی شناسایی قربانیان هستیم رئیسجمهوری افغانستان اعلام کرد که این کشور در پی شناسایی قربانیان سقوط هواپیمایی اوکراینی است. به گزارش ایلنا به نقل از بیبیسی، محمد اشرف غنی، رئیسجمهوری افغانستان با ارسال پیام تسلیت نسبت به وقوع حادثه برای هواپیمای اوکراینی در تهران ابراز تأسف کرد. غنی گفت که ۱۳ نفر از شهروندان افغانستان در این حادثه جان خود را از دست دادهاند. او با ابراز همدردی با خانوادهها و بازماندگان این حادثه دلخراش گفت دولت افغانستان تلاش میکند هرچه زودتر بازماندگان این حادثه را شناسایی کرده و به آنها کمکهای لازم را ارائه دهد. غنی به سایر بازماندگان نیز تسلیت گفته و با آنها ابراز همدردی کرده است. لتونی: کسانی که مسئول بودهاند، باید پاسخگو باشند وزیر امور خارجه لتونی نیز در واکنش به اعلام علل سقوط هواپیمای اوکراینی در ایران، آن را اشتباهی غمانگیز تلقی کرد. ادگار رینکویکس، وزیر امور خارجه لتونی در پی اعلام علل سقوط هواپیمای اوکراینی در ایران، در صفحه توییترش نوشت: مهم است که ایران اعلام کرده است نیروهای مسلح آن بهطور غیرعمدی پرواز بینالمللی PS752 اوکراینی را سرنگون کردند. این یک اشتباه بسیار غمانگیز بود، باید تحقیقات بیطرفانه انجام گرفته و کسانی که مسئول آن بودهاند، پاسخگو باشند. بریتانیا و فرانسه: تنشها در منطقه باید پایان یابد بوریس جانسون، نخستوزیر بریتانیا، اعتراف ایران مبنی بر هدفگیری اشتباهی هواپیمای اوکراینی را «نخستین گام مهم» توصیف کرد و گفت: «اکنون باید برای انجام تحقیقات بینالمللی کامل، شفاف و مستقل همچنین برای بازگرداندن کشتهشدگان این حادثه به کشورهایشان اقدام شود». جانسون با انتشار یک بیانیه مطبوعاتی، حادثه سقوط این هواپیما را «غمانگیز» توصیف و اعلام کرد بریتانیا در این موضوع با شرکای بینالمللی خود همکاری خواهد کرد. در میان کشتهشدگان این حادثه، دستکم نام چهار شهروند بریتانیایی دیده میشود. جانسون همچنین تصریح کرد این سانحه لزوم کاهش تنشها در منطقه را تقویت میکند. نخستوزیر بریتانیا در بیانیهاش تصریح کرد درگیریهای بیشتر تنها منجر به بروز فجایع بیشتر و تلفات جانی خواهد شد. همچنین فلورانس پارلی، وزیر نیروهای مسلح فرانسه، در واکنش به خبر سقوط هواپیمای اوکراین در پی شلیک موشک توسط ایران اعلام کرد: «مهم است که از آنچه روی داده، بهعنوان فرصتی برای گفتوگو و بحث استفاده کنیم. درسی که از حوادث تلخ رویداده از روزهای پایانی سال ۲۰۱۹ میلادی تاکنون گرفتیم، این است که باید به این تنشها پایان داده شود». سوئد و آلمان: ایران مسئول است از تکرار جلوگیری کند سوئد و آلمان در واکنش به این حادثه خواستار اقدامات لازم برای جلوگیری از تکرار آن شدند. به گزارش شبکه آلمانی دویچهوله، استفان لوفون، نخستوزیر سوئد، در واکنش به مشخصشدن چگونگی سرنگونی هواپیمای اوکراینی گفت: سرنگونی هواپیمای غیرنظامی، وحشتناک و هولناک است؛ خواه اتفاقی باشد یا نه؛ اقدامی که باید محکوم شود و ایران مسئولیت کامل آن را بر عهده بگیرد. ۱۰ شهروند سوئدی و هفت فردی که در سوئد زندگی میکردند، از جانباختگان این هواپیما هستند. هایکو ماس، وزیر امور خارجه آلمان نیز از ایران خواست از تکرار چنین «فاجعهای» در آینده جلوگیری کند. او اقدام ایران در شفافسازی دلیل سقوط هواپیما را بسیار مهم دانست. وزیر خارجه آلمان افزود: تهران باید پیامدهای درست در ارزیابی این فاجعه هراسانگیز را ترسیم و در جهت اطمینان از تکرارنشدن آن اقدام کند. چهار نفر از قربانیان این هواپیما در آلمان زندگی میکردند، اگرچه تابعیت آلمان را نداشتند. عذرخواهی بعیدینژاد سفیر کشورمان در لندن نیز بابت قراردادن اطلاعات اشتباه در اختیار رسانهها عذرخواهی کرد. حمید بعیدینژاد، سفیر جمهوری اسلامی در انگلیس، در حساب کاربری خود در توییتر نوشت: من در اظهارات روز گذشتهام با رسانههای انگلیسی یافتههای رسمی مسئولان مربوطه در کشورم را در آن دوره زمانی مبنی بر اینکه هواپیمای اوکراینی هدف موشک قرار نگرفته است، منتقل کردم. من بابت انتشار این اطلاعات اشتباه عذرخواهی میکنم و متأسفم. تغییر مسیر پروازهای هواپیمایی بحرین سازمان هواپیمایی بحرین از تغییر مسیر پروازهایش از حریم هوایی ایران خبر داد. به گزارش ایلنا به نقل از رویترز، سخنگوی سازمان هواپیمایی بحرین با اعلام خبر تغییر مسیر پروازهای این شرکت از فضای ایران گفت این اقدامی پیشگیرانه برای تأمین سلامت جان مسافران است. او در ادامه افزود: «این شرکت موقعیت را از نزدیک کنترل میکند، اولویت ما سلامت مسافران و کادر فنی است». پیش از این تعدادی از شرکتهای خطوط هوایی از توقف پروازها به ایران یا تغییر مسیر پروازهای آنها پس از سقوط هواپیمای بویینگ اوکراین خبر دادند. در روزهای پس از تنشهای اخیر در منطقه، بسیاری از شرکتها و نهادهای هواپیمایی کشورهای مختلف، از توقف پروازها یا تغییر مسیر آنها در جهت دوری از منطقه و ایران خبر داده بودند. در آخرین نمونهها، جمعه، شرکت بزرگ هواپیمایی لوفتهانزا اعلام کرد بهدلیل وضعیت نامعلوم امنیتی در اطراف فرودگاه بینالمللی تهران، این شرکت پروازهای خود به مقصد پایتخت ایران را تا روز بیستم ژانویه لغو خواهد کرد. یک هواپیمای شرکت لوفتهانزا نیز روز پنجشنبه در مسیر فرانکفورت به تهران، پس از توقف در پایتخت رومانی، به اتریش تغییر مسیر داد. همچنین شرکت اتریشایرلاینز براساس آخرین گزارشهای رسیده به این شرکت درباره وضعیت امنیتی آسمان ایران، پرواز هواپیمای خود در روز جمعه را لغو کرد. پیش از این اعلام شده بود که از اوکراین، فرانسه و آمریکا تیمهای تحقیقاتی برای بررسی این موضوع به تهران میآیند. به نظر میرسد با اتفاقات پیشآمده، نیازی به آمدن آنها نیست. البته دستور کار هیئت 10نفره کانادایی به ایران برای امور کنسولی و انجام مسائل مربوط به وضعیت کنسولی این افراد خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.