|

برخي منابع مطلع از نبود لينك بين سازمان هواپيمايي كشوري با بخشی از پدافند هوایی خبر مي‌دهند

عذرخواهی بزرگ‌؛ سوگی سترگ

شرق: هم‌زمان با خبر سقوط پرواز 752 هواپيماي بویينگ 737 سري 800 اوكراين‌اينترنشنال، شوك واردشده به مردم در سطحي بود كه همه را به سوگ نشاند و رسانه‌ها به‌دنبال كشف واقعيت آنچه رخ داده يا به محل عازم شدند يا با برقراري تماس با كارشناسان، در جست‌وجوي حقيقت برآمدند. در اين حالت، با توجه به آنكه داده‌هايي از سوي رسانه‌هاي غربي دست‌به‌دست شد، لزوم شفافيت بيشتر اين ماجرا هم روشن شد، اما با ارائه‌نشدن داده‌هاي متقن به رسانه‌ها، آنچه در اين سانحه بررسي شد صرفا از سوي كارشناساني بود كه در شرايط عادي نسبت به تحليل داده‌هاي سقوط يك پرنده اقدام مي‌كنند. در پی این اتفاق، عمده کارشناسان در رسانه‌های جمعی از مردم برای این واقعه عذرخواهی کردند. تطابق‌نداشتن شواهد با انهدام پس از برخورد موشك نيز اين شبهه را ايجاد كرد كه احتمالا برخوردي صورت نگرفته، اما پس از انتشار بیانیه مشخص شد كه برخورد موشك كوتاه‌برد سبب شده براي مدتي هواپيما روي آسمان بماند؛ اما نكته درخور توجه آن است كه چرا اين ميزان پنهان‌كاري صورت مي‌گيرد و اعتماد عمومي به رسانه‌ها به سبب داده‌هايي كه به اشتباه از سوي مسئولان در اختیار آنها قرار مي‌گيرد، زایل مي‌شود؟ روزنامه «شرق» نيز مانند ديگر رسانه‌ها به سبب دسترسي‌نداشتن به داده‌هاي مكفي، نتوانست در شفافيت اين واقعه همراهي لازم را داشته باشد و بر همين اساس از مخاطبان عذرخواهي مي‌كند. ‌براي بررسي چرايي هماهنگ‌نبودن سازمان هواپيمايي كشوري با پدافند هوايي سپاه پاسداران، به داده‌هايي رسيديم كه نشان مي‌دهد بخشی از پدافند هوایی لينكي با سازمان هواپيمايي كشوري ندارد! ‌‌دفاع تمام‌قد سردار حاجي‌زاده از علي عابدزاده، رئيس سازمان هواپيمايي كشور نیز دردي را دوا نمي‌كند، زيرا اين سازمان به‌عنوان متولي آسمان كشور، در مقابل حادثه رخ‌داده مسئول است و بايد پاسخ دهد كه چرا براي برقراري اين هماهنگي اقدام نكرده است و كوتاه‌آمدن در اين مورد بسيار حساس، چرا بايد از سوي اين سازمان رخ دهد. همچنين بهره‌برداري سياسي صداوسيما از اعلام برخوردنکردن موشك با هواپيما از سوي رئيس سازمان هواپيمايي كشوري براي پخش اخبار كذب نيز درست نيست و تنها توجيهي براي اقدامات رخ‌داده است. ‌ آسمان عمليات براي هواپيماهاي غيرنظامي ممنوع نشد علیرضا منظری، معاون اسبق سازمان هواپیمایی کشوری نيز در گفت‌وگو با «شرق» مي‌گويد: حمله سپاه پاسداران هرچند سهوي به يك هواپيماي غيرنظامي قابل توجيه نيست و با رويه درستي پيش نرفته است. آنچه در اينجا حائز اهميت است و بايد بيان شود، آن است كه وقتي قرار بود فضا به فضاي عملياتي تبديل شود، حتما بايد فضا را براي هواپيماهاي غيرنظامي (civil) تعطيل اعلام مي‌كردند، اما چنين نكردند.به گفته او، بهترين روش آن بود كه فضا در منطقه‌اي كه قرار بود عملياتي انجام شود، براي پروازهاي غيرنظامي ممنوع مي‌شد، در این حالت دیگر امكان رخ‌دادن چنين حادثه‌اي وجود نداشت.منظري در ادامه مي‌‌افزايد:‌ آنچه رخ داد، اعلام‌نشدن ممنوعيت براي پروازهاي غيرنظامي در كنار آغاز عمليات نظامي بود كه مثال كنارهم‌گذاشتن پنبه و آتش است. در اين حالت، خطاي انساني به‌هيچ‌وجه دور از ذهن نيست.‌اين كارشناس ارشد صنعت هوايي در ادامه با تأكيد بر آنكه بايد با توجه به اين اتفاق در هوانوردي بين‌المللي قواعدي در نظر گرفته شود، مي‌گويد:‌ براي جلوگيري از خطاي انساني در دوره زماني‌ای كه قرار بود عمليات نظامي انجام شود، بايد حتما پرواز در منطقه عمليات را براي هواپيماهاي غيرنظامي ممنوع اعلام مي‌كردند.‌منظري با اشاره به روند بررسي سانحه ادامه مي‌دهد: در روند بررسي سانحه، علل ارزيابي مي‌‌شود و در نهايت با ارائه راهكارهايي توصيه‌هايي مي‌شود كه در آينده با وقوع دوباره آن حادثه روبه‌رو نشويم؛ بنابراين ضروري است كه اين بررسي انجام شود و خالي‌كردن آسمان از پرنده‌هاي غيرنظامي براي عمليات نظامي در دستور كار جدي قرار بگيرد. ‌ جمينگ قبل از تشخيص هواپيماي غيرنظامي يك منبع آگاه در گفت‌وگو با «شرق» با اشاره به قطع تماس خلبان پرواز 752 اوكراين‌اينترنشنال در گفت‌وگو با «شرق» مي‌گويد: اسكواك‌كد تمامي هواپيماهاي غيرنظامي روي دستگاهي به نام ترنسپوندر وجود دارد و روي رادار نشان داده مي‌شود. ارتباط پرواز 752 بویينگ 737 سري 800 اوكراين‌اينترنشنال با سيستم راداري در حدود يك دقيقه، قطع شده بود و از صفحه راداري حذف شد.او با تفسير اين اتفاق مي‌گويد: اين اتفاق براساس جمينگ (اختلال راداري در سيستم نظامي) رخ مي‌دهد، اما مسئله‌اي كه وجود دارد و بايد به سخنان سردار اميرعلي حاجي‌زاده، فرمانده نيروي هوافضاي سپاه پاسداران، نقدي وارد کرد، آن است كه با توجه به شواهد موجود، جمينگ ازسوي سپاه انجام شده و تمام سيستم‌هاي ارتباطي هواپيما را با نويزي كه انداخته قطع كرده است. اين به آن معناست كه اين نويز پيش از پرتاب موشك سبب شده كه ارتباط قطع شود و هواپيما روي رادار ديده نشده و به اشتباه كروز تشخيص داده شده است. بنابراين اختلال ‌سبب اين اشتباه فاحش شد. اين منبع آگاه در سازمان هواپيمايي كشوري در ادامه مي‌افزايد: نمي‌توان پذيرفت كه اختلال در سيستم هواپيما وجود داشته، زيرا در پروازهاي قبلي اين هواپيما مشكلي در دستگاه ترنسپوندر وجود نداشته است. هر ترنسپوندر، از چهار منبع تغذيه مي‌شود؛ سه منبع آن از موتور تغذيه مي‌شود و يك منبع نيز در شرايط اضطراري برقرار مي‌‌شود. حتي اگر مي‌پذيرفتيم كه موتور آسيب ديده، قطعا منبع اضطراري فعال باقي مانده بود كه با اين ادله بايد پذيرفت كه اول سيستم راداري با جمينگ قطع شده و نتوانسته اين هواپيماي غيرنظامي را تشخيص دهد و سپس حمله صورت گرفته است. ‌ لزوم هماهنگ‌سازي پدافند ارتش و سپاه اين منبع مطلع با اشاره به ناهماهنگي بين دو پدافند ارتش و سپاه مي‌گويد:‌ در كشور دو نوع پدافند هوايي داريم؛ پدافند ارتش و سپاه. پدافند ارتش كه پدافند اصلي كشور محسوب مي‌شود، هم كاملا مجهز است و هم اطلاعات دقيقي دارد و اسلوب دارد. او در بيان علت اين ادعا مي‌گويد: پدافند ارتش، در سامانه‌ AFTN خود به اطلاعات هواپيمايي كشوري لينك است، اما پدافند سپاه خير؛ در‌واقع پدافند سپاه، سيستم راداري PSR دارد كه اين سامانه هر جسمي كه در آسمان است، می‌بیند، اما نمي‌تواند تشخيص دهد كه چيست‌. اين منبع آگاه ادامه مي‌دهد: در چنين شرايطي قاعدتا تفاوتي نمي‌كند كه هواپيماي غيرنظامي، اسكواك‌كد داشته باشد يا خير. درحالي‌كه اگر سامانه SSR داشته باشيد و به سامانه اطلاعات هواپيماني كشوري متصل باشيد، به‌راحتي مي‌توانيد سامانه‌هاي مختلف را در كنار هم قرار دهید و متوجه شويد كه آيا پرنده‌اي كه وجود دارد از هواپيمايي كشوري است يا خير. او با بيان اينكه عمر پدافند هوافضاي سپاه چندان زياد نيست و به سال 1388 بازمي‌گردد، مي‌گويد: پدافند سپاه، يونيتي دارد كه وقتي نسبت به تشخيص آنكه جسم نزديك‌شونده چيست، با آن تماس مي‌گيرد ، آنجا مشخص مي‌شود كه آن پرنده چيست. اين منبع آگاه نتيجه مي‌گيرد: بنابراين دو حالت وجود دارد؛ يا آنكه فردي كه اقدام به پرتاب موشك كرده، خود اقدام به اين كار كرده يا اينكه با وجود ديدن جسم، نتوانسته تماس برقرار كند و مجوز انهدام را دريافت كند و با شك، موشك را پرتاب كرده است. اين در شرايطي است كه براساس اسلوب پدافند ارتش، وقتي شك وجود داشته باشد، اجازه حمله داده نمي‌شود، حتي اگر جنگنده باشد. به گفته او، پدافند ارتش سه فاز كشف، شناسايي و انهدام دارد. بنابراين توصيه مي‌شود كه اين دو پدافند در شرايط حساس كنوني به يكديگر بپيوندند يا اينكه همه از يك اسلوب تبعيت كنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.