اشتباه كردم
گيسو فغفوري
شايد شنبه 21 ديماه سياهترين روز براي برخي از روزنامهنگاران ايراني باشد ازجمله من. يكي از تلخترين و غمبارترين روزهايي كه با شرمساري فراوان همراه است. نميدانم چند نفر مانند من این حس را دارند و اين لحظات را پشتسر ميگذراند؛ حسي كه ميتواند مسير حرفهاي را تغيير دهد و باعث بازنگري در آن شود. من بهعنوان كسي كه با تمام وجود آرزو داشتم اين شليك انجام نشده باشد و تمام مدت اين چند روز دعا ميكردم پدافند موشكي به هواپيماي اوكرايني شلیک نکرده باشد، شرمندهام. من بهعنوان كسي كه باورم نميشد مسئولان توانسته باشند واقعيت را به دلايل مختلف پنهان كنند، هم شرمندهام هم عذرخواه. من يكي از روزنامهنگارانم، يكي از كساني كه درس خواندهام، با نظريههاي علمي روزنامهنگاري آشنا هستم، ميدانم سياستمداران چگونه ميتوانند از نظريه مارپيچ استفاده كنند. شرمسارم كه احساس ميكردم اين اتفاق شدني نيست و نميتواند رخ دهد.
بهت و حيرتم از همان صبح آغاز شد، باورم نميشد درحاليكه اشك جلوي چشمم را گرفته بود، هرچه پنج شبكه تلويزيون را بالا و پايين ميكردم، خبري از بيانيه نيروهاي مسلح نبود؛ حتي بعدتر هم بيانيه رئيسجمهور روحاني اول در رسانههاي فيلترشده تویيتر و تلگرام منتشر شد. مگر باوركردني بود خبر به این مهمی را ستاد کل نیروهای مسلح در یک بیانیه اعلام كند و بعد رئیسجمهور بيانيه دهد و هيچكدام در یک برنامه زنده تلويزیونی رو به مردم نباشد و مستقيم از مردم عذرخواهي نكند و هيچكس استعفا ندهد و هنوز پخش سريالهاي هانيكو و قسمتهاي 13 تا 18 زير همكف ادامه داشته باشد؟ مگر ممكن بود كه شبكه خبر پس از زيرنويسكردن برنامه نداشته باشد و از كارآفرينان بگويد، درحاليكه در رسانههاي فارسيزبان آن طرف اين سؤال مطرح باشد كه «در ايران چرا شایعه قویتر از خبر است؟». راستي چرا در اعلام اين خبر هم جايي براي اهميت به احساسات و عواطف مردم نبود؟ حداقل اين بار انتظار میرفت كه ماجرا فقط با يك بيانيه پايان نگيرد، راستي حالا روشن شده است كه همه ما كساني كه سعي ميكرديم حرفهاي مسئولان در اين سه روز را باور كنيم، اشتباه كرديم. در لحظات قبل از بيانيه باورمان نشده بود كه اعتمادمان ميتواند «اعتماد مخدوش» باشد. آنقدر در شوك بزرگ قرار داشتيم كه نتوانستيم به قدر كافي پرسشگر و چالشگر و منتقد باشيم. آري منِ روزنامهنگار اشتباه كردم. حالا روشن شده که آنچه درباره سرنگونی هواپیمای اوکراینی گفته میشده جنگ روانی نبود. هرچند سخنگوي دولت و مشاور امنيتي رئيسجمهور هنوز استعفا ندادهاند و حتي عذرخواهي هم نكردهاند. الان بازهم در عمق اندوه و در عمق نااميدي آرزو دارم كه کاش از اين به بعد رفتار و گفتار مسئولان با راستگویی و خردمندي عجين شود. نه اينكه غايب باشند، نه اينكه پنهان شوند، نه اينكه با رسانهها بازي شود. از صبح تاكنون بسياري از رسانهها، سردبيران و كانالهاي خبري از مردم عذرخواهي كردهاند كه در اين چند روز ابزاري براي اطلاعرساني سخنان نادرست آنان بودهاند. ما هم، ما همه روزنامهنگاراني كه ترديدهايمان را ناديده گرفته بوديم. با وجدان خود چطور روبهرو ميشديم؟ در تمام روزها و ساعتهاي پيشين كه میگفتیم ايران ما به رسانههاي مستقل احتياج دارد، هراس از همين لحظهها بود؛ مگر ميتوان ديگر به سخنان مسئولي اعتماد كرد و اين جرقه در ذهن نباشد که شايد مانند ماجراي پرواز اوكرايني ممکن است، پنهانكاري كند؟ اين سه روز توانست ضربه مهلكي بر ذهن و جان ما بزند. در اين 12 ساعت هم بهگونهاي رفتار شده است كه همه چیز با یک بیانیه و كنفرانس خبري تمام میشود. راستي ميدانند كه اين اعتماد آسیبدیده اكنون ذهن و جان و روحمان را ميخراشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.