لزوم جداسازی بخش دانشگاهی از جشنواره مد فجر
ستاره جاويد
واکاوی جشنوارههای مد و لباس فجر در دورههای گذشته و بررسی بخشهای کثیر و عظیم این جشنواره در تمام دورهها و قراردادن سخنان خبرساز حمید قبادی، دبیر وقت کارگروه ساماندهی مد و لباس، در گفتوگوی اختصاصی با روزنامه «شرق» (ضرورت روزنامهنگاری مد هویدا شده است روزنامه شرق شماره 3438/ سهشنبه 7 خرداد1398، صفحه 9، صفحه مُد ایرانی و اسلامی) که برای نخستینبار از اختصاص سه میلیارد تومان از ردیف بودجه کشور به بخش مد و لباس خبر داد، حاکی از این است که این جشنواره همچنان بهعنوان رویدادی که هیچ دستاوردی برای سال آینده حوزه خود رقم نمیزند، زیر ذرهبین منتقدان و کارشناسان دلسوزی است که از این رویداد بهعنوان سکویی برای دیدهشدن پتانسیلها و ظرفیتهای مد کشور یاد میکنند.
در نگاهی بسیار کوتاه و برشی به فاصله میان هشتمین جشنواره بینالمللی مد و لباس فجر که در اسفندماه سال 97 برگزار شده تا نهمین جشنواره مد و لباس فجر که قرار است بهمنماه سال جاری در بوستان گفتوگو برگزار شود، بهواقع شاهد هیچ رخداد جریانسازی که دستاورد حاصل از بخشهای تئوریک، علمی دانشگاهی، نمایشگاهی یا حتی اجتماعی که در جشنواره سال پیش بسیار روی آنها تبلیغات شد، نبودیم. شوربختانه این فعالیتهای تئوریک که صرفا بودجهخور هستند و ردیف پژوهشی عظیمی را به خود اختصاص میدهند همچنان برای جشنواره امسال هم در نظر گرفته شدهاند و بر اساس فراخوان هفتهزارکلمهای که برای مد فجر نهم امسال منتشر شد، میبینیم فعالیت بدنه تئوریساز و علمی دانشگاهی که هیچ پشتوانه تجربی یا عملیاتی برای رونق اقتصادی و کاربردیسازی مد ندارند، در جشنواره امسال هم حضور پررنگ و انکارناپذیری دارند. تولیدات مقالات عملی پژوهشی برای بدنه مد کشور در حالی در دستور کار بخش علمی دانشگاهی قرار گرفته است که به ضرس قاطع میتوان گفت بیش از 90 درصد قریببهاتفاق این مقالات و تئوریهایی که در تمام این سالها از سوی بدنه دانشگاهی تولید شده از آرشیو بنیاد ملی مد و لباس گامی فراتر نگذاشته است. بارهاوبارها از بنیاد ملی مد و لباس خواسته شده است که اهداف معدود، روشن، کاربردی و قابل لمسی را برای جشنواره بینالمللی مد و لباس فجر که مهمترین رویداد داخلی و فراملی در این عرصه است تعریف و تبیین کند و از تعریف و بازتعریف نقشهای بسیار کلان، بلندپروازیهای غیرعملیاتی که خارج از عرف کنونی جامعه و مطرود در استاندارد جهانی از منظر اقتصاد هنرصنعت مد است و آن دسته از مباحث تئوریک که بر همگان هویداست در دنیای واقعی هیچ طرفداری ندارند و از بنیان، بینتیجه هستند، دست بردارد. حجم عظیم مقالاتی که فقط در سال گذشته به دبیرخانه رویداد ارسال شده است تاکنون که در آستانه نهمین جشنواره بینالمللی مد و لباس فجر ایستادهایم، چه گلی به سر این کودک کوچک و آسیبپذیر زدهاند؟ مقالاتی که فهرست برگزیدگان و معرفی برترینهای آن از دید هیئت داوران یک روز مجزا را بهعنوان اختتامیه بخش علمی دانشگاهی به خود اختصاص داد و علاوهبر سرمایههای مادی، سرمایههای زیادی از بخش رسانهای کشور را هم درگیر خود کرد؛ درگیر دستاوردی به نام هیچ. واقعیت این است که داشتن چنین نگاهی به بدنه مد کشور با بهانه رعایت شئونات و هنجارهای اجتماعی ملی کمی نخنما شده است. اگر اتاق فکر بنیاد ملی مد و لباس شرمگین است که اعتراف کند در تعریف و بازتعریف کانسپت مناسب و درخوری برای جشنواره بینالمللی مد و لباس فجر عاجز بوده است، پسندیده و شایسته و بایسته است که از اتلاف بودجه اندک سالانه مد کشور برای پافشاری روی استراتژیهای بیحاصل دست بردارد و اگر معتقد است برای تحولات درخواستی جامعه مد، کمی دیر شده است، دستکم دلسوزانه نگاهی انتقادی و کاربردی به اقداماتی داشته باشد که خود متولی آن بوده و بدون هیچ تأثیرگذاری یا حصول نتیجهای، در زیر غبارهای آمارها و اسناد موجود در آرشیو بنیاد ملی مد، پنهان شدهاند. لزوم جداسازی بخش صرفا تئوری علمی دانشگاهی از بخش کاربردی جشنواره مد و لباس فجر که اختصاص به معرفی کالکشنهای طراحان صاحبنام دارد، نهتنها به معنی نفی تلاشها و تولید محتواهایی است که از سوی بخش علمی دانشگاهی در دسترس بنیاد قرار گرفته، بلکه خود نوعی قدردانی و ارجنهادن به بخشی است که متأسفانه با دردستداشتن آدرس اشتباهی، در هزارتوی شترگاوپلنگ جشنواره مد و لباس فجر، گم شده و حرفی برای گفتن ندارد جز شیپور تبلیغاتیشدن برای جامعهای که توقعاتشان فرای توانی است که در بدنه علمی دانشگاهی دپو شده است. بر همین اساس اگر دیر شده و وقت را باختهایم، تمنای حرفهای فعالان عرصه مد و لباس کشور از دبیر جدید کارگروه ساماندهی مد و لباس این است که در ساختار جشنواره فجر بازنگری انجام شود و بخش هزل و هجو و زائد و غیرکاربردی در راستای رسالت این رویداد، از این رخداد عظیم ملی که بخش قابلتوجهی از بودجه اندک سالانه مد را به خود اختصاص داده، جدا شود و در رویداد مستقلی به حیات و ممات خود ادامه دهد. مگر نه این است که رسالت این بخش تولید اندیشه و تولید علم و محتوا برای نخستین حلقه از زنجیره مد کشور و چرخدنده عظیم این هنرصنعت است؟! خود منصفانه بیندیشند که جای حلقه نخست که تولید محتوا و کانسپت برای یک مدیوم به نام مد را برعهده دارد در زنجیره تأمین، کجاست؟ جای قلب و مغز و ریهها در پیکره یک موجود زنده داخل یک باگ تعریف میشود یا اینکه هر یک هویت جداگانهای دارند و نباید با هم مخلوط شوند؟! اگر به ادعای بنیاد ملی مد و لباس کشور، بخش علمی دانشگاهی مغز متفکر پیکره مد کشور است، پس شایسته و بایسته است که این مغز متفکر به جایگاه اصلی خود بازگردد و از چرخیدن در شاهرگهای تنگ و تاریک قلب مد پرهیز کند، چراکه خطر گرفتگی این شاهرگها ممکن است به بدنه این مغز متفکر هم آسیب جدی وارد کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.