معترضان عراقی پس از یک هفته به خیابانها بازگشتند
صدای استقلال عراق
اعتراضهای سهماهه مردم عراق تحت تأثیر احتمال بروز جنگ دیگری در خاورمیانه و این بار در این کشور، پس از بیش از یک هفته وقفه از روز گذشته دوباره از سر گرفته شد؛ درحالیکه معترضان این بار جدیتر از گذشته خواستهاند عراق به میدان عرضاندام سایر کشورها تبدیل نشود. اعتراضهای ضددولتی در عراق با ترور فرماندهان ایرانی و عراقی به دست آمریکا از سوم ژانویه به حاشیه رانده شد. خطر بروز درگیری میان تهران و واشنگتن در عراق باعث شد معترضان یک هفتهای را در خانه منتظر بمانند و اگر اوضاع طور دیگری پیش رفت، برای پیگیری مطالباتشان بار دیگر به خیابانها بازگردند. ایران در واکنش به ترور فرماندهانش، پایگاه عینالاسد متعلق به نیروهای آمریکایی در نزدیکی بغداد را هدف موشکهای خود قرار داد. سخنرانی دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در واکنش به این حمله نشان داد واشنگتن دستکم فعلا تمایلی به جنگ جدیدی ندارد. همین کافی بود تا معترضان عراقی، جمعه را برای بازگشت به خیابانها وعده کنند. ظهر جمعه معترضان انبوه عراقی در میدان تحریر بغداد جمع شدند و در صیانت از تمامیت ارضی این کشور و علیه کشورهایی که میخواهند از عراق بهعنوان زمین جنگ خود استفاده کنند، شعار دادند. خواست معترضان عراقی و جنبش آنها که چندین ماه گذشته را برای اعتراض به فسادهای گسترده دولتی و مداخله خارجی در خیابانها گذراندهاند، اهمیت خود را در سایه تنشهای میان ایران و آمریکا برای رسانههای جهان از دست داده بود؛ درحالیکه همزمان با این درگیریها، عراقیها هرچند محدود اما به روند روزانه خود به اعتراضها ادامه داده بودند. این معترضان حالا با جمعیتی مشابه روزهای آغازین، دوباره به خیابانهای بغداد و شهرهای جنوبی بازگشتهاند؛ با وجود اینکه تاکنون به گفته منابع رسمی، بیش از 500 کشته دادهاند. با خوابیدن غبار احتمال جنگ در عراق، معترضان با درخواست برگزاری تظاهراتی میلیونی در روز جمعه تلاش کردند جنبش اعتراضی را در این کشور زنده نگه دارند. جوانان عراقی از پنجشنبه عصر اندک اندک دورهم جمع شدند و با خواندن سرودهایی از هموطنانشان خواستند به اعتراضهای روز جمعه بپیوندند. روز جمعه هزاران نفر از مردم عراق در کوت، حله، بصره، ناصریه، کربلا و دیوانیه با یک شعار به خیابانها آمدند؛ استقلال. دعوت از معترضان برای حضور دوباره در خیابانهای عراق، البته با حمایت آیتالله سیستانی، مرجعیت شیعی این کشور نیز همراه بود. نماینده آیتالله سیستانی در خطبههای نمازجمعه، حملات کشورهای خارجی در عراق را محکوم کرد و نسبت به تضعیف امنیت در این کشور و منطقه به دنبال رویارویی کشورها و نقض تمامیت آن هشدار داد. اعتراضات مردم عراق، بهویژه جوانان، به بیکاری و فساد گسترده از اکتبر سال گذشته میلادی آغاز شد. مهمترین درخواست جوانان که بیشترین مشارکتکنندگان در این اعتراضها بودند، دگرگونی سیستم سیاسی عراق بود که از نظر آنها فساد، کارآمدی آن را از بین برده و مردم عراق را به فقر نشانده است. پس از دو ماه اعتراض و با کشتهشدن حدود 400 نفر، عادل عبدالمهدی، نخستوزیر این کشور، از سمت خود استعفا داد و قرار شد 15 روز پس از آن، برهم صالح، رئیسجمهوری عراق، جانشین او را به پارلمان معرفی کند. چالش معرفی گزینه نخستوزیری تا جایی عمیق شد که صالح هم از سمتش استعفا داد؛ استعفایی که با بروز درگیریهای ایران و آمریکا در عراق، در پارلمان مطرح نشد. همین وضعیت همچنان در عراق ادامه دارد؛ کشوری که از استعفای نخستوزیرش بیش از سه ماه میگذرد و خیابانهایش هنوز میدان اعتراض است. درگیریهای غیرعراقی در عراق از 27 دسامبر 2019 آغاز شد؛ زمانی که راکتهای ناشناس، پایگاه K1 آمریکا در کرکوک عراق را هدف گرفت و یکی از نیروهای آمریکایی را به کشتن داد. 29 سپتامبر، دو روز بعد از وقوع این حمله، جنگندههای F-15 آمریکایی پنج مورد از پایگاههای حزبالله لبنان در عراق و سوریه را هدف قرار دادند. گستردگی این حمله باعث شد بسیاری از مردم عراق که همچنان در اعتراض به فساد و ناکارآمدی دولتشان در خیابانها بودند، به سمت سفارتخانه آمریکا در بغداد حرکت و در اطراف آن تحصن کنند. پس از چند ساعت، تحصن به خشونت کشیده شد و تعدادی از معترضان با ورود به سفارتخانه آمریکا، بخشی از آن را به آتش کشیدند. ادامه این فضا به پرواز پهپاد آمریکایی و ترور فرماندهان ایرانی و عراقی و پس از آن حمله تلافیجویانه موشکی ایران به پایگاه عینالاسد ختم شد. خروج امن نیروهای آمریکایی از عراق پس از حمله جنگندههای آمریکایی به پایگاههای حزبالله عراق، پارلمان این کشور قطعنامهای تصویب و دولت موقت عراق را ملزم کرد به حضور نیروهای ائتلاف ضدداعش به رهبری آمریکا در این کشور پایان دهد. پس از قطعنامه پنجم دسامبر پارلمان عراق، روز گذشته عادل عبدالمهدی، نخستوزیر موقت عراق، در تماسی تلفنی از مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، خواست نمایندگان خود را برای تعیین سازوکار خروج امن نیروهای آمریکایی از عراق، به این کشور اعزام کند. با وجود صحبتهای ترامپ که نشان میدهد شخص او تمایلی به خارجکردن نیروهایش از عراق ندارد، پمپئو در این تماس با درخواست عبدالمهدی موافقت کرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.