سردار سازندگی
حسین روحانیصدر*
در اردیبهشت 1398 نوزدهمین جلد از کارنامه و خاطرات سال 1375 آیتالله هاشمی در سومین سال درگذشت وی با بیش از 840 صفحه منتشر شد. البته شاید این شانزدهمین روزشمار وی به ترتیب سالشماری از سال 1360 بوده باشد. این سال مصادف با آخرین روزهای هشتسالگی دولت سازندگی وی است. از نکات درخور تأمل حضور سختافزارهایی همچون رایانه دستی (لپتاپ) و تلفن سیار در فضای نوین فناوری کشور و اوج اجرای برنامههای مناطق آزاد تجاری است. در این مجلد به دهها سفر و افتتاح هزاران پروژه عمرانی با حرارت خاص و هیجانی پرداخته شده است. نکته قابل تأمل آنکه ایشان ردپایی از منتقدان خویش بهویژه گویندگان اصطلاح سراب سازندگی را در یادداشتهای خود سهیم نکرده است. وی گزارشهای ناقصی از اختلافهای نهادهای انقلابی و احزاب و جریانهای همسو و مقابل دولت در انتخابات پنجمین دوره مجلس شورای اسلامی و شدت و ضعفهای هفتمین دوره انتخابات ریاستجمهوری به صورت مهآلود و مبهم ارائه کرده است. از سوی دیگر، تنشهای سیاسی و بینالمللی ایران و ناهنجاریهای روابط ایران و آلمان به طور ناقص مرور میشود؛ از جمله موارد در این موضوع مسئله تمایلنداشتن کشورهای تأثیرگذاری همچون عربستان سعودی و قطر در میزبانی کنفرانس اسلامی به دلیل انفجارهای پایگاههای آمریکایی در زهران و... عربستان سعودی است. این تمایلنداشتن بهتدریج جدیتر شده و بر محتوا و اهداف کلان نشست سران در تهران تأثیرگذار شد. مهمتر از همه پاسخندادن به این پرسش درباره ابداع استقراض خارجی از سوی ایشان در یکی از ادوار طلایی فروش نفت است که چرا بدهیهای خارجی باوجود درآمد ارزی هفت-هشت میلیارد دلاری در سال، دستهای دولت بعدی را برای هر گونه مانوری بست؟
*کارشناس ارشد تاریخ ایران دوره اسلامی
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.