|

جزئيات سقوط مرگ‌بار هواپيماي بويينگ ۷۳۷ با ۱۷۹ سرنشين

فاجعه در نزديكي شهرك مسكوني

شرق، شاهد حلاج خبرنگار اعزامي: ساعت 6:13 صبح روز گذشته وقتي پرواز خط هوايي اوکراين از فرودگاه امام خميني (ره) به مقصد کي‌يف از زمين بلند شد، هيچ‌کس تصور نمي‌کرد شش دقيقه بعد هواپيما از صفحه رادار حذف و خبر سقوط آن اعلام شود. خلبان اين پرواز توانست از سقوط هواپيما در منطقه مسکوني جلوگيري کند. هنوز بسياري از اهالي شاهدشهر شهريار خواب بودند که صدايي مهيب آنها را بيدار کرد و سراسيمه به خيابان کشاند. آنها همان لحظات اول فهميدند يک هواپيما سقوط کرده است. اين هواپيماي بويينگ 737 متعلق به شرکت هوايي اوکراين که از تهران به مقصد كي‌يف پرواز مي‌کرد، 179 سرنشين داشت که شامل 147 ايراني و 32 خارجي مي‌شدند. از ميان اتباع خارجي 10 نفر افغانستاني، 11 نفر اوکرايني، شش نفر کانادايي، چهار نفر سوئدي و يک نفر انگليسي بودند. تعدادي از ايرانيان نخبه‌اي که در دانشگاه‌هاي خارج از کشور درس مي‌خوانند؛ از‌جمله چند نفر از دانش‌آموختگان دانشگاه صنعتي شريف نيز در اين هواپيما بودند. سقوط خارج از منطقه مسکوني يکي از شاهدان عيني اين سقوط که ساکن شاهدشهر است، به خبرنگار ما مي‌گويد: من بيدار شدم و براي رفتن به سر کار آماده مي‌شدم، اعضاي خانواده‌ام خواب بودند يک‌دفعه صداي مهيبي بلند شد، بيرون را نگاه کردم و هواپيما را ديدم. کاملا مشخص بود که در حال سقوط است؛ اما حرکت هواپيما نشان مي‌داد خلبان سعي مي‌کند هواپيما را از منطقه شهرک دور کند. هواپيما مدام کج مي‌شد؛ اما دوباره به سمت زمين خالي مي‌رفت. خلبان هواپيما را به سمت زمين خاکي و خلوت برد. او مي‌گويد زميني نزديکي شهرک هست که دو تا سه هزار متر وسعت دارد و خالي است و گاهي بچه‌ها آنجا فوتبال بازي مي‌کنند. چون صبح زود بود، کسي در آنجا نبود. چند لحظه بعد صداي انفجار شديد شنيده ‌شد که فهميديم هواپيما سقوط کرده‌ است. بلافاصله به آتش‌نشاني زنگ زدم. بعد هم با چند نفر از اهالي به محل رفتيم. البته نمي‌شد خيلي نزديک شويم؛ چون آتش‌سوزي خيلي مهيب بود. از همان ابتدا هم تکه‌هاي هواپيما همه‌جا پخش شده‌ بود. صدايي شبيه به صداي تيراندازي مي‌آمد. اول خيلي ترسيديم، بعد که آتش‌نشاني و پليس آمدند، گفتند که تيراندازي نيست؛ بلکه صداي انفجارهاي کوچک داخل هواپيماست. ديگر ساکن اين منطقه مي‌گويد: ما با صداي مهيبي بيدار شديم. چند ثانيه بعد صدا بسيار بيشتر شد و دود خيلي شديد و آتش‌سوزي منطقه را گرفت. به ما گفتند از شهرک خارج نشويد، بعد هم مشخص شد هواپيما سقوط کرده ‌است. چند دقيقه‌اي طول کشيد تا پليس و مأموران ديگر برسند. اتفاقات تلخي افتاد و اجساد و تکه‌هاي هواپيما و وسايل مسافران در زمين خالي که کنار شهرک است، پراکنده شده‌ بود. دو، سه نفري که سودجو بودند، به سمت چمدان‌هاي مسافران کشته‌شده مي‌رفتند تا اشيای قيمتي را بردارند؛ حتي يک نفر گوني آورده‌ بود که بلافاصله مردم جلوي آنها را گرفتند و بعد هم يگان ويژه مستقر شد. تلاش خلبان را براي نجات شهرک ديديم يکي ديگر از شهروندان شهرک لاله مي‌گويد: من در خيابان بودم که ديدم هواپيما دود مي‌کند و در آسمان مي‌چرخد. همان لحظه گفتم خدايا رحم کن روي شهرک سقوط نکند. کاملا معلوم بود خلبان در حال نجات شهرک است دو يا سه بار دور شهرک چرخيد تا بتواند شهرک را نجات دهد و سقوط خارج از شهرک اتفاق بيفتد. جايي که هواپيما سقوط کرد تا شهرک شايد صد متر فاصله دارد. صداي انفجار باعث شد تا شيشه‌هاي خانه‌هاي اطراف بشکند. انفجار در سقوط عامل مرگ بود يکي از امدادگران حاضر در منطقه نيز مي‌گويد: از همان لحظه اول که اين حادثه به ما گزارش داده شد، متوجه شديم کسي زنده نيست. کاملا تجربي مي‌دانستيم که سقوط آن هم در هواپيماي بویينگ مرگ قطعي مسافران را دارد؛ چون بلافاصله بعد از به‌زمين‌خوردن انفجار مهيبي رخ مي‌دهد و بنزيني که براي سوخت حمل مي‌کند، باعث آتش‌سوزي مهيبي مي‌شود؛ بنابراين هيچ انساني زنده نمي‌ماند. بلافاصله که وارد منطقه شديم، متوجه شديم شدت انفجار به حدي بوده که اجساد قطعه‌قطعه شدند. او ادامه مي‌دهد: خوشبختانه خلبان موفق شد هواپيما را که از بالاي منطقه مسکوني در حال عبور بود، دور کند. اگر هواپيما روي منطقه مسکوني سقوط مي‌کرد، قطعا فاجعه‌اي عظيم‌تر رخ مي‌داد. حضور خانواده قربانيان در محل حادثه ساعاتي بعد از اين حادثه، خانواده کساني که در اين پرواز بودند از موضوع مطلع و در محل حاضر شدند. خانواده بي‌تاب مسافران پرواز كي‌يف هرکدام دنبال نشاني از عزيزشان بودند. يکي از آنها مادر زني جوان است که در کانادا دکتري ام‌بي‌اي مي‌خواند. او که به‌شدت مويه مي‌کرد، به خبرنگار ما گفت: دخترم فوق‌ليسانسش را در ايران گرفت و براي تحصيل به کانادا رفت. او يک سال و نيم قبل ازدواج کرد، بعد از يک سال و نيم به ايران آمده ‌بود تا خانواده‌اش را ببيند که اين حادثه رخ داد. او قرار بود از كي‌يف به تورنتو برود. مسافران ايراني براي تعطيلات ژانويه آمده بودند مادر پسر جوان نخبه‌اي که در اين هواپيما جانش را از دست داده ‌است نيز درحالي‌که به‌شدت گريه مي‌کرد، به خبرنگار ما گفت: پسر 27‌ساله‌ام در کانادا درس مي‌خواند. او دانشجوي مکانيک بود و براي تعطيلات ژانويه به ايران آمده ‌بود. صبح زود پدرش او را به فرودگاه رساند؛ سه سال بود که پسرم را نديده ‌بودم و او بعد از سه سال به ايران آمده‌ بود. بعد از اينکه پدرش او را به فرودگاه برد، آن‌قدر ايستاد تا هواپيما پرواز کند و بعد به خانه برگشت. من از شبکه خبر شنيدم هواپيما سقوط کرده و بلافاصله راهي شدم؛ اما پسرم سوخته‌ است. نمي‌توانم اين مصيبت را هضم کنم. زن ديگري که همسر برادرش را در اين حادثه از دست داده است، مي‌گويد: برادرم و همسرش يک سال قبل در کانادا باهم ازدواج کردند. همسر برادرم براي ديدار فاميل آمده‌ بود؛ اما برادرم در کانادا بود. او براي تعطيلات ژانويه آمده‌ بود و داشت با پدرش به کانادا برمي‌گشت که اين حادثه رخ داد. ما شوکه و داغدار هستيم و نمي‌دانيم بايد چه کنيم. به ما گفته ‌شده ‌است بعضي اجساد چنان از بين رفته که بايد آزمايش دي‌ان‌اي براي تشخيص هويت انجام شود. همچنين از ساعات اوليه حادثه، نمايندگاني از سفارت اوکراين در محل حاضر شدند. سفير اوکراين نيز در محل حاضر شد و با مقامات ايراني هلال‌احمر ايران گفت‌وگو کرد. علاوه بر اين، تعداد زيادي امدادگر هلال‌احمر و اورژانس در محل حضور داشتند و به گفته خودشان متر‌به‌متر محل حادثه را جست‌وجو مي‌کردند. بيشتر اجساد به گفته امدادگران به‌شدت آسيب ديده‌اند. حضور يگان ويژه براي حفاظت از اموال مسافران به گفته مأموران يگان ويژه مستقر در محل حادثه، بلافاصله بعد از اينکه مأموران در محل حاضر شدند، امنيت منطقه را تأمين کردند. تعدادي از افراد سودجو که براي سرقت اموال مسافران آمده ‌بودند، از سوي پليس شناسايي شدند و اموال باز پس گرفته و رفت‌و‌آمد افراد غير از امدادگران و مقامات مسئول به منطقه نيز ممنوع و حفاظت از اموال مسافران نيز کاملا انجام شد. امدادگران بعد از جمع‌آوري اجساد کار جمع‌آوري اموال مسافران را نيز تحت نظر پليس انجام دادند. هواپيماي سقوط‌کرده چه هواپيمايي بود بر اساس اطلاعات منتشر‌شده، هواپيماي سقوط‌کرده متعلق به شرکت هواپيمايي اوکراين اينترنشنال بود. اين هواپيما بويينگ 737 سري 8 بود که در سال‌هاي گذشته نيز دچار سقوط شده بود. نقص فني در موتور هواپيماي بويينگ 737 دليل اصلي سقوط‌هاي قبلي اعلام شده‌ و شرکت بويينگ هم توليد آن را متوقف کرده‌ است. احتمال داده مي‌شود حادثه روز گذشته نیز به دليل همان نقص فني باشد که نمونه‌هاي ديگر بويينگ داشته‌اند. دو جعبه سياه هواپيما در منطقه کشف شده‌ و براي بازخواني آنچه اتفاق افتاده، در اختيار کارشناسان قرار گرفته ‌است. پایان عملیات جست‌وجو گزارش خبرنگار ما حاکی است حدود ساعت سه بعد از ظهر دیروز کار امدادرسانی در منطقه پایان یافت، اجساد به طور کامل جمع‌آوری شدند و لودرهایی که در منطقه مشغول خاک‌برداری هم بودند، به کار خود پایان دادند؛ این لودرها برای جمع‌آوری اشیای باقی‌مانده احتمالی در منطقه حاضر شده ‌بودند. اسناد و اموال جمع‌آوری‌شده به وسیله لودرها به منطقه‌ای امن منتقل شده و خانواده‌های کشته‌شدگان می‌توانند برای دریافت اموال خود بعد از ساماندهی به مراکزی که اعلام خواهد شد، مراجعه کنند. این اموال به‌جز چمدان‌هایی است که در محل حادثه جمع شده که آنها نیز به محل امنی منتقل شده‌ است. مسئولان بعد از اینکه اجساد شناسایی و تحویل خانواده‌ها شد، کار رساندن اموال به دست بازماندگان را آغاز می‌کنند. شناسایی هویت با دی‌ان‌ای با انتقال اجساد به پزشکی قانونی این سازمان نیز اعلام کرد: خانواده‌های قربانیان سقوط هواپیما برای اخذ نمونه دی‌ان‌ای برای تعیین هویت پیکرهای عزیزانشان باید به ادارات کل پزشکی قانونی استان محل سکونت خود مراجعه کنند. سازمان پزشکی قانونی کشور اعلام کرد: اولویت مراجعه بستگان به ادارات پزشکی قانونی با پدر و مادر ( هر دو) و در درجه بعدی با پدربزرگ و مادربزرگ (هر دو یا هر یک که در قید حیات هستند) است. در صورت رحلت همه افراد بالا یا دسترسی‌نداشتن به آنان، حضور فرزندان به همراه همسر متوفی و در نهایت در صورت دسترسی‌نداشتن به همه این افراد، سایر بستگان مانند برادر، خواهر و عمو لازم است. فرزندان یک مسئول در پرواز مرگ بعد از انتشار اسامی مسافران مشخص شد نام دو فرزند مدیر کل امور بین‌الملل وزارت بهداشت نیز در میان مسافران این پرواز است. فرزندان دکتر اسدی لاری، مدیرکل امور بین‌الملل وزارت بهداشت که هر دو دانشجو و دانش‌پژوه بودند، در این سانحه جان خود را از دست داده‌اند. آنها بعد از پایان تعطیلات برای شرکت در کلاس‌های درس مسافر کی‌یف بودند. تنها بازمانده بویینگ مرگ چطور نجات یافت جاماندن یک مسافر از پرواز تهران- کی‌یف باعث نجات جان او شد. صاحب خودرویی که با خلافی بالا، از سوی پلیس راه سوادکوه در استان مازندران توقیف شد، هرگز تصورش را نمی‌کرد که پلیس چه خدمت بزرگی به او کرده است. رئیس‌پلیس راهنمایی و رانندگی شهرستان سوادکوه گفت: عصر دیروز مأموران پلیس راه سوادکوه حین خدمت در حوالی شهر زیراب، ماشین سواری‌ای را به علت سرعت بالا توقیف کردند که پس از بررسی، متوجه خلافی بالای این ماشین شدند و بلافاصله ماشین را توقیف کردند. سرگرد صادقی افزود: صاحب این ماشین که یکی از شهروندان استان گلستان بود، برای رسیدن به پرواز تهران- کی‌یف با سرعت زیاد در حال حرکت بود که مأموران پلیس راهور او را متوقف کردند. به گفته وی، این مسافر خط پروازی تهران - اوکراین که به علت توقیف خودرویش از سوی پلیس و نرسیدن به پروازش ناراحت بود، پس از اطلاع از سقوط این هواپیما و کشته‌شدن همه سرنشینان آن هواپیما خوشحال شد و در تماس تلفنی با مأموران پلیس راه، از آنها به خاطر نجات جانش تقدیر و تشکر کرد. سابقه سقوط بویینگ 737 بویینگ 737 همان مدل هواپیمایی است که در سال گذشته دو بار سقوط کرد. همچنین این سومین باری است که در طول یک سال گذشته یک هواپیمای بویینگ تنها دقایقی بعد از پرواز سقوط می‌کند. دو فروند هواپیمای بویینگ ۷۳۷ مکس به فاصله کمتر از شش ماه در سال گذشته میلادی سقوط کردند و بالغ بر ۳۰۰ نفر از مسافران و خدمه پروازی آنها جان باختند. بعد از این حوادث ناگوار که شباهت‌های زیادی به یکدیگر داشتند، همه ایرلاین‌های فعال در جهان پرواز این مدل از هواپیما را در خطوط پروازی خود ممنوع و متوقف اعلام کردند تا نتایج سازمان هوانوردی فدرال آمریکا و سایر مؤسسات مربوطه درباره نقص نرم‌افزاری و سایر مشکلات ایمنی آن معلوم و مشخص شود. پس از آن اخباری مبنی بر توقف موقت تولید این نوع خاص از هواپیما از سوی شرکت بویینگ آمریکا منتشر شد. نقص فنی موجود در این نوع هواپیما باعث نشد برخی ایرلاین‌ها استفاده از آن را کنار بگذارند چراکه این نوع هواپیما را گران خریداری کردند در عوض قیمت بلیت‌ها را بسیار ارزان کردند و دلیل اصلی اینکه همچنان مردم جهان حاضرند سوار این نوع هواپیما شوند، ارزانی بلیت‌های آن است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.