شهادت سردار سلیمانی ثابت کرد
ایران، فصل مشترک جناحهای سیاسی
مهرشاد ایمانی
دو بزنگاه مهم سیاست خارجی یعنی اضافهکردن نام سپاه پاسداران به فهرست سازمانهای تروریستی از سوی آمریکا و شهادت سردار قاسم سلیمانی بازهم به دست آمریکا علاوه بر پیامهای مهم نظامی و دیپلماتیک یک پیام مهم در سیاست داخلی ایران داشت و آن اشتراک تمامعیار همه نیروهای سیاسی بر سر منافع ملی است. به یاد داریم هنگامی که آمریکا سپاه را تروریست دانست، بیشتر فعالان و تحلیلگران سیاسی ایران، اقدام آمریکا را نکوهش کردند و آن را غیرعقلانی دانستند و گفتند امکان تروریستیخواندن کل یا بخشی از نیروی نظامی کشورها وجود ندارد. این گزاره نهفقط از دهان اصولگرایان بلکه از سوی نیروهای اصلاحطلب هم شنیده شد و حتی تمام نمایندگان مجلس در یک روز مشخص در حمایت از سپاه، لباس این نهاد نظامی را بر تن کردند یا در چند روز اخیر وقتی به پیامهای تسلیت شخصیتها نگاه میکنیم، درمییابیم که جبههبندی سیاسی در محکومکردن آمریکا هیچ تأثیری نداشت و از اصولگراترین تا اصلاحطلبترین شخصیتهای سیاسی اقدام آمریکا را مصداق بارز نقض قوانین بینالمللی و یک ترور آشکار دانستند یا درباره مواجهه با آمریکا هیچکس تردیدی وارد نکرد و اگر بحثهایی وجود داشت، بر سر نوع و شکل آن بود؛ بهنحوی که عمدتا خواستار برخورد نظامی شدند و برخی هم اتخاذ تصمیم سیاسی و حقوقی علیه آمریکا را درست قلمداد کردند. دیگر آنکه نهتنها تمام نیروهای جبهههای سیاسی داخلی موضعشان در قبال شهادت سردار سلیمانی واحد بود، بلکه حتی بخشی از جامعه روشنفکری هم در محکومیت آمریکا همان نظری را اعلام کردند که سیاسیون داشتند؛ بهنحویکه دو روز پیش محمود دولتآبادی در روزنامه «ایران» نوشت: «به پا گر خلد خاری آسان برآید/ چه سازم به خاری که در دل نشیند. از لحظهای که خبر فاجعه ترور سردار قاسم سلیمانی را شنیدم، مفهوم این عبارات بالا ذهنم را رها نمیکند: چه سازم به خاری که در دل نشیند؟ و از خود میپرسم آیا این است سرنوشت همه فرزندان شایسته این آب و خاک، با هر اندیشه و هر گرایشی؟ انهدام؟ باری... ایران بار دیگر یکی از فرزندان شایسته خود را با دریغ تمام، از دست داد. شخصیتی که سدی سترگ در برابر خونآشامان داعش برآورد و مرزهای کشور ما را از نکبت حضور آنان ایمن داشت. من نیز در اندوه عمیق ازدستدادن آن انسانی که شخصا دورادور دوست میداشتمش، سوگوارم». علی نصیریان هم گفت: «رفتار کسانی که ناجوانمردانه خون این سردار بزرگ ایران را به زمین ریختند، از یادها نخواهد رفت... بغضم اجازه نمیدهد بیش از این درباره این شهید والامقام، سردار قاسم سلیمانی سخن بگویم».
با ذکر این مهم میتوان دریافت که حتی فراتر از شهادت سردار سلیمانی، فصل مشترک تمام شخصیتهای سیاسی و حتی روشنفکری، منافع ملی است، زیرا قریب به اتفاق ایشان باور دارند که سردار قاسم سلیمانی برای تأمین منافع منطقه و بهطور غیرمستقیم منافع ایران خارج از مرزها فعالیت میکرد و این سخن که او و همرزمهایش جنگ را به کیلومترها بیرون از ایران برده بودند، از جمع متکثری از شخصیتها شنیده شده است. چنین حالتی سالها پیش یعنی هنگام جنگ ایران و عراق هم مشاهده میشد و از یاد نمیرود زمانی که همه نیروها بر دفاع از میهن تأکید میکردند و حتی برخی در شرایطی پا به میدان نبرد گذاشتند که با رویکرد داخلی مسئولان وقت زاویههای مهمی داشتند. تمام نیروهای سیاسی بر وجه سلبی این حالت هم اتفاق نظر دارند. گرچه در تاریخ 40ساله انقلاب این مفهوم معمولا از پسِ رخدادهای تلخ دیپلماتیک متبادر شده اما بههرروی یک نتیجه قطعی را عیان کرده است که دوست و غیردوست افراد صرفا در مواجهه با منافع ملی سنجیده میشود و این دوگانه بهدلیل آنکه تمام نیروهای سیاسی بر مفاهیم اصلی و کلی اشتراک دارند، در حوزه سیاسیِ داخلی صرفا در دعوای قدرت ایجاد میشود و امری ذاتی نیست؛ اما این قطعیت در قضاوت کنشگریهای کنشگران داخلی صادق نیست؛ برای مثال شاید از دید اصولگرایانِ سنتگرای سیاسی روشنفکری مانند دولتآبادی خودی محسوب نشود، اما او در منظر ملی خودی است، زیرا در دفاع از یادداشتش میگوید: «توجه من فقط به موضوع تمامیت ارضی بوده است. دو نکته جزء پرنسیبهای من بوده است؛ مردم و مرزهای ایران. او (سردار سلیمانی) و نظامیان زیردستش داعش را از مرزهای ما دور کردند. این برای من بسیار اهمیت داشت».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.