|

پارلمان عراق در نشستي فوق‌العاده دولت را به پايان حضور نيروهاي آمريکايي ملزم کرد

رأي به خروج نظاميان آمريکايي از عراق

عاطفه مرادي: 9 سال بعد از آنکه نيروهاي آمريکايي با توافقي تصميم گرفتند خاک عراق را ترک کنند و حدود سه سال پس از بازگشت آنها به اين کشور براي مبارزه با گروه تروريستي داعش، حالا پارلمان عراق به اخراج آنها از خاکش رأي داد. پارلمان عراق روز يکشنبه در جلسه‌اي فوق‌العاده خروج نيروهاي آمريکايي از اين کشور و نقض تماميت ارضي آن از سوي آمريکا را به رأي گذاشت. طرح خروج نيروهاي آمريکايي مدت‌ها بود که در دستور کار مجلس عراق قرار داشت اما تا روز گذشته و فشار ائتلاف سائرون به رهبري «مقتدي صدر» رهبر جريان صدر عراق و ائتلاف فتح به رهبري هادي العامري به آن رسيدگي نشده بود. اين جلسه با حضور 180 نماينده از مجموع 328 نفر و به رياست محمد الحلبوسي پس از آن تشکيل شد که پهپادهاي آمريکايي گروهي از فرماندهان ايراني و حشدالشعبي را در اطراف فرودگاه بغداد هدف موشک‌هاي خود قرار دادند. جلسه فوق‌العاده روز يکشنبه پارلمان عراق تقريبا با سه ساعت تأخير و ناآرامي در صحن و با سخنراني عادل عبدالمهدي، نخست‌وزير موقت عراق آغاز به کار کرد و با تصويب قطع‌نامه اخراج نيروهاي آمريکايي از عراق به کار خود پايان داد. عبدالمهدي در سخنان خود به تماس دونالد ترامپ همتاي آمريکايي‌‌اش پس از حمله معترضان عراقي به سفارتخانه اين کشور اشاره کرد که در آن ترامپ از او خواسته عراق نقش ميانجي را بين ايران و آمريکا ايفا کند؛ درحالي‌که هواپيماها و هلي‌کوپترهاي آمريکايي بدون تأييد دولت عراق در آسمان اين کشور در پرواز بوده‌اند. نخست‌وزير موقت عراق همچنين از قرارش با سردار قاسم سليماني گفت؛ ديداري که قرار بوده سليماني در آن پيامي را از طرف ايران به عراق به‌عنوان ميانجي ميان تهران و رياض، منتقل کند. او تصميم‌گيري درباره اخراج نيروهاي آمريکايي را وظيفه پارلمان دانست و دو گزينه براي نمايندگان ترسيم کرد: فورا به حضور نيروهاي آمريکايي در عراق پايان دهيد و بلافاصله گفت‌وگوها براي توافق جديدي را آغاز کنيد يا برنامه زمانبندي شده‌اي را براي خروج اين نيروها ارائه دهيد. عبدالمهدي خود گزينه اولي را گزينه ارجح توصيف کرد. عبدالمهدي همچنين درحالي‌که نيروهاي حشد‌الشعبي را بخشي از نيروهاي امنيتي عراق دانست، از آمريکا به دليل عذرخواهي‌نکردن از بغداد بر سر حمله به پايگاه‌هاي اين گروه انتقاد کرد. حمله تروريستي جمعه سوم ژانويه آمريکا پس از آن انجام شد که حمله راکتي به پايگاه K1 نيروهاي آمريکايي در کرکوک منجر به کشته‌شدن يک نيروي آمريکايي شد. مقامات آمريکايي حزب‌الله عراق را عامل اين حمله معرفي کردند؛ هرچند شواهدي براي اثبات ادعاي خود ارائه نداده‌اند. 29 سپتامبر دو روز بعد از وقوع اين حمله، جنگنده‌هاي F15 آمريکايي پنج مورد از پايگاه‌هاي گردان‌های کتائب حزب‌الله عراق در عراق و سوريه را هدف قرار دادند. گستردگي اين حمله باعث شد بسياري از مردم عراق که همچنان در اعتراض به فساد و ناکارآمدي دولتشان در خيابان‌ها هستند، به سمت سفارتخانه آمريکا در بغداد حرکت و در اطراف آن تحصن کنند. پس از چند ساعت، تحصن به خشونت کشيده شد و تعدادي از معترضان با ورود به سفارتخانه آمريکا بخشي از آن را به آتش کشيدند. دومينوي اين حملات تلافي‌جويانه به حمله تروريستي آمريکا در اطراف فرودگاه بغداد منتهي شد. با وقوع اين اتفاقات تعدادي از نمايندگان مجلس عراق اعلام کرده‌اند با شکست داعش ديگر ضرورتي براي حضور نيروهاي آمريکايي در اين کشور نيست. تعدادي از اين نمايندگان از جمله عمار الشبلي که در کميته حقوقي پارلمان عراق عضويت دارند، معتقدند عراق درحال‌حاضر نيروهاي مسلح کارآمدي دارد که از پس مشکلات فعلي اين کشور برمي‌آيند. الزام دولت عراق به لغو درخواست کمک از ائتلاف بين‌المللي به‌منظور پايان عمليات نظامي و جنگي در عراق و تحقق پيروزي، يكي از بندهاي قانوني است كه در پارلمان عراق به رأي گذاشته شده است. همچنين دولت عراق بايد در راستاي پايان‌دادن به هرگونه حضور نيروهاي خارجي در خاک اين کشور و جلوگيري از استفاده از حريم هوايي آن به هر دليلي اقدام کند. پيش‌نويس این قطع‌نامه در حالي در پارلمان عراق مطرح شد که احزاب سياسي تا پيش از اين اختلافات عميقي در مسائل مختلف با هم داشته‌اند. ناظران سياسي و تعدادي از اعضاي پارلمان عراق از فراکسيون‌هاي سني و کُرد امکان تصويب قطع‌نامه اخراج نيروهاي آمريکايي از عراق را بعيد مي‌دانستند. آنها معتقد بودند كه حمايت فراکسيون‌هاي کُرد و سني از حضور نيروهاي آمريکايي در عراق بزرگ‌ترين مانع در تصويب چنين طرحي است. آنان بر اين باور بودند كه دولت فعلي عراق، دولت موقت است و اختيار تصميم‌گيري درباره چنين موضوعي را ندارد. اما اكنون با تصويب اين قطع‌نامه و در کنار تصميم‌گيري جداگانه دولت اقليم کردستان عراق درباره اخراج نيروهاي آمريکايي، اکنون فرضيه استقلال اين منطقه با حمايت آمريکايي‌ها به‌شدت تقويت شده است. نيروهاي آمريکايي سال 2003 براي سرنگوني رژيم صدام حسين، ديكتاتور عراق وارد خاک عراق شدند. چهار سال بعد در اواخر سال 2007 با پايان جنگ عراق، روند خروج آمريکايي‌ها از اين کشور آغاز و در سال 2011 تکميل شد. اين خروج براساس توافق دولت جورج بوش، رئيس‌جمهوري وقت آمريكا و دولت وقت عراق صورت گرفت که در عمل و به صورت رسمي به حضور نيروهاي آمريکايي در عراق خاتمه داد و تسهيلات قانوني حضور اين نيروها در عراق را متوقف کرد. در سال‌هاي 2014 تا 2017 هم‌ز‌مان با اوج قدرت‌گيري داعش در عراق، نيروهاي آمريکايي که سال 2011 اين کشور را ترک کرده بودند، در قالب نيروهاي ناتو به عراق بازگشتند تا به دولت عراق در مبارزه با داعش کمک کنند. پس از پايان مبارزه با داعش در عراق با عمليات آزادسازي موصل، حدود پنج هزار سرباز آمريکايي به منظور مشاوره نيروهاي امنيتي در عراق ماندند. با حمله تروريستي روز جمعه حضور همين نيروهاي آمريکايي در عراق زير ذره‌بين قرار گرفته است. بسياري از معترضان عراقي هم با وجود مخالفت با سياست‌هاي كشورهاي ثالث در اين کشور باز هم خواهان خروج نيروهاي آمريکايي از کشورشان شده‌اند. اين معترضان به اين موضوع اعتراض دارند که چرا آمريکا بايد فرماندهان ارشد کشور ديگري را در خاک آنها هدف و کشور آنها را در آستانه درگيري‌هاي شديدتري قرار دهد. رهبران شيعه عراقي هم که در بسياري از موارد با هم و البته با معترضان اختلاف نظر دارند، در اين موضوع در يک جبهه قرار گرفته‌اند و در اقدامي که کمتر در ميان رهبران سياسي عراق ديده شده، يک‌صدا خواهان خروج نيروهاي آمريکايي از اين کشور شده‌اند. در همين حال برخي از تحليلگران نظامي آمريکايي معتقدند اگر آمريکا به دنبال جنگ با ايران نيست، بهترين راه خروج نيروهايش از عراق است. جو کنت از نيروهاي مسلح بازنشسته آمريکايي که بيش از 20 سال در ارتش آمريکا خدمت کرده، ‌اکنون نسبت به وقوع جنگ ميان ايران و آمريکا در عراق هشدار داده است: شايد آغاز يک جنگ آسان باشد اما خارج‌شدن از آن به مراتب کاري دشوارتر است. پيش از آغاز چنين جنگي آمريکا بايد از خود بپرسد کدام بخش از امنيت ملي آمريکا در عراق در خطر است؟ پاسخ واشنگتن قطعا اين است که بايد از سفارت و پايگاه‌هاي امنيتي در عراق حفاظت شود. تحليلگران آمريکايي اما اين سؤال را مطرح مي‌کنند که دليل حضور نيروهاي آمريکايي در عراق که حالا حفاظت از آنها به يک اولويت تبديل شده، نابودي داعش، ايجاد ظرفيت مبارزه در نيروهاي عراقي و کمک به رشد اقتصادي اين کشور بوده است؛ اما هيچ‌يک از اين مسائل آنچنان دغدغه مردم آمريکا نيست که دولتش براي پاسخ به آن مجبور شود هزاران نفر را در اين کشور مستقر کند. کنت در يادداشتي که براي فاکس‌نيوز نوشته، آورده است: هيچ دليلي براي ما وجود ندارد تا منتظر رأي پارلمان عراق درباره خروج نيروهاي آمريکايي از عراق باشيم. ما بايد پيش از آنکه هدف قرار بگيريم، اين کشور را ترک کنيم. اگر ما همين پنج هزار نيرويمان را در عراق نگه داريم يا نيروهاي بيشتري در اين کشور مستقر کنيم به دليل حمله‌اي که عليه نيروهاي ايراني انجام داديم، احتمالا وارد جنگي مي‌شويم که خروج از آن غيرممکن است. به عنوان يک سرباز بازنشسته نيروهاي ويژه ارتش با 11 مأموريت خارجي و شوهري که همسرش را سال گذشته حين خدمت در سوريه از دست داد، من هزينه‌هاي وحشتناک جنگ را مي‌دانم. حالا با تصويب اخراج نيروهاي آمريکايي در پارلمان عراق بايد ديد دونالد ترامپ چگونه با تبعات تصميم خودسرانه‌اش کنار مي‌آيد و به قانون‌گذاران آمريکايي چه پاسخي مي‌دهد اما سؤال اصلي اينجاست كه آيا رئيس‌جمهوري آمريكا که تا اينجا به هيچ بندي از قواعد بازي پايبند نبوده، با چنين طرحي حاضر مي‌شود نيروهاي آمريکايي را از عراق خارج کند يا خير؛ ‌

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.