گفتوگو با رئیس گروه ایرانشناسی دانشگاه ایروان درباره دیدگاه جامعه ارمنستان نسبت به اقدام تروریستی آمریکا
سوگ جاودانه است، اگر مبارزه نیست
شرق: این روزها اخبار ضدونقیض زیادی، بهویژه در فضای مجازی مطرح میشود. در خلال همین خبرها هم ادعاهای زیادی مبنیبر واکنش مردم کشورهای همسایه ایران به اقدام تروریستی آمریکا در بهشهادترساندن سردار سلیمانی مطرح میشود، حتی شایعهای درباره تبریک نخستوزیر ارمنستان به آمریکا. خبری که البته تکذیب شد و نیکول پاشینیان، نخستوزیر این کشور، در صفحه فیسبوک خود نوشت: «یک صفحه جعلی به زبان ارمنی در فیسبوک خبری جعلی منتشر کرده است مبنیبر اینکه من به دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، به مناسبت موفقیت یک عملیات «ضدایرانی موفق» تبریک گفتهام». او نوشت که «این مثالی است از وقتی که «آزادی بیان» غیرواقعی تهدیدی برای امنیت ملی ما ایجاد میکند. مبنای این خبر جعلی و خواستههای واقعی آنها باید روشن شوند». به نظر میرسد در چنین شرایطی برای پاسخ دقیق به این پرسش که واکنش افکار عمومی در کشورهای همسایه به اقدام تروریستی آمریکا چه بوده است، باید به شخصیتهای دانشگاهی این کشورها رجوع کرد. وارطان وسکانیان، رئیس گروه ایرانشناسی دانشگاه ایروان ارمنستان، به پرسشهای «شرق» در این زمینه پاسخ میدهد.
شما شایعه تبریک نخستوزیر ارمنستان به آمریکا را شنیدید؟ خبر ابتدایی کاملا کذب و دروغین بود. بعضی از کشورهای منطقه که هدف اصلی آنها فروپاشی ایران است، سعی میکنند با چنین شایعهسازیهایی علیه ارمنیها اقداماتی انجام دهند. البته هرگز موفق نمیشوند و دیروز نیز وزیر خارجه ارمنستان در گفتوگوی تلفنی با وزیر خارجه ایران تسلیت رسمی دولت ارمنستان را به مناسبت شهادت سردار سلیمانی به دوستان و برادران ایرانی ابراز کردند. گویا شما در تهران حضور دارید. برای تعطیلات ژانویه به ایران آمده بودم که خبر اسفناک ترور سردار سلیمانی را شنیدم و در راهپیمایی مردم تبریز هم شرکت کردم. در نخستین روزهای پس از ترور سردار سلیمانی هستیم. در ابتدا مقامات آمریکایی ادعا کردند که مردم عراق از این اقدام تروریستی خوشحال هستند، اما در تشییع پیکر شهدا هزاران نفر شرکت کردند. از این دست ادعاها درباره کشورهای دیگر منطقه هم شد. در ارمنستان دیدگاه مردم به این اقدام تروریستی چطور بود؟ ابتدا شهادت سردار سلیمانی را از طرف خودم و جوامع فرهنگی ارمنستان به برادران و خواهران ایرانی و مردم ایران تسلیت عرض میکنم. شهادت ایشان تمام مردم مشرقزمین، از جمله مردم ارمنستان را غمگین کرد. ایشان در ارمنستان محبوب و شناختهشده بودند. جوامع مختلف ارمنی از دانشگاهیان گرفته تا فرهیختگان و محافل سیاسی ابراز تسلیت و همدردی با مردم و کشور ایران دارند. باید توجه کرد که در ارمنستان یک نهضت ایرانگرایی وجود دارد و مردم ارمنستان برای ایران بهعنوان کشور دوست و برادر احترام قائل هستند. از این منظر تقریبا هیچ قشری در ارمنستان این خبر اسفناک را نادیده نگرفت و جامعه ارمنی با مردم ایران ابراز همدردی داشتند. بنابراین ایران در شمال کشوری دوست و برادر دارد که در تمام مسائل منطقهای و امنیتی در چارچوب محور مقاومت در کنارش ایستاده است. مردم ارمنستان با موفقیتهای مردم ایران شاد و با چنین خبرهایی غمگین میشوند. شما از محور مقاومت گفتید. آیا افکار عمومی در ارمنستان در مسائل منطقهای به محور مقاومت نزدیک است؟ جوامع ارمنی در کشورهای منطقه نیز مورد هدف گروهکهای تروریستی مثل داعش و سایر تروریستهایی که در خاورمیانه عملیاتهای ننگین انجام میدهند، قرار گرفتند. از سوی دیگر این گروهها تهدیدی علیه اقلیتهای دینی مثل ایزدیان در ارمنستان هستند. از این لحاظ تشکیل محور مقاومتی و رهبری ایران در این محور در حیطه منافع ملی ارمنستان است. بهاینترتیب ارمنستان بهعنوان کشور دوست و برادر از موضعگیریهای ایران حمایت میکند، بهویژه در محافل دانشگاهی و روشنفکری، ایران بهعنوان یکی از پایهها و ارکان محور مقاومت محسوب میشود که با تروریسم بینالمللی در خاورمیانه در حال مبارزه و جنگ است. تروریسم پدیده بینالمللی و فرامرزی است و هیچ کشوری از عملیاتهای ننگین تروریستی در امان نیست. روابط دیپلماتیک ایران با ارمنستان در سالهای اخیر به سطح بالایی رسیده است. در سال جاری هم نخستوزیر ارمنستان در سفری رسمی به ایران آمد و با مقامات کشور دیدار کرد. سطح روابط در مقطع فعلی را چطور ارزیابی میکنید؟ روابط میان ایران و ارمنستان مربوط به دولتها نیست. این دو کشور بهعنوان دو ملت ریشهدار در منطقه سابقه روابط و مناسبات هزارانساله دارند. از این لحاظ همواره در ارمنستان، ایران را بهعنوان کشوری دوست و حتی برادر میپندارند. در مقطع فعلی نیز روابط سیاسی ایران و ارمنستان به همین ترتیب در بالاترین سطح قرار گرفته است، ولی متأسفانه در حوزه اقتصادی جای کار زیادی وجود دارد. میتوان همکاریهای اقتصادی و تجاری دو کشور را در چارچوب اتحادیه اوراسیا گسترش داد. در زمینه فرهنگی نیز تلاشهایی برای معرفی بیشتر ایران به مردم ارمنستان و برعکس انجام میگیرد، چراکه شناخت از یکدیگر بهعنوان یک اصل میتواند در روابط سیاسی و اقتصادی نیز نقش مؤثری داشته باشد. رابطه ارمنستان با آمریکا در چه وضعیتی است؟ به نظر میرسد فشارهایی به ارمنستان برای تغییر نوع رابطه با ایران وجود دارد. متأسفانه برخی از سیاستمداران آمریکایی فشارهایی به ارمنستان وارد میکنند. اما باید بار دیگر تأکید کنم که در جو و محیط اجتماعی ارمنستان، ایران بهعنوان کشور دوست و برادر قلمداد میشود. بنابراین این رابطه هرگز منوط به فشارهای کشورهای دیگر که هدفهای مغرضانه دارند نیست. بنابراین فکر میکنید فشارها تأثیرگذار نیست؟ در برخی حوزهها، به ویژه حوزه اقتصادی و مبادلات بانکی این فشارها تأثیرگذار است، اما نباید به این فشارها توجه داشت، چراکه پتانسیل بالای اقتصادی بین ایران و ارمنستان وجود دارد که باید عملیاتی شود. از سوی دیگر ارمنستان بهعنوان حلقه مهم اتصال خلیجفارس به دریای سیاه که در راستای منافع ملی دو طرف است باید مورد توجه قرار گیرد. میخواهم سخنانم را با یکی از جملات فداییان و مبارزان استقلال ارمنستان به پایان برسانم: «سوگ جاودان است اگر مبارزه نیست». فکر میکنم مردم دوست و برادر ایران به موفقیت خواهند رسید و در خاورمیانه شاهد ثبات و امنیت خواهیم بود. ایران نیز بهعنوان یکی از ابرقدرتهای خاورمیانهای در این امر نقش بسزایی خواهد داشت. ایران یکی از عوامل مهم جلوگیری از فروپاشی منطقه است و قدرت ایران به منافع ملی ارمنستان نیز مرتبط است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.