|

گزارش ميداني «شرق» از آغازين روز معامله دلار در ميدان فردوسي پس از شهادت سردار

دلار در وضعيت زرد‌

شرق: حوالي ميدان فردوسي، دلال‌ها مردم را مي‌پايند. مردي زيرلب مي‌گويد: «دلار، فروشنده‌ايم». خانمي نزديك به يك صرافي مي‌شود. يكي از دلال‌ها او را خطاب قرار مي‌دهد: «خانم زحمت نكش، اگه مي‌خواي بخري، نمي‌فروشن». زن مردد مي‌شود. اين‌پا و آن‌پا مي‌كند. آخر به صرافي رفته و سراغ دلار را مي‌گیرد. يك دقيقه نمي‌شود، دوباره برمي‌گردد و به دلال نزديك مي‌شود: «آقا چند مي‌فروشي؟» ‌صرافي‌ها دلار نمي‌فروشند دلال مي‌گويد: «نگفتم نرو نمي‌فروشن... چندتا مي‌خواي؟» زن جوابش را مي‌دهد: «زياد نمي‌خوام، هزار دلار». دلال: «دلاري 13 و 560؛ ميشه 13 ميليون و 560» زن: «مگه 13 و 380 نيست؟» دلال: «خانم خواب ديدي خير باشه، برو ببين صرافي بهت ميده با اين قيمت. ديروز تا 14 و 200 رفت بالا. الان كلي ارزون شده». از ميدان دور مي‌شوم و صداي چانه‌زدن زن و دلال، محوتر مي‌شود. آن‌سوتر، دلال ديگري را مي‌بينم: «آقا، دلار چنده؟» مرد جواب مي‌دهد: «مي‌خري يا مي‌فروشي؟» مي‌گويم: «مي‌فروشم». دلال: «خريد ما 13 و 400، فروش هم 13 و 550». ‌‌موج ترديد در بازار در فاصله همين چندمتر، دو نرخ متفاوت، اما نزديك به هم را مي‌شنوم. مي‌پرسم: «دوستم مي‌فروشد. 800 دلار بيشتر نيست». دلال مي‌گويد: «با همين نرخ خوبه بفروشه. تهش چقدر ضرر مي‌كنه؟ 200، 300 هزار تومن. چيزي نيست». با حالت ترديد مي‌پرسم: «صبر كنه بهتر نيست؟ پايين‌تر نمياد؟» لبش را انگار كه يك نمي‌دانم در آن گير كرده، پايين مي‌آورد و مي‌گويد: «خانم ديروز كه سردار شهيد شد، قيمت تا بالاي 14 هزار تومان رفت. حالا هم اومده پايين‌تر. اما نمي‌دونيم روزهاي بعد چي ميشه. واقعا نمي‌دونيم. هيچي معلوم نيست».‌ مي‌گويم منصرف شدم و راهي خيابان فردوسي مي‌شوم تا ببينم رديف صرافي‌هاي فردوسي، كاروبارشان چطور است. ‌‌تابلوهاي ساكت خيابان شلوغ است. قدم‌زنان تابلوي يك‌به‌يك صرافي‌ها را مي‌بينم؛ دلار براي فروش، 13 هزار و 450 و خريد، 13 هزار و 350. يورو هم براي فروش به آستانه 14 هزار تومان رسيده، 14 هزار و 950، خريد هم فقط 100 تومان ارزان‌تر، 14 هزار و 850.‌نرخ دلار تقريبا روي همه تابلوها يكسان است تا اينكه به نزديكي صرافي ملي ايران مي‌رسم و صفي كه توجه را جلب مي‌كند. قيمت‌ها تقريبا به حوالي 13 هزار و 380 تومان مي‌رسد. از اين‌سوي خيابان نگاه مي‌كنم. صف طويلي روبه‌روي صرافي ملي ايران و بانك ملت كه كنارش قرار دارد، شكل گرفته است. ‌‌نيروهاي نگهبان قبل از آنكه به آن سمت خيابان بروم، با يكي از دلال‌هايي كه از قضا خيلي جوان است، وارد گفت‌وگو مي‌شوم: «آقا دلار داري؟» مرد جوان: «چقدر مي‌خواي؟» مي‌گويم: «دوهزارتا». بي‌درنگ پاسخ مي‌دهد: «دلاري 13 هزار و 650». می‌گویم: فقط 100 تومان در فاصله كوتاهي از سر ميدان تا داخل خيابان! گوشي را از جيبش درمي‌آورد و حساب مي‌كند: «27 ميليون و 300. بانكتون چيه؟» اسم بانك را مي‌گويم. مي‌گويد: «براي اينكه خيالت راحت باشه، من اول مي‌خوابونم به حسابتون، بعد شما پولو به من بده». در همين گيرودار صحبت، پليس نزديك مي‌شود. خطاب به مرد جوان مي‌گويد: «چي‌كار مي‌كني؟» مرد جوان هول مي‌شود. پادرمياني مي‌كنم: «چيزي نيست، من ازشون يك راهنمايي كوچيك گرفتم». مردي تقريبا پا‌به‌سن‌گذاشته با لباس نيروی انتظامي، به من لبخند مي‌زند و مي‌گويد: «خانم خريدوفروش توي پياده‌رو خلافه». با لبخند جوابش را مي‌دهم: «حواسم هست. چيزي خريدوفروش نمي‌شد. ممنونم از تذكر». مرد جوان نفس راحتی مي‌كشد. از او دور و وارد صرافي مي‌شوم. پسر جواني مدام فاكتورها را اين‌رو و آن‌رو مي‌كند و با ماشين‌حساب سرگرم محاسبه است. از پسر جوان دلار طلب مي‌كنم. ‌‌دلار نداريم ‌مي‌گويد: «نداريم» و سرش را دوباره پايين مي‌اندازد و حساب‌وكتاب مي‌كند. با تعجب نگاهش مي‌كنم. سرش را دوباره بالا مي‌آورد: «صبح داشتيم. تمام شده». مي‌دانم راست نمي‌گويد. اين را دلال‌ها هم گفته بودند. فروش دلار در اين وضعيت زرد بازار كه هيچ‌چيزي روشن نيست، برايشان به‌صرفه نيست. ‌صف طويل روبه‌روي صرافي ملي به آن‌سوي خيابان مي‌روم. مرد و زن و پير و جوان در صف ايستاده‌اند. منتظرند كه نوبتشان برسد و دلار بخرند. البته اين وجه مشترك همه آنهاست وگرنه صرافي‌هاي ديگر، دلار را به راحتي مي‌خرند. تابلو را نگاه مي‌كنم، نرخ روي همان 13 هزار و 380 تومان ثابت مانده. ترديد در فضا موج مي‌زند. ترديد توأمان با نگراني از آينده كه معلوم نيست دلار راهي كجا خواهد شد؛ سر به زير مي‌آورد و آرام مي‌گيرد يا با جرقه‌اي در وضعيت منطقه، دوباره صعود مي‌كند و تنش را به بازار مي‌كشاند.

فردای طلا و ارز

ركورد چهارماهه بازار جهاني دلار شكسته شد ميثم رادپور. ‌كارشناس اقتصادي ‌خبر ترور سردار قاسم سليماني باعث ايجاد يك جابه‌جايي در بازار ارز شده است. بعد از انتشار اين خبر، فقط بازار داخلي تأثير نگرفته‌اند و در بازارهاي جهاني هم شاهد افزايش قيمت ارز بوده‌ايم. در اين بازارها دلار ركورد چهارماهه خود را شكست و به بالاترين سطح خود رسيد. معني این نکته است كه خبر ترور، خبر مهمي در جهان است. تغيير شرايط در بازار ارز بستگي به رويدادهاي سياسي دارد و قضاوت‌كردن درباره تغييرات آن كار بسيار دشواري است. درحال‌حاضر خبري آمده است كه جنس آن عدم اطمينان است و از جنس در معرض بودن نيست. اين خبر عدم اطمينان‌ها را افزايش مي‌دهد و در ابتدا باعث مي‌شود كه تقاضايي به سمت بازار ارز گسيل شود. افزايش قيمت ارز در بازار ايران به اين دليل است كه افرادي كه تمايل به خروج سرمايه داشتند، روي تصميم خود تعجيل مي‌كنند و فشار تقاضايي در بازار ايجاد مي‌شود. تا قبل از اينكه معلوم شود پاسخ ايران به اين رويداد سياسي چيست و آیا وضعيت بحراني در منطقه حاكم مي‌شود، تقاضا به بازار فرستاده مي‌شود. عدم اطمينان به‌وجود‌آمده در بازار به‌طور مستقيم اولين متغيري را كه نشانه مي‌گيرد، در حساب تراز پرداخت‌ها و متغير حساب سرمايه است. اين مسئله خروج سرمايه را رقم مي‌زند. خروج سرمايه هم به دو شکل مي‌تواند باشد؛ يا افراد ارز را نقدي مي‌گيرند و در كشوي ميزشان نگهداري مي‌كنند يا اينكه حواله مي‌گيرند و به نحوي آن را از كشور خارج مي‌كنند. شرايط آتي را نمي‌توان به‌درستي پيش‌بيني كرد. اگر تنش‌ها در منطقه بيشتر شود، بازار آماده جنبش‌هاي جدي به سمت بالا بعد از تجربه فشار اوليه خواهد شد. درحال‌حاضر بازار بين 10 تا 15 درصد تغيير كرده است. اگر وضعيت نگران‌كننده‌اي پيش نيايد، انتظار داريم شرايط به حالت عادي بازگردد. از آنجا كه سكه تحت تأثير دو متغير قيمت دلار و بهاي اونس است، جنبش‌هاي طلا قدري بيشتر از دلار خواهد بود؛ زيرا طلا علاوه بر دلار از تحركات اونس جهاني هم اثر مي‌پذيرد. اگر رفتارها غير از اين باشد، تغييرات قيمت دلار مشابه طلا خواهد بود. اگر عدم اطمينان‌ها با گذر روزها و هفته‌ها كاهش يابد، به نظر مي‌رسد حداقل چون عاملي نداريم كه روي آن تكيه كنيم، تحولات بازار طلا چيزي شبيه بازار دلار خواهد بود. افزايش 1000 توماني قيمت دلار در بازار محسن قادري، كارشناس اقتصادي بر اثر ترور سردار قاسم سليماني قيمت دلار در بازار هزار تومان افزايش پيدا كرده است و اين يعني بازار ارز حدود هفت تا هشت درصد تغيير كرده است. رفتار بازار را در سناريوهاي مختلف متفاوت خواهد بود. در صورت بروز شرايط بحراني قيمت دلار بازهم بالاتر خواهد رفت اما صعود بيشتر قيمت‌ها، بستگي به اين خواهد داشت كه سطح واردات چقدر كنترل شود. در صورت بروز شرايط خاص اگر تقاضا نباشد، قيمت دلار نمي‌تواند خيلي بالاتر برود. در‌صورتي‌كه شرايط بحراني نشود، نمي‌دانيم بي‌ثباتي بازار ارز تا چه زماني ادامه مي‌يابد. همه‌چيز به تحولات سياسي بستگي دارد. وقتي كشوري در آستانه شرايط خاص قرار دارد، فاكتور ديگري به‌جز اين فاكتور براي تأثيرگذاري بر بازار وجود ندارد و تمام تحليل‌‎ها حول اين محور شكل مي‌گيرد. در ارتباط با بازار سكه و ارز نيز از آنجا كه دلار به‌طور مستقيم بر بازار سكه و ارز اثر دارد، احتمال افزايش حباب سكه در بازار وجود خواهد داشت. البته اگر در روزهاي آتي اتفاق خاصي در عرصه سياست رخ ندهد، بازار كمي تعديل خواهد شد. در هر صورت پيش‌بيني بازار در شرايطي كه اطلاعات دقيقي در دسترس نيست، كار دشواري است. در صورت بروز شرايط بحراني در نهايت بازار روي قيمت خاصي توقف مي‌كند. به اين دليل كه سطح واردات كم مي‌شود، كنترل‌ها شديدتر مي‌شود، پول راحت جابه‌جا نمی‌شود و بيرون نمی‌رود. در شرايط صلح بازار به حالت عادي باز خواهد گشت و در شرايطي كه نه جنگ و نه صلح است، بازار پيش‌بيني‌ناپذیر خواهد بود و بسته به واكنش‌هاي طرفين منازعه، بازار شرايط خود را تعيين مي‌كند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.