|

ديگري هم هست

عليرضا غريب‌دوست، دبير انجمن حقوق‌شناسي: حاج قاسم سليماني در اقدامي که با همه موازين و تعريف‌هاي ملي و بين‌المللي اقدامي تروريستي قلمداد مي‌شود، به شهادت رسيد. اين در حالي است که حاج ‌قاسم به حدي از محبوبيت در ايران و خاورميانه برخوردار بود که ترور او از لحاظ منطقي به دليل هزينه بسيار بالاي سياسي و گستردگي پاسخ احتمالي جمهوري اسلامي غيرممکن به نظر می‌رسید. به این معني که سرويس‌هاي امنيتي و نظامي کشورهاي‌ مخالف با جمهوري اسلامي ايران امکان ترور حاج قاسم سليماني را داشته‌اند؛ اما به دليل محبوبيت ملي و حمايت تمام‌عيار داخلي و پرهزينه و خطرناک‌بودن واکنش جمهوري اسلامي، هيچ‌گاه چنين اقدامي از لحاظ منطقي متصور نبوده است. اما اکنون دونالد ترامپ به‌عنوان يک احمق بي‌بديل و فاقد درک از ابعاد چنين حرکت خطرناکي، دستور ترور يکي از برجسته‌ترين فرماندهان نظامي ايران را صادر كرده و با بلاهت تمام مسئوليت آن را نيز بر‌عهده گرفته است! به ديگر سخن اين از معدود مواردي است که دولت ايالات متحده آمريکا اقدام به ترور يک مقام رسمي نظامي کشور ديگري کرده و مسئوليت آن را برعهده مي‌گيرد. چرايي اين اقدام، بيش از هر چيز به شخصيت ساده‌لوح، متوهم و بيماري خودشيفتگي رئيس‌جمهور آمريکا بازمي‌گردد. او درک درستي از امکانات نظامي آمريکا و عواقب استفاده از آن ندارد و کوته‌نظرانه به اين انديشيده است که صرف در اختيار داشتن قدرت نظامي برتر، ايجاد بازدارندگي کرده و مي‌تواند امنيت مردم آمريکا را تضمين کند و مانع از واکنش‌هاي تلافي‌جويانه و متقابل عليه آنها شود. با اين اوصاف، نکته مهم در اين واقعه تلخ، چگونگي واکنش ايران به مسئله است. نگارنده اين سطور مبتني بر مفهوم «امنيت ملي» و «منافع ملي» بر اين باور است که راه ديگري غير از پاسخ نظامي عليه آمريکا و منافع آن در منطقه و جهان وجود دارد. اي بسا بتوان با طرح فوري دعوا عليه ايالات متحده در ديوان کيفري بين‌المللي يا پيگيري مسئله از طريق شوراي امنيت سازمان ملل متحد و به‌کارگيري ظرفيت‌هاي ديپلماتيک، حقوقي، سياسي و رسانه‌اي، دولت آمريکا را از اين اقدام زشت پشيمان كرده و هزينه‌هاي به‌مراتب بيشتري به اين کشور تحميل کرد و در برابر، هزينه واکنش به چنين رفتار خصمانه‌اي را براي کشور کاهش داد. ضمن اينکه بايسته است پاسخ محکمي به طرف مقابل داده شود؛ اما شايسته است اين پاسخ و واکنش بر مدار تدبير و خرد‌ورزي و مبتني بر درک منافع ملي و با استفاده از زمینه‌هاي سياسي و حقوقي بين‌المللي صورت گيرد تا ناخواسته در مسير جنگ و مخاصمه که مطلوب و مقصود ترامپ و شرکاي‌ منطقه‌اي اوست، قرار نگيريم و ابتکار عمل در دست ايران باقي بماند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.