اضطراب در کودکان
لیلا کاظملو. پژوهشگر مؤسسه مطالعات کودکی مدرس
اضطراب به میزان کم غالبا اثرات سازندهای دارد و به عنوان محرکی برای خلاقیت حل مسئله و فعالیت مؤثر است. ولی اگر اضطراب شدت یابد، سبب بیقراری و ناراحتی کودک میشود. اضطراب یک احساس منتشر شده، ناخوشایند و مبهم، هراس و دلواپسی با منشأ ناشناخته است که به فرد دست میدهد. مانند ترس، اضطراب هم سبب ناراحتی کودک شده و او را مجبور میکند رفتاری خاص را بروز دهد. بسیاری از کودکان هنگام قرارگرفتن در وضعیت جدید، مثل روبهرو شدن با افراد جدید احساس اضطراب کرده و به طور خجالتآوری به مادر، پدر، افراد فامیل یا وابستگان بهاصطلاح آویزان میشوند. نوع برخورد و رفتار و واکنش والدین در بالابردن اضطراب کودکان تأثیر بسزایی دارد. راهکارهای زیر برای کاهش اضطراب کودکان پیشنهاد میشود:
خواب مناسب: برای کودکان زمان خواب مناسبی در نظر بگیرید. خواب کافی باعث میشود کودک آرامتر شود و در موقعیتهای مختلف رفتارهای بجایی را بروز دهد. اگر کودکتان با شما از ترس و اضطرابهایش حرف زد، به او نگویید مشکلی نیست یا نه تو نمیترسی. این کار به کودک شما کمکی نمیکند، بلکه باعث میشود کودکتان فکر کند او را نمیفهمید. به جای این کار میتوانید بگویید: «بله، به نظر میرسد، ترسیدهای، نگران چه هستی، بعد درباره احساسات و ترسهایش با او صحبت کنید. اگر کودک با ترسهایش روبهرو شد، این کار او را تشویق کنید، با بغلکردن، یک کلمه محبتآمیز و نگاه مهربان، اگر رفتار مناسب کودکتان در مقابل ترسهایش با تشویق همراه باشد، دلگرمتر شده و به رفتار مناسب ادامه میدهد. در موقعیتها آرام باشید و الگوی رفتار مناسب را بروز دهید. کودک مشاهدهگر خوبی است. بازخورد والدین و رفتاری که آنها نشان میدهند، در احساس اضطراب و استرس در کودکان نقش دارد. اگر والدین مضطرب باشند، کودک نیز با مشاهده والدین در موقعیتها، اضطراب بیشتری را تجربه میکند. هر چقدر پدر و مادر موقعیتهای استرس و اضطرابزا را بتوانند در رفتار خود مدیریت کنند، کودک با مشاهده رفتار مناسب والدین به سمت آرامش بیشتری میرود. به حرفهای کودکتان خوب گوش کنید. به او کمک کنید راهحلهای متفاوتی را برای حل مشکلات و ترسهایش پیدا کند و در این راه با صبوری و همدلی و همراهی، او را در راه رسیدن به راهحلهای مناسب همراهی کنید. به کودکتان کمک کنید با آنچه میترسد، مواجه شود و سعی در حل آن کند. او باید خود را باور داشته باشد و دوست بدارد. او باید بداند در هر صورت او انسان و قابل دوست داشتهشدن است.گاهی کودک مضطرب و نگران در افکار منفی و انتقاد از خود غرق میشود. ممکن است او درباره اتفاقات آینده بیشتر بر نیمه خالی لیوان تمرکز کند. شما هر چه بیشتر بتوانید بر افکار مثبت کودکتان توجه کنید، کودک شما نیز میتواند نکات مثبت را ببیند و به آنها توجه کند. برای کودکتان از تمرینهای آرامبخش استفاده کنید؛ مثلا چند نفس عمیقکشیدن، یا فکرکردن به چیزهایی که دوست دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.